📄 9. Sınıf Biyoloji: Organik besin ayraçları Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Nişasta üzerine iyot çözeltisi damlatıldığında mavi-mor renk oluşur.
2. Proteinlerin varlığını tespit etmek için kullanılan Biuret çözeltisi, proteinlerle etkileşime girdiğinde kiremit kırmızısı renk verir.
3. Sudan III boyası, yağ molekülleri ile etkileşerek kırmızı renkli damlacıklar oluşturur.
4. Glikoz gibi ayırt edici şekerlerin tespitinde kullanılan Benedict çözeltisinin reaksiyon vermesi için ortamın ısıtılması gerekir.
5. Bir besin maddesine nitrik asit damlatıldığında sarı renk oluşması, o besinde bol miktarda nişasta bulunduğunu gösterir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Bir deney tüpündeki besin çözeltisine Sudan III eklendiğinde kırmızı damlacıklar oluştuğu gözlenmiştir. Bu tüpte hangi organik besin grubu bulunmaktadır?
2. Benedict çözeltisi kullanılarak glikoz tayini yapılırken, reaksiyonun gerçekleşmesi için mutlaka uygulanması gereken fiziksel işlem nedir?
3. Ekmek üzerine iyot çözeltisi damlatıldığında mavi-mor renk oluşmasının sebebi ekmeğin yapısındaki hangi polisakkarittir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Bir öğrenci, elindeki üç farklı tüpe eşit miktarda besin çözeltisi koymuş ve üzerlerine sırasıyla Lugol, Biuret ve Sudan III damlatmıştır. Tüplerde sırasıyla mavi-mor, mor ve kırmızı renk değişimleri gözlenmiştir. Buna göre tüplerdeki besin maddeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
2. Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin ayraçlarla verdiği renk reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
3. Bir biyoloji öğretmeni laboratuvarda öğrencilerine bilinmeyen bir X sıvısı veriyor. Öğrenciler bu sıvıya nitrik asit damlattığında sıvının sarı renge döndüğünü gözlemliyor. Buna göre, X sıvısının yapısında bol miktarda bulunan temel organik bileşik ve bu bileşiğin yapı taşı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
4. Laboratuvarda gerçekleştirilen bir deneyde, bir tüpe patates özütü konulmuş ve üzerine Lugol çözeltisi damlatılmıştır. Tüpte mavi-mor renk değişimi gözlendiğine göre;
I. Patateste nişasta depolanmıştır.
II. Lugol, nişastanın ayıracıdır.
III. Patateste bol miktarda protein bulunmaktadır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
5. Yağların tespiti için kullanılan yöntem ve ayraçlar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi yağların varlığını kanıtlamak için kullanılabilir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Laboratuvarda bir besin maddesinin içeriğini analiz etmek isteyen bir öğrenciye öğretmen; iyot çözeltisi, Biuret çözeltisi ve Sudan III boyası veriyor. Öğrenci bu ayraçları kullanarak besinde hangi organik moleküllerin varlığını test edebilir? Ayraçların hangi besinle hangi rengi vereceğini açıklayarak yazınız.
2. Glikoz içeren bir çözeltiye Benedict çözeltisi damlatılıp oda sıcaklığında bekletildiğinde herhangi bir renk değişimi gözlenmemiştir. Bu durumun sebebini açıklayınız ve renk değişiminin gerçekleşmesi için ne yapılması gerektiğini belirtiniz.
