🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Coğrafya

📄 9. Sınıf Coğrafya: Coğrafya 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Atmosferin en alt katmanı olan troposferde, yerden yükseldikçe sıcaklık her \(200\) metrede yaklaşık \(1\) derece azalır.

2. Ekvator ve çevresi, yıl boyunca dinamik yüksek basınç alanı konumundadır.

3. Rüzgarlar, her zaman yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru hareket eden yatay hava akımlarıdır.

4. Dünyada ilk yerleşmelerin kurulduğu yerlerin seçiminde iklim koşulları ve su kaynaklarının varlığı belirleyici olmuştur.

5. Sıcaklığın kutuplara doğru düzenli olarak azalmasının temel nedeni yer şekillerinin engebeli olmasıdır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Yeryüzünde sıcaklığın dağılışını etkileyen en temel faktör, Güneş ışınlarının yere düşme açısını belirleyen faktörüdür.
2. Havadaki su buharının doğrudan gaz halinden katı haline geçerek yeryüzünde soğuk zeminler üzerinde birikmesine adı verilir.
3. 30 derece enlemleri çevresinde, alçalıcı hava hareketlerine bağlı olarak oluşan basınç merkezlerine yüksek basınç merkezleri denir.
4. Geçici köy altı yerleşmelerinden biri olan ve genellikle hayvancılık faaliyetleri için yaz mevsiminde çıkılan yüksek alanlardaki yerleşmelere denir.
5. Akdeniz iklim bölgesinin karakteristik bitki örtüsü olan kızılçam ormanlarının tahrip edilmesiyle oluşan bodur çalılıklara adı verilir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Atmosferin en alt katmanı olup, su buharının tamamına yakınını barındırdığı için iklim olaylarının yaşandığı yerdir.
« Atmosferdeki su buharının gaz halinden sıvı veya katı hale geçmesi olayıdır.
« Günlük sıcaklık ve basınç farklarına bağlı olarak dar alanlarda esen yerel rüzgarlardır.
« İnsanların barınma, korunma ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek amacıyla inşa ettikleri konutlardır.
« Deniz etkisinden uzak iç kesimlerde görülen, yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı geçen iklim tipidir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Yükselen nemli hava kütlelerinin bir dağ yamacı boyunca tırmanarak soğuması sonucu oluşan yağış türüne ne ad verilir?

2. Sıcaklıkları ve nem durumları benzer olan geniş atmosfer parçalarına ne ad verilir?

3. İnsanların ilk yerleşik hayata geçişinde ve tarımsal faaliyetlere başlamasında etkili olan, Mezopotamya'da Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan verimli bölgeye ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi, bir bölgede sıcaklığın dağılışını etkileyen 'bakı' faktörünün sonuçlarından biri olamaz?

2. Rüzgarların esme yönü ve hızı üzerinde birçok faktör etkilidir. Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın hızını doğrudan etkileyen faktörlerden biri değildir?

3. Aşağıda verilen iklim tipi ve bu iklim tipine ait karakteristik bitki örtüsü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

4. Yerleşmelerin konumlandırılmasında doğal çevre faktörleri oldukça etkilidir. Buna göre, aşırı sıcaklık ve yüksek nem nedeniyle insanların daha yüksek yerlerde yaşamayı tercih ettiği iklim bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

5. Aşağıdakilerden hangisi kırsal yerleşmelerde mesken yapımında kullanılan doğal yapı malzemelerinin coğrafi dağılışı ile ilgili yanlış bir bilgidir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Yeryüzünde sürekli basınç merkezlerinin (Ekvator'da Termik Alçak Basınç, Kutuplarda Termik Yüksek Basınç, 30 derece enlemlerinde Dinamik Yüksek Basınç ve 60 derece enlemlerinde Dinamik Alçak Basınç) oluşmasının temel nedenlerini açıklayınız.

2. Yamaç (orografik) yağışlarının oluşum mekanizmasını açıklayarak, bu yağış türünün Türkiye'de en çok hangi coğrafi bölgelerde ve neden görüldüğünü belirtiniz.

3. Toplu ve dağınık kırsal yerleşmelerin ortaya çıkmasında etkili olan temel doğal çevre faktörleri nelerdir? Kısaca açıklayınız.