✅ 9. Sınıf Biyoloji: Bilimin doğası ve araştırma süreci Test Çöz
✅ 9. Sınıf Biyoloji: Bilimin doğası ve araştırma süreci Testi
Bilimsel çalışma sürecinde veriler toplanırken nitel ve nicel gözlemlerden yararlanılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi nicel bir gözleme örnektir?
B) Akvaryumdaki kırmızı balıklar diğerlerine göre daha hızlı yüzmektedir.
C) Bahçedeki fasulye bitkisinin boyu cetvelle $15$ cm olarak ölçülmüştür.
D) Laboratuvardaki gül çiçeği çevreye çok güzel bir koku yaymaktadır.
E) Deney tüpüne eklenen ayraç sonucunda sıvının rengi maviye dönmüştür.
Bilimsel yöntem basamaklarını uygulayan bir biyolog, üzerinde çalıştığı probleme yönelik geçici bir çözüm yolu önermektedir.
Buna göre, bilimsel bir problem için ortaya konulan bu geçici çözüm yoluna ne ad verilir?
B) Kanun
C) Hipotez
D) Tahmin
E) Gözlem
Bilimsel araştırma sürecinde kurulan bir hipoteze dayalı olarak yapılan ve genellikle "Eğer ... ise ... dir/olmalıdır." kalıbı kullanılarak ifade edilen mantıksal çıkarımlara ne ad verilir?
A) Kontrollü deneyB) Tahmin
C) Teori
D) Nitel gözlem
E) Veri toplama
Bilimin doğası ve bilimsel bilginin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bilimsel bilgiler mutlak gerçekler değildir, yeni kanıtlarla değişebilir.B) Kurulan hipotezler deney ve gözlemlerle test edilebilir olmalıdır.
C) Teoriler yeterli miktarda delille desteklendiğinde zamanla kanunlara dönüşür.
D) Nicel gözlemler, nitel gözlemlere göre daha nesnel ve güvenilirdir.
E) Bilimsel süreçte gözlemler, problem tespiti ve veri toplama amacıyla kullanılır.
Bir araştırmacı, ışık şiddetinin fotosentez hızına etkisini incelemek istemektedir. Bu amaçla aynı türden özdeş üç bitkiyi farklı ışık şiddetlerine (düşük, orta, yüksek) maruz bırakıp; sıcaklık, su miktarı ve toprak yapısı gibi diğer tüm koşulları sabit tutmuştur.
Bu kontrollü deneydeki bağımsız değişken ve bağımlı değişken aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Bağımsız değişken: Işık şiddeti; Bağımlı değişken: Fotosentez hızı
C) Bağımsız değişken: Fotosentez hızı; Bağımlı değişken: Işık şiddeti
D) Bağımsız değişken: Bitki türü; Bağımlı değişken: Toprak yapısı
E) Bağımsız değişken: Su miktarı; Bağımlı değişken: Işık şiddeti
Bir biyoloğun gerçekleştirdiği bilimsel çalışma sürecindeki bazı basamaklar aşağıda karışık olarak verilmiştir:
I. Hipoteze dayalı tahminlerde bulunma
II. Problemin belirlenmesi ve sınırlandırılması
III. Kontrollü deneylerin tasarlanması ve yapılması
IV. Probleme yönelik geçici bir çözüm yolu (hipotez) önerilmesi
Bu basamakların mantıksal ve kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) II - I - IV - III
C) IV - II - I - III
D) I - II - IV - III
E) II - IV - III - I
Bir bilim insanı, yeni geliştirilen bir antibiyotik türünün bakteriler üzerindeki öldürücü etkisini test etmek istemektedir. Bu amaçla hazırladığı iki özdeş bakteri kültüründen birine antibiyotik eklerken (deney grubu), diğerine antibiyotik eklememiştir (kontrol grubu).
Kontrol grubunun bu deneydeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Bakterilerin üreme hızını maksimum seviyeye çıkarmak.
C) Bağımsız değişkenin etkisini karşılaştırabilmek için bir referans (kıyaslama) noktası oluşturmak.
D) Deneydeki bağımsız değişken sayısını artırarak verileri çeşitlendirmek.
E) Bakterilerin antibiyotiğe karşı direnç kazanmasını engellemek.
Bilimsel teori ve kanunlar ile ilgili;
I. Kanunlar doğada gerçekleşen olayların "ne" olduğunu açıklar.
II. Teoriler doğadaki olayların "nasıl ve neden" gerçekleştiğini açıklayan güçlü kanıtlara dayalı açıklamalardır.
III. Teoriler zamanla daha çok kanıtlandığında kanunlara dönüşür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Nitel ve nicel gözlemlerle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?
A) Nitel gözlem sadece duyu organlarıyla yapılırken, nicel gözlemde ölçü aletleri de kullanılır.B) Nitel gözlemlerin sonuçları kişiden kişiye değişebilirken, nicel gözlemler daha objektiftir.
C) Nicel gözlemler sayısal veriler içerirken, nitel gözlemler genellikle betimleyicidir.
