🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Biyoloji
💡 9. Sınıf Biyoloji: Bilim, Bilimin Doğası Ve Bilimsel Araştırma Süreçleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Biyoloji: Bilim, Bilimin Doğası Ve Bilimsel Araştırma Süreçleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bilimsel bir araştırmada izlenen adımlar karışık olarak verilmiştir:
Yukarıdaki adımları doğru sıralamasına göre düzenleyiniz. 🤔
- Hipotez kurma
- Gözlem yapma ve veri toplama
- Problemi belirleme
- Deneyler yapma ve verileri analiz etme
- Sonuç çıkarma ve raporlama
- Tahminlerde bulunma
Yukarıdaki adımları doğru sıralamasına göre düzenleyiniz. 🤔
Çözüm:
Bilimsel bir araştırmanın temel adımlarını doğru sıraya koymak, bilimsel düşünmenin en önemli parçalarından biridir. İşte doğru sıralama:
- ✅ Adım 1: Problemi Belirleme 🎯
Bir merak, bir soru veya açıklanması gereken bir durumla başlarız. Örneğin, "Bu bitki neden sararıyor?" - ✅ Adım 2: Gözlem Yapma ve Veri Toplama 🔎
Problemi anlamak için çevremizi dikkatlice gözlemleriz. Bitkinin toprağına, ışık miktarına, sulanma sıklığına bakarız. Daha önce yapılmış araştırmaları inceleriz. - ✅ Adım 3: Hipotez Kurma 💡
Gözlemlerimize dayanarak, problemin olası bir çözümünü veya nedenini açıklayan geçici bir açıklama yaparız. Bu bir "eğer... ise..." cümlesi şeklinde olabilir. Örneğin, "Eğer bitki yeterince ışık almıyorsa, yaprakları sararır." - ✅ Adım 4: Tahminlerde Bulunma ✍️
Kurduğumuz hipotezin doğru olması durumunda ne gibi sonuçlar bekleyeceğimizi öngörürüz. Örneğin, "Eğer hipotezim doğruysa, bitkiye daha fazla ışık verdiğimde sararma duracak ve yaprakları yeşile dönecektir." - ✅ Adım 5: Deneyler Yapma ve Verileri Analiz Etme 🧪
Hipotezimizi test etmek için kontrollü deneyler tasarlar ve uygularız. Deney sonuçlarından elde ettiğimiz verileri dikkatlice inceleriz. Bitkiye farklı ışık miktarları verip değişiklikleri kaydederiz. - ✅ Adım 6: Sonuç Çıkarma ve Raporlama 📢
Deney verilerini analiz ettikten sonra, hipotezimizin desteklenip desteklenmediğine karar veririz. Sonuçlarımızı açıkça belirtir ve başkalarıyla paylaşırız.
Örnek 2:
Bir öğrenci, bahçesindeki domates bitkilerinin yapraklarında küçük delikler olduğunu fark etti. Bu gözlem sonucunda öğrencinin aklına gelen ilk soru şuydu: "Bu delikler neden oluşuyor?"
Bu gözlem ve soruya dayanarak, öğrencinin test edilebilir bir hipotez kurmasına yardımcı olunuz. 🌿🐛
Bu gözlem ve soruya dayanarak, öğrencinin test edilebilir bir hipotez kurmasına yardımcı olunuz. 🌿🐛
Çözüm:
Harika bir gözlem! Bilimsel sürecin ilk adımı olan problem belirleme ve gözlem yapma başarıyla gerçekleştirilmiş. Şimdi sıra hipotez kurmada.
- 💡 Gözlem: Domates bitkisi yapraklarında küçük delikler var.
- ❓ Problem: Bu delikler neden oluşuyor?
- 👉 Hipotez Nedir? Hipotez, gözlemlerimize dayanarak ortaya attığımız, test edilebilir ve yanlışlanabilir geçici bir açıklamadır. Genellikle "Eğer... ise..." şeklinde ifade edilir.
- ✅ Örnek Hipotez:
"Eğer domates bitkisinin yapraklarındaki delikler böcekler tarafından açılıyorsa, o zaman bitkinin üzerinde veya yakınında küçük böcekler (tırtıl, böcek larvaları vb.) bulunmalıdır."
