✅ 9. Sınıf Coğrafya: Deprem kuşakları Test Çöz

Yeryüzündeki depremlerin yaklaşık %80'inin gerçekleştiği, Büyük Okyanus kıyılarını çevreleyen ve "Ateş Çemberi" olarak da adlandırılan en aktif deprem kuşağı aşağıdakilerden hangisidir?

Levha sınırlarından uzak, jeolojik açıdan yaşlı ve kararlı kütlelerde deprem riski oldukça düşüktür.

Buna göre, aşağıdaki bölgelerin hangisinde tektonik deprem görülme olasılığı en düşüktür?

Yeryüzündeki deprem alanlarının coğrafi dağılışı ile aşağıdakilerden hangisinin dağılışı arasında doğrudan bir paralellik yoktur?

Türkiye, jeolojik yapısı ve konumu itibarıyla yeryüzündeki önemli deprem kuşaklarından birinin üzerinde yer alır.

Türkiye'nin içinde bulunduğu bu büyük deprem kuşağı aşağıdakilerden hangisidir?

Depremler oluşum nedenlerine göre tektonik, volkanik ve çöküntü (karstik) depremler olmak üzere üçe ayrılır.

Deprem kuşaklarında meydana gelen ve etki alanı en geniş olan deprem türü ile ilgili;

I. Levha hareketleri sonucu oluşan gerilme ve sıkışmalarla meydana gelirler.
II. Yeryüzündeki depremlerin çok büyük bir kısmını oluştururlar.
III. Sadece aktif volkanların çevresinde dar bir alanda etkili olurlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Alp-Himalaya deprem kuşağı, Atlas Okyanusu kıyılarından (Cebelitarık) başlayarak Akdeniz havzası, Türkiye, İran ve Afganistan üzerinden geçerek Himalaya Dağları'na ve oradan Güneydoğu Asya'ya kadar uzanır.

Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisi Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde yer almaz?

Deprem kuşaklarında meydana gelen tektonik hareketler bazen dev dalgalara (tsunami) neden olur.

Tsunami oluşumu ve etkileriyle ilgili;

I. Okyanus ya da deniz tabanlarında meydana gelen depremler tetikler.
II. Pasifik Deprem Kuşağı'ndaki ada ülkelerinde görülme sıklığı fazladır.
III. Dalgaların kıyıya yaklaşırken yüksekliği azalır, hızı artar.

bilgilerinden hangileri doğrudur?

Levha sınırları; uzaklaşan (diverjan), yakınlaşan (konverjan) ve yanal yer değiştiren (transform) sınırlar olmak üzere üçe ayrılır. Bu sınırların tamamında deprem aktivitesi görülür.

Buna göre, San Andreas Fay Hattı gibi yanal yer değiştiren (transform) levha sınırlarında meydana gelen depremlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dünya fiziki haritası ile dünya deprem dağılışı haritası üst üste çakıştırıldığında, deprem kuşaklarının bazı yeryüzü şekilleriyle büyük oranda örtüştüğü görülür.

Aşağıdaki yeryüzü şekillerinden hangisinin uzanışı, aktif deprem kuşakları ile en yüksek düzeyde uyum gösterir?

Türkiye'deki tektonik depremler üç ana fay kuşağı üzerinde yoğunlaşmıştır: Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ve Batı Anadolu Fay Hattı (BAF).

Bu fay hatlarının özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Depremin yerin altında meydana geldiği noktaya "odak noktası" (hiposantr), odak noktasına en yakın yeryüzü noktasına ise "dış merkez" (episantr) denir.

Buna göre, deprem dalgalarının yeryüzünde yol açacağı hasarın derecesi ve hissedilme alanı ile ilgili;

I. Odak derinliği azaldıkça (yüzeye yaklaştıkça) depremin yeryüzündeki yıkıcı etkisi artar.
II. Odak derinliği arttıkça depremin sarsıntısı daha geniş bir alanda hissedilir ancak şiddeti azalır.
III. Dış merkezden uzaklaşıldıkça depremin şiddeti ve meydana getirdiği hasar artar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir coğrafya öğretmeni, sınıfta dünya levha haritası ile deprem dağılışını gösteren haritaları karşılaştırmalı olarak inceletmektedir. Öğretmen, öğrencilerine şu bilgiyi verir: "Levhaların birbirine yaklaştığı dalma-batma zonlarında hem sığ hem de çok derin odaklı $300-700\text{ km}$ depremler meydana gelebilirken, levhaların birbirinden ayrıldığı okyanus ortası sırtlarda genellikle sadece sığ odaklı $0-70\text{ km}$ depremler görülür."

Bu bilgiden yola çıkarak, aşağıdaki bölgelerin hangisinde hem sığ hem de çok derin odaklı depremlerin görülme olasılığı en yüksektir?

Bir ülkenin deprem risk analizini yapan bir jeolog, ülkenin farklı bölgelerini inceleyerek şu tespitlerde bulunmuştur:

- K Bölgesi: Masif (yaşlı) kütlelerden oluşmakta olup, en yakın aktif levha sınırına uzaklığı yaklaşık $2000\text{ km}$'dir.
- L Bölgesi: İki kıtasal levhanın çarpışma sınırında yer almakta olup, yüksek dağlık ve kırıklı bir yapıya sahiptir.
- M Bölgesi: Okyanusal bir levhanın kıtasal bir levha altına daldığı derin hendeklerin hemen arkasındaki ada yayı üzerinde yer almaktadır.

Buna göre, bu bölgelerin deprem özellikleri ve risk durumları ile ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Deprem kuşakları yeryüzünde geniş alanları kaplasa da, bu kuşaklar üzerindeki her bölgenin depremden zarar görme derecesi (afet boyutu) aynı değildir. Afetin büyüklüğü; depremin büyüklüğünün yanı sıra nüfus yoğunluğu, ekonomik faaliyetler ve yerleşme özellikleri ile doğrudan ilişkilidir.

Buna göre;

I. Doğu Asya'daki ada ülkelerinin kıyı kesimleri (Japonya, Tayvan vb.)
II. Atlas Okyanusu'nun ortasındaki deniz altı sırtları (Atlantik Kuşağı)
III. Alp-Himalaya kuşağında yer alan yüksek Tibet Platosu ve çevresi
IV. Güney Avrupa'daki Akdeniz kıyı kuşağı (İtalya, Yunanistan vb.)

verilen alanların hangilerinde meydana gelecek benzer büyüklükteki bir depremin, nüfus ve yerleşme özelliklerinden dolayı yol açacağı can ve mal kaybının diğerlerine göre daha az olması beklenir?