🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Biyoloji
💡 9. Sınıf Biyoloji: Biyoloji 2. dönem 2. yazılı konuları Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Biyoloji: Biyoloji 2. dönem 2. yazılı konuları Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir amip hücresi, sitoplazma yoğunluğu %\( 2 \) olan bir ortamdan alınarak yoğunluğu %\( 8 \) olan bir ortama bırakılıyor. Bu süreçte hücrede meydana gelebilecek değişimleri osmoz kurallarına göre açıklayınız. 💧
Çözüm:
- Ortam Yoğunluğu: Hücrenin bırakıldığı ortam (%\( 8 \)), hücrenin kendi yoğunluğundan (%\( 2 \)) daha fazladır. Bu tür ortamlara hipertonik (çok yoğun) ortam denir.
- Su Hareketi: Osmoz kurallarına göre su, yoğunluğun az olduğu yerden (hipotonik) çok olduğu yere (hipertonik) doğru hareket eder. Bu durumda hücre dış ortama su verir.
- Plazmoliz: Hücrenin su kaybederek büzülmesine plazmoliz adı verilir. 📉
- Sonuç: Hücrenin hacmi küçülür, sitoplazma yoğunluğu artar ve hücre zarı ile hücre duvarı (eğer varsa) arasındaki mesafe artar.
Örnek 2:
Bitki hücrelerinde bulunan kloroplast ve mitokondri organellerinin yapısal ve işlevsel ortak özelliklerinden üç tanesini yazınız. 🌿⚡
Çözüm:
- Çift Zar Yapısı: Her iki organel de dıştan çift katlı zar ile çevrilidir.
- Kendi Genetik Materyali: Hem kloroplast hem de mitokondri, çekirdek kontrolünde çoğalabilmelerini sağlayan kendilerine ait DNA, RNA ve ribozom yapılarına sahiptir. 🧬
- ATP Üretimi: Her iki organel de enerji dönüşümü yaparak ATP sentezi (fosforilasyon) gerçekleştirir.
Örnek 3:
Bilimsel adlandırmada (Binomial Nomenclature) kullanılan aşağıdaki tür isimlerini inceleyiniz:
1. Pinus nigra (Karaçam)
2. Populus nigra (Kavak)
3. Pinus brutia (Kızılçam)
Bu canlılardan hangilerinin birbirine daha yakın akraba olduğunu gerekçesiyle açıklayınız. 🌲
1. Pinus nigra (Karaçam)
2. Populus nigra (Kavak)
3. Pinus brutia (Kızılçam)
Bu canlılardan hangilerinin birbirine daha yakın akraba olduğunu gerekçesiyle açıklayınız. 🌲
Çözüm:
- Kural: İkili adlandırmada ilk isim cins adını, ikinci isim ise tanımlayıcı adı belirtir.
- Akrabalık Ölçütü: Canlıların yakın akraba olup olmadığını anlamak için cins isimlerinin aynı olmasına bakılır.
- Analiz: 1 ve 3 numaralı canlıların ilk isimleri (Pinus) aynıdır. Bu, onların aynı cinse ait olduğunu ve birbirleriyle yakın akraba olduklarını gösterir.
- Dikkat: 1 ve 2 numaralı canlıların ikinci isimlerinin (nigra) aynı olması, onların akraba olduğunu kanıtlamaz; sadece her ikisinin de "siyah" özelliğine sahip olduğunu belirten bir sıfattır.
Örnek 4:
Bakteriler aleminde yer alan canlıların tamamında ortak olarak gözlenen hücresel yapıları maddeler halinde yazınız. 🧫
Çözüm:
Bakteriler prokaryot hücre yapısına sahip oldukları için şu yapılar tüm türlerde ortaktır:
- Hücre Zarı: Hücreyi çevreler ve madde alışverişini sağlar.
- Sitoplazma: Metabolik olayların gerçekleştiği yarı akışkan sıvıdır.
