✅ 9. Sınıf Coğrafya: Coğrafyanın tanımı ve bölümleri Test Çöz

Coğrafya bilimi, inceleme konularına göre fiziki ve beşeri coğrafya olmak üzere iki ana dala ayrılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi fiziki coğrafyanın alt dalları arasında yer almaz?

Coğrafya bilimi olayları incelerken nedensellik (neden-sonuç), karşılıklı ilgi (bağlantı) ve dağılış ilkelerini kullanır.

Bu ilkelerden hangisi coğrafyayı diğer bilim dallarından ayıran en temel ve özgün ilkedir?

Atmosferde meydana gelen hava olaylarını ve uzun süreli iklim şartlarını inceleyen fiziki coğrafya alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeryüzünü oluşturan doğal sistemler; litosfer (taş küre), atmosfer (hava küre), hidrosfer (su küre) ve biyosfer (canlılar küresi) olmak üzere dört ana ortamdan oluşur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi litosfer içerisinde yer alan doğal unsurlardan biridir?

Fiziki ve beşeri coğrafya, inceleme konularını derinlemesine araştırırken çeşitli yardımcı bilim dallarından yararlanır.

Aşağıdaki coğrafyaya yardımcı bilim dalı ve inceleme alanı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

"Doğu Anadolu Bölgesi'nde arazi yapısının engebeli olması ulaşım imkânlarını kısıtlamıştır. Ulaşımın gelişmediği alanlarda sanayi tesislerinin sayısı oldukça azdır. Bu durum bölgeden diğer bölgelere doğru yoğun göç yaşanmasına neden olmaktadır. Söz konusu göç hareketi en fazla Erzurum, Kars ve Ağrı çevresinde yaşanmaktadır."

Yukarıdaki paragrafta coğrafya biliminin temel ilkelerinden hangilerine yer verilmiştir?

Fiziki coğrafya, doğal çevredeki unsurları ve meydana gelen doğa olaylarını inceleyen alt dallara ayrılır.

Buna göre, aşağıda verilen çalışma konuları ile fiziki coğrafyanın alt dalları eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?

- Yeryüzü şekillerinin oluşum, gelişim ve dağılışını inceler.
- Bitki ve hayvan topluluklarının yeryüzündeki dağılışını inceler.
- Yeraltı ve yerüstü sularının potansiyelini ve dağılışını inceler.
- Dünya üzerindeki iklim tiplerini ve hava olaylarını inceler.

İnsan ile doğal çevre arasında sürekli bir etkileşim vardır. İnsanlar bir yandan doğal çevrenin sunduğu imkânlardan yararlanırken diğer yandan kendi ihtiyaçları doğrultusunda doğal çevreyi değiştirip olumsuz etkileyebilirler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi insanın doğal çevre üzerindeki doğrudan olumsuz etkisine örnek gösterilebilir?

Bir coğrafya araştırmacısı, saha çalışması yapacağı alanın beşeri özelliklerini analiz etmek istemektedir.

Buna göre, araştırmacının çalışma konusunda aşağıdakilerden hangisini seçmesi beşeri coğrafya kapsamında değerlendirilir?

Doğal çevre; atmosfer, litosfer, hidrosfer ve biyosfer adı verilen dört temel ortamın karşılıklı etkileşimiyle bir bütün oluşturur.

Aşağıdaki cümlede numaralandırılmış ifadelerin temsil ettiği doğal ortamlar hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

"Şiddetli ve sürekli sağanak yağışlar (I), eğimli arazide bulunan kayaç ve toprak tabakasını (II) suya doygun hale getirerek heyelana sebep olur. Bu durum yamaçtaki bitki örtüsünün (III) zarar görmesine ve sürüklenmesine yol açar."

Coğrafya bilimi, Antik Çağ'dan günümüze kadar bir çok bilim insanının katkılarıyla gelişmiştir.

Buna göre, bilim insanları ve çalışmaları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir fiziki coğrafya uzmanı Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yaptığı sahada araştırma yaparken şu gözlemlerde bulunmuştur:

"Bölgede dik yamaç boyunca meydana gelen kütle hareketlerinde (heyelanlarda); toprağın killi yapıda olması (I), bölgenin yıllık yağış miktarının yüksek olması (II) ve yamaç dengesini bozan yol yapım çalışmaları (III) belirleyici birer faktördür."

Buna göre, araştırmacının heyelanı tetikleyen I, II ve III numaralı faktörleri analiz ederken sırasıyla yararlandığı bilim dalları veya coğrafya alt disiplinleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Coğrafya dersinde öğretmen, insan ve doğa etkileşimine dair şu örnekleri tahtaya yazmıştır:

I. Sahra Altı Afrika'da şiddetli kuraklığa bağlı olarak tarımsal verimin düşmesi ve kıtlık yaşanması.
II. Hollanda'da deniz seviyesinin altındaki alanların (polder) kıyı setleriyle çevrilip kurutularak tarım arazisine dönüştürülmesi.
III. İzlanda'da sıcak su kaynaklarından (jeotermal) yararlanılarak kentlerin ısıtılması ve seracılık yapılması.
IV. Amazon Havzası'nda yüksek sıcaklık ve nem nedeniyle insanların yerleşim yeri olarak yüksek alanları tercih etmesi.

Bu örneklerden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir liseli araştırmacı, yaşadığı Antalya ili ve çevresi hakkında hazırladığı coğrafi raporda şu tespitlere yer vermiştir:

- X: Şehrin kuzeyinde yüksek dağ sıraları yer alır ve bu dağlar büyük oranda eriyebilen kireç taşlarından (kalker) oluşur.
- Y: Bölgede yıllık ortalama sıcaklık yüksek olup yaz mevsimi sıcak ve kurak, kış mevsimi ise ılık ve yağışlı geçer.
- Z: Yaz aylarında deniz turizminin canlanmasıyla şehre yoğun bir ziyaretçi akını olur ve mevsimlik nüfus artar.
- T: Bölgedeki akarsuların taşıdığı alüvyonlar kıyı kesiminde birikerek verimli delta ovalarını meydana getirmiştir.

Bu raporda yer alan X, Y, Z ve T tespitlerinin değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?