Bu hipotez, gözlemle ilişkilidir ve çeşitli deneyler veya daha detaylı gözlemlerle test edilebilir. Örneğin, bitkiyi yakından inceleyerek böcek varlığını araştırabilir, farklı bitkilerdeki delik oluşumunu karşılaştırabiliriz.
Örnek 3:
Bir araştırmacı, farklı türdeki gübrelerin bir bitkinin büyüme hızını nasıl etkilediğini incelemek istiyor. Bunun için aynı türde, aynı büyüklükte ve aynı yaşta 30 adet bitkiyi üç gruba ayırıyor.
Tüm bitkiler aynı miktarda ışık, su ve sıcaklıkta tutuluyor. Bir ay sonra bitkilerin boyları ölçülüyor.
Bu deneydeki bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve kontrol edilen değişkenleri belirleyiniz. 🌱📊
- Grup A: Hiç gübre verilmiyor (kontrol grubu).
- Grup B: X gübresi belirli miktarda veriliyor.
- Grup C: Y gübresi belirli miktarda veriliyor.
Tüm bitkiler aynı miktarda ışık, su ve sıcaklıkta tutuluyor. Bir ay sonra bitkilerin boyları ölçülüyor.
Bu deneydeki bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve kontrol edilen değişkenleri belirleyiniz. 🌱📊
Çözüm:
Bu, bilimsel araştırmanın en temel ve önemli kısımlarından biri olan kontrollü deney örneğidir. Değişkenleri doğru belirlemek, deneyin güvenilirliği için kritik öneme sahiptir.
- 🔬 Bağımsız Değişken: Deneyde araştırmacının değiştirdiği veya manipüle ettiği faktördür. Bu değişiklik, bağımlı değişken üzerindeki etkisini görmek için yapılır.
✅ Bu deneyde bağımsız değişken: Verilen gübre çeşidi (X gübresi, Y gübresi veya hiç gübre verilmemesi). - 📈 Bağımlı Değişken: Bağımsız değişkendeki değişime bağlı olarak ölçülen veya gözlemlenen sonuçtur. Bağımsız değişkenden etkilenen faktördür.
✅ Bu deneyde bağımlı değişken: Bitkinin büyüme hızı (bir ay sonra ölçülen boy artışı). - 🔒 Kontrol Edilen Değişkenler (Sabit Tutulan Değişkenler): Deney boyunca aynı tutulan, değiştirilmeyen faktörlerdir. Bunlar, bağımsız değişkenin etkisini net bir şekilde görebilmek için önemlidir, çünkü değişmeleri durumunda sonuçları etkileyebilirler.
✅ Bu deneyde kontrol edilen değişkenler: Bitki türü, başlangıçtaki bitki büyüklüğü ve yaşı, ışık miktarı, su miktarı, sıcaklık, toprak türü ve gübre miktarı (verilen gübrelerin miktarı aynı tutuluyor).
Örnek 4:
Zeynep, ekmeklerin neden bu kadar hızlı küflendiğini merak ediyordu. Bir hipotez kurdu: "Eğer ekmek nemli ve sıcak bir ortamda bekletilirse, daha hızlı küflenir."
Bu hipotezi test etmek için aşağıdaki deneyi tasarladı:
Zeynep, 5 gün sonra ekmek dilimlerini kontrol etti. Bu deneydeki hatayı veya eksikliği belirleyerek, Zeynep'in deneyini nasıl daha güvenilir hale getirebileceğini açıklayınız. 🍞🔬
Bu hipotezi test etmek için aşağıdaki deneyi tasarladı:
- Birinci dilim ekmeği (A) kuru ve serin bir ortamda (buzdolabında) bıraktı.
- İkinci dilim ekmeği (B) nemli ve sıcak bir ortamda (mutfak tezgahında, üzeri kapalı) bıraktı.
- Üçüncü dilim ekmeği (C) kuru ve sıcak bir ortamda (mutfak tezgahında, üzeri açık) bıraktı.
Zeynep, 5 gün sonra ekmek dilimlerini kontrol etti. Bu deneydeki hatayı veya eksikliği belirleyerek, Zeynep'in deneyini nasıl daha güvenilir hale getirebileceğini açıklayınız. 🍞🔬
Çözüm:
Zeynep'in merakı ve hipotezi bilimsel süreç için harika bir başlangıç! Ancak tasarladığı deneyde önemli bir eksiklik bulunmaktadır.