- Ribozom: Protein sentezinin yapıldığı tek organeldir.
- Kalıtım Materyali: Halkasal yapıdaki DNA ve RNA sitoplazmada serbest halde bulunur.
- Hücre Duvarı: Peptidoglikan yapılı hücre duvarı (bazı istisnalar hariç) genel özellik olarak kabul edilir.
Örnek 5:
Bir kişi şiddetli boğaz ağrısı ve yüksek ateş şikayetiyle doktora gidiyor. Yapılan testler sonucunda hastalığa bir virüsün sebep olduğu anlaşılıyor. Doktor bu hastaya neden antibiyotik reçete etmez? 🤒💊
Çözüm:
- Antibiyotiklerin Etki Mekanizması: Antibiyotikler, bakterilerin hücre duvarı sentezini veya enzim sistemlerini bozarak onları yok eder.
- Virüslerin Yapısı: Virüslerin bir hücre zarı, sitoplazması, organeli veya kendilerine ait bir enzim sistemi (metabolizması) yoktur.
- Sonuç: Virüsler hücresel bir yapıya sahip olmadıkları için antibiyotiklerden etkilenmezler. Bu yüzden viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımı gereksiz ve etkisizdir.
Örnek 6:
Mantarlar (Fungi) alemi ile Bitkiler (Plantae) alemi arasındaki temel farklardan üç tanesini belirtiniz. 🍄↔️🌱
Çözüm:
- Beslenme Şekli: Bitkiler fotosentez yaparak kendi besinlerini üretir (Ototrof), mantarlar ise besinlerini dışarıdan hazır alır (Heterotrof).
- Hücre Duvarı Yapısı: Bitkilerin hücre duvarı selüloz yapılıyken, mantarların hücre duvarı kitin yapılıdır.
- Depo Karbonhidrat: Bitkiler fazla glikozu nişasta olarak depo ederken, mantarlar glikojen olarak depo eder.
Örnek 7:
Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan hiyerarşik birimlerde Türden Aleme doğru gidildikçe aşağıdaki özelliklerin nasıl değiştiğini belirtiniz:
a) Birey sayısı
b) Ortak özellikler
c) Protein benzerliği
a) Birey sayısı
b) Ortak özellikler
c) Protein benzerliği
Çözüm:
Türden Aleme doğru (Tür -> Cins -> Aile -> Takım -> Sınıf -> Şube -> Alem) gidildikçe:
- a) Birey Sayısı: Artar. (Örneğin; bir kedi türündeki birey sayısı, tüm hayvanlar alemindeki birey sayısından çok daha azdır). 📈
- b) Ortak Özellikler: Azalır. Canlılar arasındaki benzerlikler azalır, çeşitlilik artar.
- c) Protein Benzerliği: Azalır. Akrabalık derecesi azaldığı için genetik ve protein benzerliği de düşer. 🧬
Örnek 8:
Omurgalı hayvanlar şubesinde yer alan canlı sınıflarını basitten gelişmişe doğru sıralayarak, hangi sınıfların sıcakkanlı (vücut ısısı sabit) olduğunu belirtiniz. 🦅🦁
Çözüm:
- Gelişmişlik Sıralaması: Balıklar \( \rightarrow \) Kurbağalar (İki yaşamlılar) \( \rightarrow \) Sürüngenler \( \rightarrow \) Kuşlar \( \rightarrow \) Memeliler.
- Sıcakkanlı (Homeoterm) Canlılar: Kuşlar ve Memeliler vücut ısılarını çevre sıcaklığına bağlı kalmadan sabit tutabilirler.
- Soğukkanlı (Poikiloterm) Canlılar: Balıklar, kurbağalar ve sürüngenler vücut ısılarını çevreye göre değiştirirler ve kış uykusuna yatabilirler.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-biyoloji-2-donem-2-yazili-konulari/sorular