🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Türkçe
💡 8. Sınıf Türkçe: Sözcükte ve cümlede anlam Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Türkçe: Sözcükte ve cümlede anlam Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
📌 Soru:
"Sıcak" sözcüğü aşağıdakilerin hangisinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır?
A) Yaz aylarında sıcak havalar bizi oldukça bunaltıyor.
B) Fırından yeni çıkmış sıcak ekmeğin kokusu sokağı sarmıştı.
C) Bizi kapıda çok sıcak bir gülümsemeyle karşıladı.
D) Çay çok sıcak olduğu için biraz soğumasını bekledim.
"Sıcak" sözcüğü aşağıdakilerin hangisinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır?
A) Yaz aylarında sıcak havalar bizi oldukça bunaltıyor.
B) Fırından yeni çıkmış sıcak ekmeğin kokusu sokağı sarmıştı.
C) Bizi kapıda çok sıcak bir gülümsemeyle karşıladı.
D) Çay çok sıcak olduğu için biraz soğumasını bekledim.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamlarını inceleyelim:
Sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamlarını inceleyelim:
- Gerçek Anlam: Bir sözcüğün aklımıza gelen ilk anlamıdır (Isısı yüksek olan).
- Mecaz Anlam: Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.
- A, B ve D seçeneklerinde "sıcak" sözcüğü gerçek anlamıyla (yüksek ısı derecesi) kullanılmıştır.
- C seçeneğindeki "sıcak bir gülümseme" ifadesinde ise içten, samimi anlamında kullanılarak mecaz anlam kazanmıştır.
Örnek 2:
📌 Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yakınmak (şikayet etmek)" anlamı vardır?
A) Keşke sınavdan önce notlarımı biraz daha düzenli tekrar etseydim.
B) Bizimle geleceğini söyledi ama yine son anda bir bahane bulup gelmedi.
C) Havalar ısınsa da hafta sonu arkadaşlarla güzel bir pikniğe gitsek.
D) Günümüz gençleri ne yazık ki kitap okumak yerine sürekli telefonla vakit geçiriyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yakınmak (şikayet etmek)" anlamı vardır?
A) Keşke sınavdan önce notlarımı biraz daha düzenli tekrar etseydim.
B) Bizimle geleceğini söyledi ama yine son anda bir bahane bulup gelmedi.
C) Havalar ısınsa da hafta sonu arkadaşlarla güzel bir pikniğe gitsek.
D) Günümüz gençleri ne yazık ki kitap okumak yerine sürekli telefonla vakit geçiriyor.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümlelerin taşıdığı anlam özelliklerini inceleyelim:
Cümlelerin taşıdığı anlam özelliklerini inceleyelim:
- A seçeneği: "Keşke..." ifadesiyle başladığı için bir pişmanlık cümlesidir.
- B seçeneği: Gerçekleşmemiş bir beklentiyi ifade etmektedir.
- C seçeneği: Bir istek ve dilek belirtmektedir.
- D seçeneği: Gençlerin kitap okumaması ve telefonla vakit geçirmesinden duyulan rahatsızlık, yani yakınma (şikayet) dile getirilmiştir.
Örnek 3:
📌 Soru:
"Yazar, son romanında hayatın gerçeklerini kendi hayal dünyasında eriterek okuyucuya sunmuş; böylece kuru bir anlatımdan uzak durmayı başarmıştır."
Bu cümleden yola çıkılarak söz konusu yazarla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
A) Romanlarında sadece kendi başından geçen olayları anlatmaktadır.
B) Eserlerinde gerçekliği düş gücüyle harmanlayarak özgün bir üslup yakalamıştır.
C) Ülkemizde en çok okunan roman yazarlarının başında gelmektedir.
D) Kitaplarında yalın ve sade bir dil kullanmayı tercih etmemiştir.
"Yazar, son romanında hayatın gerçeklerini kendi hayal dünyasında eriterek okuyucuya sunmuş; böylece kuru bir anlatımdan uzak durmayı başarmıştır."
Bu cümleden yola çıkılarak söz konusu yazarla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
A) Romanlarında sadece kendi başından geçen olayları anlatmaktadır.
B) Eserlerinde gerçekliği düş gücüyle harmanlayarak özgün bir üslup yakalamıştır.
C) Ülkemizde en çok okunan roman yazarlarının başında gelmektedir.
D) Kitaplarında yalın ve sade bir dil kullanmayı tercih etmemiştir.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümlede verilen bilgileri adım adım analiz edelim:
Cümlede verilen bilgileri adım adım analiz edelim:
- "Hayatın gerçeklerini kendi hayal dünyasında eritmek" ifadesi, gerçeklik ile düş gücünün (hayal) birleştirildiğini gösterir.
- "Kuru bir anlatımdan uzak durmak" ifadesi ise yazarın anlatımını zenginleştirdiğini ve kendine has bir üslup oluşturduğunu destekler.
- A, C ve D seçeneklerindeki yargılar yukarıdaki cümleden kesin olarak çıkarılamaz.
Örnek 4:
📌 Soru:
Bir kelime oyununda oyunculardan, verilen ipuçlarını kullanarak hedef sözcüğü bulmaları istenmektedir.
İpuçları:
A) Elindeki hafif poşetleri tek hamlede yukarı taşıdı.
B) Bu sorunu çözmek için daha hafif bir yöntem bulmalıyız.
