🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Biyoloji

📄 9. Sınıf Biyoloji: Moleküler arası etkileşimler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Su moleküllerinin kendi aralarında hidrojen bağı kurarak birbirini çekmesine kohezyon denir.

2. Suyun farklı bir yüzeye veya moleküle tutunmasını sağlayan çekim kuvvetine adezyon adı verilir.

3. Hidrojen bağları, su molekülleri arasındaki kovalent bağlardan daha güçlü olan güçlü etkileşimlerdir.

4. Suyun yüzey gerilimi, adezyon kuvvetinin kohezyon kuvvetinden çok daha büyük olması sayesinde oluşur.

5. Suyun özgül ısısının yüksek olması, canlıların vücut sıcaklığının aniden değişmesini engeller ve kararlı bir iç çevre (homeostazi) sağlar.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Su molekülünde oksijen atomu kısmen negatif, hidrojen atomları ise kısmen pozitif yüklü olduğu için su bir moleküldür.
2. Su moleküllerinin birbirine tutunmasıyla oluşan çekim kuvveti sayesinde suyun yüzeyinde bir meydana gelir ve bazı böcekler su üzerinde yürüyebilir.
3. Bitkilerde topraktan alınan suyun yer çekimine zıt yönde, çok yüksek ağaçların yapraklarına kadar taşınmasında kohezyon ve kuvvetleri birlikte rol oynar.
4. Bir su molekülünün oksijen atomu ile diğer su molekülünün hidrojen atomu arasında kurulan zayıf etkileşime bağı denir.
5. Suyun sıcaklığını \(1\) derece artırmak için gereken ısı miktarının yüksek olması, suyun yüksek kapasitesine sahip olduğunu gösterir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Aynı cins moleküllerin (örneğin su moleküllerinin) birbirini çekmesi kuvvetidir.
« Farklı cins moleküllerin (örneğin su ve bitki kanalları) birbirine tutunma kuvvetidir.
« Su moleküllerini bir arada tutan, komşu moleküllerin oksijen ve hidrojen atomları arasındaki zayıf etkileşimdir.
« Kohezyon kuvveti etkisiyle suyun en üst katmanında oluşan esnek zar benzeri dayanıklı tabakadır.
« Bir maddenin sıcaklığını değiştirmek için verilmesi veya alınması gereken ısı kapasitesidir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Bazı böceklerin (örneğin su örümceklerinin) suyun üzerinde batmadan yürüyebilmesini sağlayan temel fiziksel/biyolojik olgu nedir?

2. Bitkilerde suyun köklerden yapraklara kadar taşınmasında, su moleküllerinin odun borularının (ksilem) çeperlerine tutunmasını sağlayan kuvvet hangisidir?

3. Suyun donduğunda hacminin büyümesi ve yoğunluğunun azalması, göllerdeki canlı yaşamı için neden önemlidir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Su molekülleri arasında kurulan hidrojen bağları ile ilgili;
I. Zayıf fiziksel etkileşimlerdir.
II. Suyun sıvı fazda kalmasında etkilidir.
III. Sadece aynı su molekülünün kendi atomları arasında kurulur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

2. Bir cam tüpe konulan suyun kenarlarının yukarı doğru büküldüğü, yani cam yüzeye tutunduğu gözlenmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında etkili olan temel kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?

3. Suyun özgül ısısının yüksek olmasının canlılar ve çevre için sağladığı en önemli biyolojik avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

4. Suyun kohezyon kuvveti ile ilgili;
I. Su moleküllerinin birbirini çekmesini sağlar.
II. Yüzey geriliminin oluşmasına neden olur.
III. Bitkilerde suyun taşınmasında adezyonla birlikte çalışır.
açıklamalarından hangileri doğrudur?

5. Aşağıdaki olaylardan hangisi suyun 'adezyon' kuvvetine örnek olarak gösterilebilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Suyun polar (kutuplu) yapıda olması ne anlama gelmektedir? Bu durumun suyun çözücü özelliği üzerindeki etkisini açıklayınız.

2. Kılcallık (kapiler etki) nedir? Bitkilerde suyun taşınmasındaki rolünü adezyon ve kohezyon kavramlarını kullanarak açıklayınız.

3. Suyun buharlaşma ve yoğunlaşma ısısının yüksek olmasının canlıların terleme mekanizması ve dünya iklimi üzerindeki etkilerini açıklayınız.