- 👉 Zeynep'in Hipotezi: "Eğer ekmek nemli ve sıcak bir ortamda bekletilirse, daha hızlı küflenir." Bu hipotez iki farklı faktörü (nem ve sıcaklık) aynı anda vurguluyor.
- ❌ Deneydeki Hata/Eksiklik: Zeynep'in deneyi, nem ve sıcaklık faktörlerini aynı anda değiştirdiği için, küflenme hızındaki değişimin sadece nemden mi, sadece sıcaktan mı, yoksa her ikisinin birden mi kaynaklandığını tam olarak anlamamızı zorlaştırıyor. Bilimsel bir deneyde genellikle tek bir bağımsız değişkenin etkisi incelenmelidir.
- ✅ Deneyi Daha Güvenilir Hale Getirme Önerisi: Zeynep'in hipotezini daha net test edebilmesi için, deneyi iki ayrı aşamada veya daha fazla kontrollü grupla yapması gerekir:
- 1. Aşama (Sıcaklığın Etkisi): Nem faktörünü sabit tutarak (örneğin tüm ekmekleri nemli ortamda bırakarak) sadece sıcaklığın etkisini inceler.
- Ekmek 1: Nemli + Soğuk
- Ekmek 2: Nemli + Sıcak
- 2. Aşama (Nemin Etkisi): Sıcaklık faktörünü sabit tutarak (örneğin tüm ekmekleri sıcak ortamda bırakarak) sadece nemin etkisini inceler.
- Ekmek 3: Kuru + Sıcak
- Ekmek 4: Nemli + Sıcak
Bu şekilde, Zeynep hem nemin hem de sıcaklığın küflenme üzerindeki etkisini ayrı ayrı ve daha net bir şekilde gözlemleyebilir, böylece hipotezini daha güvenilir bir şekilde test edebilir. Deneydeki diğer tüm faktörler (ekmek dilimlerinin büyüklüğü, türü, başlangıçtaki tazeliği vb.) aynı tutulmalıdır. - 1. Aşama (Sıcaklığın Etkisi): Nem faktörünü sabit tutarak (örneğin tüm ekmekleri nemli ortamda bırakarak) sadece sıcaklığın etkisini inceler.
Örnek 5:
Bir biyolog, X bitkisinin belirli bir enziminin (enzim Z) fotosentez hızını artırdığına dair bir hipotez geliştirdi. Bu hipotezi test etmek için aşağıdaki deneyi tasarladı ve sonuçları gözlemledi:
Diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, su miktarı, CO\( _2 \) konsantrasyonu) her iki grup için de aynı tutuldu. Bir hafta sonra, bitkilerin fotosentez hızları ölçüldü.
Sonuçlar:
Bu sonuçlara göre, biyologun başlangıçtaki hipotezi hakkında ne söyleyebiliriz? 🤔🔬
- Deney Grubu: 50 adet X bitkisine belirli miktarda enzim Z uygulandı.
- Kontrol Grubu: 50 adet X bitkisine enzim Z yerine aynı miktarda saf su uygulandı.
Diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, su miktarı, CO\( _2 \) konsantrasyonu) her iki grup için de aynı tutuldu. Bir hafta sonra, bitkilerin fotosentez hızları ölçüldü.
Sonuçlar:
- Deney grubundaki bitkilerin ortalama fotosentez hızı: \( 12 \text{ birim/saat} \)
- Kontrol grubundaki bitkilerin ortalama fotosentez hızı: \( 8 \text{ birim/saat} \)
Bu sonuçlara göre, biyologun başlangıçtaki hipotezi hakkında ne söyleyebiliriz? 🤔🔬
Çözüm:
Elde edilen verileri dikkatlice analiz ederek biyologun hipotezi hakkında bir sonuca varabiliriz.
- 💡 Hipotez: "X bitkisinin belirli bir enziminin (enzim Z) fotosentez hızını artırdığı."
- 📊 Veri Analizi:
- Enzim Z uygulanan deney grubunda fotosentez hızı \( 12 \text{ birim/saat} \) olarak ölçülmüştür.