D) Nitel gözlemler bilimsel çalışmalarda hiçbir zaman kullanılmaz, sadece nicel gözlemler kullanılır.
E) "Hava sıcaktır" ifadesi nitel, "Hava sıcaklığı $25$ °C'dir" ifadesi nicel bir gözlemdir.
Bilimsel bilgiye ulaşma süreci ve bilimin doğası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bilimsel bilgi mutlak, kesin ve hiçbir zaman değişmez bir yapıya sahiptir.B) Bilimsel çalışmalarda hayal gücü, yaratıcılık ve merak önemli bir yere sahiptir.
C) Yeni elde edilen bulgular, mevcut bilimsel teorilerin güncellenmesine veya terk edilmesine yol açabilir.
D) Bilimsel sorgulamada dogmatik (sorgulanamaz) düşüncelere yer yoktur.
E) Bilim insanları çalışmalarında tarafsız, nesnel ve dürüst olmaya özen göstermelidir.
Bir öğrenci, özdeş saksı bitkilerini kullanarak bir deney tasarlıyor. Saksılardan birine günde $100$ mL, diğerine ise günde $300$ mL su veriyor. Diğer tüm çevre koşullarını (ışık, sıcaklık, toprak türü) eşit tutuyor. Bir ay sonra bol sulanan bitkinin boyunun daha fazla uzadığını gözlemliyor.
Bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Bağımlı değişken uygulanan su miktarıdır.
C) Kontrol altında tutulan (sabit) değişkenlerden biri de su miktarıdır.
D) Bu deneyde bağımsız değişken su miktarı, bağımlı değişken ise bitkinin boy uzunluğudur.
E) Deneyde kontrol grubu kullanılmadığı için bilimsel olarak geçersizdir.
Bir biyolog, göldeki balık ölümlerinin sudaki çözünmüş oksijen miktarının azalmasından kaynaklandığı hipotezini kurmuştur. Bu hipotezi test etmek amacıyla laboratuvarda kontrollü bir deney tasarlamış, ancak elde ettiği sonuçlar hipotezini desteklememiştir.
Bu durumda bilim insanının bilimsel metodolojiye göre atması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?
B) Hipotezini tamamen terk edip biyoloji alanındaki tüm bilimsel çalışmalarını sonlandırmak.
C) Elde ettiği verileri analiz ederek yeni bir hipotez kurmak ve bu hipotezi test etmek.
D) Aynı deneyi hiçbir değişiklik yapmadan, hipotezi destekleyene kadar defalarca tekrarlamak.
E) Deneyin kontrol grubunu kaldırarak sadece deney grubuyla çalışmaya devam etmek.
Bir araştırmacı, sıcaklık ve ışık renginin bitki gelişimi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla aşağıdaki düzenekleri hazırlıyor:
1. Düzenek:* $15$ °C sıcaklık, kırmızı ışık, özdeş bitki, $200$ mL su.
2. Düzenek:* $25$ °C sıcaklık, yeşil ışık, özdeş bitki, $200$ mL su.
Araştırmacı bir hafta sonra 2. düzenekteki bitkinin daha fazla geliştiğini gözlemleyerek "Sıcaklık artışı bitki gelişimini olumlu etkiler" sonucuna varıyor.
Bu araştırmacının vardığı sonuçla ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğrudur?
B) Deney tasarımı hatalıdır çünkü birden fazla bağımsız değişken (hem sıcaklık hem ışık rengi) aynı anda değiştirilmiştir; bu yüzden gelişimin hangi değişkenden kaynaklandığı belirlenemez.
C) Deneyde kontrol grubu kullanılmadığı için elde edilen tüm veriler bilimsel olarak geçersizdir.
D) Su miktarları eşit tutulduğu için deney tasarımı mükemmeldir ve varılan sonuç tamamen güvenilirdir.
E) Araştırmacı bağımlı değişken olarak bitki türünü seçtiği için hata yapmıştır.
Bilim tarihi boyunca, ışığın doğasını açıklamak için "Tanecik Teorisi" ve "Dalga Teorisi" gibi farklı teoriler ileri sürülmüş, modern fizikte ise ışığın hem dalga hem de tanecik özelliği gösterdiği (kuantum teorisi) kabul edilmiştir.
Bu durum, bilimin doğasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini en güçlü şekilde destekler?
B) Bilimsel bilgi; yeni kanıtlar, deneysel veriler ve farklı bakış açıları ışığında değişebilir ve gelişebilir bir yapıya sahiptir.
C) Teoriler sadece kişisel görüşlerden ibaret olup bilimsel bir geçerliliği ve güvenirliği yoktur.
D) Bir konu hakkında birden fazla teorinin olması, o alanda bilimsel bir ilerleme kaydedilemediğini gösterir.
E) Bilimsel kanunlar hiçbir şart altında değişmezken, teoriler sürekli olarak tamamen yanlışlanır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-bilimin-dogasi-ve-arastirma-sureci/testler