3. Haşlanmış yumurta akı üzerine nitrik asit damlatıldığında sarı renk oluştuğu bilinmektedir. Bu gözlemden yola çıkarak; yumurta akının hangi organik besin grubunu içerdiğini ve bu besin grubunun canlılar için önemini (en az iki görevini) yazınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Organik besin ayraçları Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Nişasta üzerine iyot çözeltisi damlatıldığında mavi-mor renk oluşur. |
| ( .... ) | Proteinlerin varlığını tespit etmek için kullanılan Biuret çözeltisi, proteinlerle etkileşime girdiğinde kiremit kırmızısı renk verir. |
| ( .... ) | Sudan III boyası, yağ molekülleri ile etkileşerek kırmızı renkli damlacıklar oluşturur. |
| ( .... ) | Glikoz gibi ayırt edici şekerlerin tespitinde kullanılan Benedict çözeltisinin reaksiyon vermesi için ortamın ısıtılması gerekir. |
| ( .... ) | Bir besin maddesine nitrik asit damlatıldığında sarı renk oluşması, o besinde bol miktarda nişasta bulunduğunu gösterir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Nişastanın ayıracı olan iyot (lugol) çözeltisi, nişasta ile karşılaştığında .................... rengini alır. |
| 2) | Proteinlerin ayıracı olarak kullanılan .................... çözeltisi, protein varlığında mor renk oluşturur. |
| 3) | Benedict çözeltisi, monomer yapılı bir karbonhidrat olan .................... varlığında ısıtıldığında kiremit kırmızısı renk verir. |
| 4) | Kağıt üzerinde şeffaf bir leke bırakan ve Sudan III ile kırmızıya boyanan organik besin grubu .................... olarak adlandırılır. |
| 5) | Proteinlerin üzerine .................... damlatıldığında sarı renk oluşumu gözlenir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Bir deney tüpündeki besin çözeltisine Sudan III eklendiğinde kırmızı damlacıklar oluştuğu gözlenmiştir. Bu tüpte hangi organik besin grubu bulunmaktadır? |
| 2) | Benedict çözeltisi kullanılarak glikoz tayini yapılırken, reaksiyonun gerçekleşmesi için mutlaka uygulanması gereken fiziksel işlem nedir? |
| 3) | Ekmek üzerine iyot çözeltisi damlatıldığında mavi-mor renk oluşmasının sebebi ekmeğin yapısındaki hangi polisakkarittir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Bir öğrenci, elindeki üç farklı tüpe eşit miktarda besin çözeltisi koymuş ve üzerlerine sırasıyla Lugol, Biuret ve Sudan III damlatmıştır. Tüplerde sırasıyla mavi-mor, mor ve kırmızı renk değişimleri gözlenmiştir. Buna göre tüplerdeki besin maddeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nişasta - Protein - Yağ
B) Glikoz - Yağ - Protein
C) Protein - Nişasta - Glikoz
D) Yağ - Protein - Nişasta
E) Nişasta - Glikoz - Yağ
|
| 2) |
Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin ayraçlarla verdiği renk reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Nişasta + İyot -> Mavi-mor renk
B) Protein + Biuret -> Mor renk
C) Yağ + Sudan III -> Kırmızı renk
D) Glikoz + Benedict (Isıtılarak) -> Kiremit kırmızısı renk
E) Protein + Lugol -> Sarı renk
|
| 3) |
Bir biyoloji öğretmeni laboratuvarda öğrencilerine bilinmeyen bir X sıvısı veriyor. Öğrenciler bu sıvıya nitrik asit damlattığında sıvının sarı renge döndüğünü gözlemliyor. Buna göre, X sıvısının yapısında bol miktarda bulunan temel organik bileşik ve bu bileşiğin yapı taşı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Karbonhidrat - Glikoz
B) Protein - Amino asit
C) Yağ - Yağ asidi
D) Nişasta - Glikoz
E) Protein - Gliserol
|
| 4) |
Laboratuvarda gerçekleştirilen bir deneyde, bir tüpe patates özütü konulmuş ve üzerine Lugol çözeltisi damlatılmıştır. Tüpte mavi-mor renk değişimi gözlendiğine göre; I. Patateste nişasta depolanmıştır. II. Lugol, nişastanın ayıracıdır. III. Patateste bol miktarda protein bulunmaktadır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 5) |
Yağların tespiti için kullanılan yöntem ve ayraçlar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi yağların varlığını kanıtlamak için kullanılabilir?
A) Besini kağıda sürttüğümüzde şeffaf leke bırakması ve Sudan III ile kırmızı renk vermesi
B) Besine Biuret damlatıldığında mor renk oluşması
C) Besine Benedict damlatılıp ısıtıldığında kiremit kırmızısı renk oluşması
D) Besine iyot damlatıldığında mavi-mor renk oluşması
E) Besine nitrik asit damlatıldığında sarı renk oluşması
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Laboratuvarda bir besin maddesinin içeriğini analiz etmek isteyen bir öğrenciye öğretmen; iyot çözeltisi, Biuret çözeltisi ve Sudan III boyası veriyor. Öğrenci bu ayraçları kullanarak besinde hangi organik moleküllerin varlığını test edebilir? Ayraçların hangi besinle hangi rengi vereceğini açıklayarak yazınız. |
| 2) | Glikoz içeren bir çözeltiye Benedict çözeltisi damlatılıp oda sıcaklığında bekletildiğinde herhangi bir renk değişimi gözlenmemiştir. Bu durumun sebebini açıklayınız ve renk değişiminin gerçekleşmesi için ne yapılması gerektiğini belirtiniz. |
| 3) | Haşlanmış yumurta akı üzerine nitrik asit damlatıldığında sarı renk oluştuğu bilinmektedir. Bu gözlemden yola çıkarak; yumurta akının hangi organik besin grubunu içerdiğini ve bu besin grubunun canlılar için önemini (en az iki görevini) yazınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-organik-besin-ayraclari/etkinlikler