- Enzim Z uygulanmayan (saf su verilen) kontrol grubunda fotosentez hızı \( 8 \text{ birim/saat} \) olarak ölçülmüştür.
Deney grubunun fotosentez hızı, kontrol grubuna göre daha yüksektir (\( 12 > 8 \)). - ✅ Sonuç: Elde edilen veriler, biyologun başlangıçtaki hipotezini desteklemektedir. Enzim Z'nin uygulanması, X bitkisinin fotosentez hızında bir artışa neden olmuştur. Bu sonuç, enzimin fotosentez hızını artırdığı yönündeki hipotezle uyumludur.
- 📌 Önemli Not: Bilimsel bir araştırmada tek bir deneyin sonucu kesin bir kanıt oluşturmaz. Bu sonuçlar hipotezi desteklese de, daha fazla tekrarlanan deney ve farklı koşullarda yapılan çalışmalarla bu bulgunun sağlamlığı teyit edilmelidir.
Örnek 6:
Yaz aylarında, açıkta bırakılan yiyeceklerin (özellikle et ve süt ürünleri) buzdolabında saklananlara göre çok daha hızlı bozulduğunu gözlemleriz. Annelerimiz veya büyükannelerimiz de bu durumu "sıcakta yiyecekler çabuk ekşir/bozulur" şeklinde ifade ederler.
Bu günlük hayattaki gözlemi, bilimsel araştırma adımları çerçevesinde nasıl bir incelemeye dönüştürebiliriz? Basit bir senaryo ile açıklayınız. 🥩🥛
Bu günlük hayattaki gözlemi, bilimsel araştırma adımları çerçevesinde nasıl bir incelemeye dönüştürebiliriz? Basit bir senaryo ile açıklayınız. 🥩🥛
Çözüm:
Bu, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız ve aslında temel bilimsel prensiplere dayanan harika bir gözlemdir! İşte bunu bilimsel bir incelemeye dönüştürme adımları:
- 🎯 1. Problemi Belirleme: "Yiyecekler neden sıcak ortamda daha hızlı bozulur?"
- 🔎 2. Gözlem Yapma ve Veri Toplama:
- Açıkta kalan etin renginin değiştiğini, koktuğunu, üzerinde küf oluştuğunu gözlemleriz.
- Buzdolabındaki etin ise daha uzun süre taze kaldığını fark ederiz.
- Yiyeceklerin bozulmasına neden olan mikroorganizmaların (bakteri, mantar) sıcak ortamda daha hızlı çoğaldığına dair genel bilgilerimizi hatırlarız.
- 💡 3. Hipotez Kurma: "Eğer yiyecekler yüksek sıcaklıkta bekletilirse, mikroorganizmaların aktivitesi artacağı için daha hızlı bozulur."
- ✍️ 4. Tahminlerde Bulunma: "Eğer hipotezim doğruysa, aynı tür yiyecekten (örneğin süt) farklı sıcaklıklarda beklettiğimde, en sıcak ortamdaki en hızlı bozulacaktır."
- 🧪 5. Deney Tasarlama ve Yapma:
- Aynı marka ve son kullanma tarihine sahip üç özdeş süt şişesi alınır.
- Şişe 1 (Kontrol Grubu): Buzdolabında (\( 4^\circ \text{C} \)) saklanır.
- Şişe 2: Oda sıcaklığında (\( 22^\circ \text{C} \)) mutfak tezgahında bırakılır.
- Şişe 3: Sıcak bir ortamda (\( 35^\circ \text{C} \)) bırakılır.
- Her gün sütlerin kokusu, rengi ve kıvamı gözlemlenir ve not edilir.
- Bağımsız Değişken: Sıcaklık.
- Bağımlı Değişken: Sütün bozulma hızı (ekşime, pıhtılaşma, koku değişimi).
- Kontrol Edilen Değişkenler: Süt markası, miktarı, başlangıçtaki tazeliği, şişelerin büyüklüğü vb.
- 📊 6. Verileri Analiz Etme ve Sonuç Çıkarma:
- Deney sonunda, genellikle en sıcak ortamdaki sütün en hızlı bozulduğu, buzdolabındaki sütün ise en uzun süre taze kaldığı gözlemlenir.
