🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Biyoloji

📄 9. Sınıf Biyoloji: Hücre zarından madde geçişleri zor sorular Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Kolaylaştırılmış difüzyon, hücre zarındaki taşıyıcı proteinler yardımıyla gerçekleştiği için bu süreçte ATP harcanır.

2. Aktif taşıma, sadece canlı hücrelerde gerçekleşebilir çünkü bu süreçte ATP enerjisi ve enzimler kullanılır.

3. Plazmolize uğramış bir bitki hücresi, kendisinden daha az yoğun (hipotonik) bir ortama konulursa deplasmoliz gerçekleşir.

4. Çeperi olan (örneğin bitki ve mantar) hücreler, büyük katı molekülleri endositoz (fagositoz) yoluyla hücre içine alabilirler.

5. Kolaylaştırılmış difüzyonun hızı, sıcaklık artışından ve taşıyıcı proteinlerin doygunluğundan etkilenmez.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Hücrenin kendisinden daha yoğun bir ortama konulduğunda su kaybederek büzülmesine denir.
2. Büyük sıvı moleküllerinin hücre zarı içeriye doğru çöküntü oluşturarak koful yardımıyla hücre içine alınmasına adı verilir.
3. Hücre içi ve dışı yoğunlukları eşit olan çözeltilere çözeltiler denir.
4. Aktif taşıma ve kolaylaştırılmış difüzyon olaylarında ortak olarak görev alan ve madde taşınmasını sağlayan yapılara denir.
5. Bitki hücrelerinde turgor basıncının artması durumunda hücre zarı ile arasındaki mesafe en aza iner.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Az yoğundan çok yoğuna doğru, ATP harcanarak taşıyıcı proteinlerle madde taşınması.
« Çok yoğundan az yoğuna doğru, ATP harcanmadan taşıyıcı proteinler yardımıyla madde taşınması.
« Hücre içindeki büyük salgı maddelerinin koful oluşturularak hücre dışına atılması.
« Hayvan hücresinin hipotonik ortamda aşırı su alarak patlaması.
« Seçici geçirgen bir zardan çözünmüş maddelerin difüzyonudur.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Bir amibin besin kofulu oluşturarak büyük bir bakteriyi hücresine alması hangi taşıma yöntemiyle gerçekleşir?

2. Hücre çeperine sahip bir hücrenin (örneğin bitki hücresi) neden hemoliz olamayacağını kısaca açıklayınız.

3. Hücre zarından geçemeyecek büyüklükteki moleküllerin hücre dışına salgılanması sürecinde hücre zarı yüzeyinde nasıl bir değişim gözlenir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir bitki hücresi %20 sükroz içeren bir ortama bırakıldığında plazmolize uğramaktadır. Buna göre bu bitki hücresinin sitoplazmasındaki sükroz yoğunluğu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

2. Hücre zarından madde geçişleriyle ilgili;
I. Kolaylaştırılmış difüzyon
II. Aktif taşıma
III. Basit difüzyon
IV. Endositoz
olaylarından hangilerinde hücre zarı yüzey alanında bir azalma meydana gelir?

3. Yoğunluğu bilinmeyen bir hücre, x çözeltisine konulduğunda turgor basıncının arttığı, y çözeltisine konulduğunda ise plazmolize uğradığı gözlenmiştir. Buna göre x ve y çözeltilerinin hücreye göre yoğunluk durumları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

4. Hücre zarından madde geçişi sırasında gerçekleşen;
I. Enzimlerin kullanılması
II. ATP harcanması
III. Taşıyıcı proteinlerin görev alması
özelliklerinden hangileri aktif taşıma ile kolaylaştırılmış difüzyon arasındaki farkları belirlemede kullanılabilir?

5. Canlı bir hücrede gerçekleşen aktif taşıma hızı ile ilgili;
I. Sıcaklık artışı (optimum değerin üzerine çıkılması)
II. Solunum inhibitörlerinin (zehirlerinin) ortama eklenmesi
III. Hücre dışı madde yoğunluğunun aşırı artması
durumlarından hangileri aktif taşıma hızını olumsuz etkiler?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir bağırsak torba içerisine %10'luk nişasta çözeltisi ve amilaz enzimi konulup ağzı kapatılıyor. Bu torba, içinde saf su bulunan bir beherin içine bırakılıyor. Bir süre sonra hem torba içinde hem de beherin içinde gerçekleşecek değişimleri (madde geçişleri, hidroliz vb.) 9. sınıf biyoloji bilgilerinize dayanarak detaylıca açıklayınız. (Not: Amilaz nişastayı glikoza hidroliz eder ancak bağırsak zarı nişasta ve enzimi geçirmez, glikozu geçirir.)

2. Aktif taşıma ile kolaylaştırılmış difüzyon arasındaki benzerlikleri ve farkları belirten en az ikişer madde yazarak açıklayınız.

3. Bir bitki hücresi sırasıyla önce hipertonik, sonra hipotonik ve en son izotonik ortamlara bırakılıyor. Bu süreçte hücrenin turgor basıncı ve emme kuvvetinde meydana gelecek değişimleri grafiksel olarak yorumlayıp açıklayınız.