- Bu sonuçlar, yiyeceklerin sıcak ortamda daha hızlı bozulduğu hipotezini destekler ve mikroorganizmaların sıcaklık arttıkça daha aktif hale geldiği bilgisini pekiştirir.
Örnek 7:
Bir öğrenci, bir bitkinin gelişimini incelemek için aşağıdaki gözlemleri not almıştır:
Yukarıdaki gözlemlerden nitel gözlem olanları ve nicel gözlem olanları belirleyiniz. 🌿📏
- Bitkinin yaprakları koyu yeşildir.
- Bitkinin boyu 1 hafta içinde 5 cm uzamıştır.
- Bitkinin çiçekleri pembe renktedir.
- Bitkinin toprağı nemlidir ve pH değeri \( 6.5 \) olarak ölçülmüştür.
- Bitki, gün içinde 8 saat doğrudan güneş ışığı almaktadır.
Yukarıdaki gözlemlerden nitel gözlem olanları ve nicel gözlem olanları belirleyiniz. 🌿📏
Çözüm:
Gözlemler, bilimsel araştırmanın temelidir ve iki ana kategoriye ayrılır: nitel ve nicel.
Şimdi öğrencinin gözlemlerini sınıflandıralım:
- 💡 Nitel Gözlem: Duyularımızla yaptığımız, sayısal veriler içermeyen, genellikle tanımlayıcı gözlemlerdir. "Nasıl görünüyor?", "Nasıl kokuyor?" gibi sorulara yanıt verir.
- 💡 Nicel Gözlem: Ölçüm araçları kullanılarak yapılan, sayısal veriler içeren gözlemlerdir. "Ne kadar?", "Kaç tane?" gibi sorulara yanıt verir.
Şimdi öğrencinin gözlemlerini sınıflandıralım:
- ✅ Nitel Gözlemler:
- "Bitkinin yaprakları koyu yeşildir." (Renk tanımı)
- "Bitkinin çiçekleri pembe renktedir." (Renk tanımı)
- "Bitkinin toprağı nemlidir." (Durum tanımı, sayısal ölçüm yok)
- ✅ Nicel Gözlemler:
- "Bitkinin boyu 1 hafta içinde \( 5 \text{ cm} \) uzamıştır." (Sayısal ölçüm: \( 5 \text{ cm} \))
- "Bitkinin toprağı nemlidir ve pH değeri \( 6.5 \) olarak ölçülmüştür." (Sayısal ölçüm: \( 6.5 \))
- "Bitki, gün içinde \( 8 \text{ saat} \) doğrudan güneş ışığı almaktadır." (Sayısal ölçüm: \( 8 \text{ saat} \))
Örnek 8:
Bilimsel bilginin oluşumunda "teori" ve "yasa" kavramları sıklıkla birbirine karıştırılır. Bir bilim insanı, Dünya'daki tüm canlıların ortak bir atadan geldiğini ve zamanla değişerek farklılaştığını ileri süren "Evrim Teorisi" üzerinde çalışmaktadır.
Bu bağlamda, bilimsel bir teori ile bilimsel bir yasa arasındaki temel farkı açıklayınız ve neden evrimin bir "teori" olarak adlandırıldığını belirtiniz. 📚🧐
Bu bağlamda, bilimsel bir teori ile bilimsel bir yasa arasındaki temel farkı açıklayınız ve neden evrimin bir "teori" olarak adlandırıldığını belirtiniz. 📚🧐
Çözüm:
Bilimsel teori ve yasa, bilimsel bilginin farklı düzeylerini temsil eder ve aralarındaki farkı anlamak, bilimin doğasını kavramak için çok önemlidir.
- 💡 Bilimsel Yasa (Kanun):
- Doğada belirli koşullar altında her zaman aynı şekilde gerçekleşen, gözlemlenebilir bir olayı veya ilişkiyi tanımlayan kısa ve öz ifadelerdir.
- "Ne olur?" sorusuna yanıt verir.
- Örnek: Kütle Çekim Yasası (cisimlerin birbirini çektiğini söyler), Termodinamiğin Birinci Yasası (enerjinin korunumunu tanımlar).
- Yasalar, olayın nasıl gerçekleştiğini açıklar, ancak neden gerçekleştiğini açıklamayabilir.
- 💡 Bilimsel Teori:
- Doğadaki bir veya daha fazla olayın nasıl ve neden gerçekleştiğini açıklayan, geniş kapsamlı, iyi test edilmiş ve kapsamlı bir açıklama sistemidir.
- Çok sayıda gözlem, deney ve kanıtla desteklenir.
- "Neden olur?" ve "Nasıl olur?" sorularına yanıt verir.
- Teoriler, yasaları açıklayabilir ve genellikle birden fazla yasayı bir araya getirebilir.
- Teoriler zamanla yeni kanıtlarla desteklenebilir, genişletilebilir veya nadiren de olsa değiştirilebilir.
- ✅ Evrim Neden Bir "Teori"dir?
- Evrim, canlıların ortak bir atadan geldiğini ve zamanla genetik değişimler ve doğal seçilim yoluyla farklılaştığını açıklayan kapsamlı bir bilimsel açıklamadır.
- Fosiller, genetik kanıtlar, karşılaştırmalı anatomi gibi çok sayıda farklı alandan elde edilen kanıtlarla güçlü bir şekilde desteklenmektedir.
- Evrim, sadece bir olgunun varlığını (yasa gibi) belirtmekle kalmaz, aynı zamanda bu olgunun nasıl ve neden gerçekleştiğini (mekanizmalarını) detaylı bir şekilde açıklar.
- Bu nedenle, Evrim "Evrim Yasası" değil, "Evrim Teorisi" olarak adlandırılır, çünkü doğadaki geniş bir olguyu açıklayan, sürekli test edilen ve gelişen, sağlam temelli bir bilimsel açıklamadır.
Örnek 9:
Sabah okula giderken hava güneşliydi ve sıcaklık \( 25^\circ \text{C} \) idi. Öğleden sonra eve dönerken ise hava bulutlandı ve yağmur yağmaya başladı, sıcaklık \( 18^\circ \text{C} \)'ye düştü.
Bu günlük yaşam deneyimini kullanarak, bilimin "gözleme dayalı olması" ve "değişebilir olması" özelliklerini açıklayınız. ☀️🌧️
Bu günlük yaşam deneyimini kullanarak, bilimin "gözleme dayalı olması" ve "değişebilir olması" özelliklerini açıklayınız. ☀️🌧️
Çözüm:
Bu basit günlük deneyim, bilimin iki önemli özelliğini çok güzel bir şekilde örnekler:
- 🔎 Bilim Gözleme Dayalıdır:
- Sabah dışarı çıktığımızda havanın güneşli ve sıcak olduğunu "gözlemledik". Termometreye bakarak sıcaklığın \( 25^\circ \text{C} \) olduğunu "ölçtük" (nicel gözlem).
- Öğleden sonra ise havanın bulutlandığını ve yağmur yağdığını "gözlemledik". Yine sıcaklığın \( 18^\circ \text{C} \)'ye düştüğünü "ölçtük".
- Bilimsel bilgi, bu tür gözlemlerden ve ölçümlerden elde edilen verilere dayanır. Gözlem yapmadan veya veri toplamadan bir sonuca varmak bilimsel değildir. Hava durumu tahminleri de sürekli yapılan gözlem ve ölçüm verilerine dayanır.
- 🔄 Bilim Değişebilir (Dinamiktir):
- Sabahki gözlemimiz bize havanın "güneşli ve sıcak" olduğunu gösterdi. Ancak öğleden sonra bu durum "bulutlu ve yağmurlu" olarak değişti.
- Bu örnekte olduğu gibi, bilimsel bilgiler de yeni gözlemler, yeni deneyler ve yeni kanıtlarla güncellenebilir, düzeltilebilir veya genişletilebilir. Bilim, mutlak ve değişmez doğrular bütünü değildir; aksine, sürekli sorgulayan, kendini geliştiren dinamik bir süreçtir.
- Bir zamanlar doğru kabul edilen bir bilgi, yeni keşiflerle yerini daha doğru veya kapsamlı bir bilgiye bırakabilir. Bilimsel bilgi dogmatik değildir, aksine esnektir ve kanıtlar ışığında evrilebilir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-bilim-bilimin-dogasi-ve-bilimsel-arastirma-surecleri/sorular