C) Kuş tüyü yastık o kadar hafif ki varlığı hissedilmiyor.
D) Terazinin kefesindeki hafif olan nesne yukarı doğru kalktı.
Bir kelime oyununda oyunculardan, verilen ipuçlarını kullanarak hedef sözcüğü bulmaları istenmektedir.
İpuçları:
- 1. İpucu: "Ağır" sözcüğünün zıt anlamlısıdır.
- 2. İpucu: "Yükü olmayan, tartıda az gelen" anlamı dışındaki mecaz anlamıyla bir cümlede kullanılmıştır.
A) Elindeki hafif poşetleri tek hamlede yukarı taşıdı.
B) Bu sorunu çözmek için daha hafif bir yöntem bulmalıyız.
C) Kuş tüyü yastık o kadar hafif ki varlığı hissedilmiyor.
D) Terazinin kefesindeki hafif olan nesne yukarı doğru kalktı.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Gerekli adımları takip ederek doğru cevaba ulaşalım:
Gerekli adımları takip ederek doğru cevaba ulaşalım:
- Adım 1: "Ağır" sözcüğünün zıt anlamlısı "hafif" sözcüğüdür.
- Adım 2: "Hafif" sözcüğünün gerçek anlamı "tartıda ağırlığı az olan" demektir. Bizden bu anlamın dışındaki mecaz/yan anlamı bulmamız isteniyor.
- A, C ve D seçeneklerinde: "Hafif" sözcüğü fiziksel ağırlık (gerçek anlam) yönüyle kullanılmıştır.
- B seçeneğinde: "Hafif yöntem" ifadesindeki hafif sözcüğü "kolay, yormayan, zahmetsiz" anlamında mecazlaşmıştır.
Örnek 5:
📌 Soru:
Günlük hayatta arkadaşımızla konuşurken "Bugün kafam çok dolu, söylediklerini tam olarak algılayamıyorum." deriz.
Bu cümledeki "kafası dolu olmak" deyiminin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çok fazla bilgiye sahip olmak
B) Zihni pek çok sorunla veya düşünceyle meşgul olmak
C) Unutkanlık hastalığına yakalanmış olmak
D) Söylenen her şeye anında tepki vermek
Günlük hayatta arkadaşımızla konuşurken "Bugün kafam çok dolu, söylediklerini tam olarak algılayamıyorum." deriz.
Bu cümledeki "kafası dolu olmak" deyiminin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çok fazla bilgiye sahip olmak
B) Zihni pek çok sorunla veya düşünceyle meşgul olmak
C) Unutkanlık hastalığına yakalanmış olmak
D) Söylenen her şeye anında tepki vermek
Çözüm:
💡 Çözüm:
Günlük yaşamda sıklıkla kullandığımız deyimlerin anlamlarını inceleyelim:
Günlük yaşamda sıklıkla kullandığımız deyimlerin anlamlarını inceleyelim:
- "Kafası dolu olmak" deyimi, bir insanın zihninin o an için çözmesi gereken problemlerle, düşüncelerle veya işlerle aşırı derecede meşgul olduğunu belirtir.
- Zihni bu şekilde meşgul olan insanlar, çevrelerinde olup bitenlere veya kendilerine söylenenlere odaklanmakta güçlük çekerler.
- Bu durum B seçeneğinde doğru olarak açıklanmıştır.
Örnek 6:
📌 Soru:
(I) Yazarın bu yapıtında kullandığı dil, adeta bir su gibi akıp gidiyor. (II) Cümlelerin kısalığı ve kelimelerin seçimi okuyucuyu hiç yormuyor. (III) Ancak kitapta ele alınan konunun sıradanlığı, bu güzel anlatımın gölgesinde kalmış. (IV) Yine de yazarın gelecekte çok daha başarılı eserler vereceğine inanıyorum.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede, üslubun akıcı olduğuna dair bir benzetme yapılmıştır.
B) II. cümlede, anlatımın yalınlığı ve rahatlığı vurgulanmıştır.
C) III. cümlede, esere yönelik olumsuz bir eleştiriye yer verilmiştir.
D) IV. cümlede, yazarın mevcut eseriyle zirveye ulaştığı belirtilmiştir.
(I) Yazarın bu yapıtında kullandığı dil, adeta bir su gibi akıp gidiyor. (II) Cümlelerin kısalığı ve kelimelerin seçimi okuyucuyu hiç yormuyor. (III) Ancak kitapta ele alınan konunun sıradanlığı, bu güzel anlatımın gölgesinde kalmış. (IV) Yine de yazarın gelecekte çok daha başarılı eserler vereceğine inanıyorum.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede, üslubun akıcı olduğuna dair bir benzetme yapılmıştır.
B) II. cümlede, anlatımın yalınlığı ve rahatlığı vurgulanmıştır.
C) III. cümlede, esere yönelik olumsuz bir eleştiriye yer verilmiştir.
D) IV. cümlede, yazarın mevcut eseriyle zirveye ulaştığı belirtilmiştir.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümleleri tek tek analiz edelim:
Cümleleri tek tek analiz edelim:
- I. Cümle: "Su gibi akıp gidiyor" ifadesiyle akıcılık yönünden benzetme yapılmıştır. (A doğru)
- II. Cümle: Cümlelerin yormaması, dilin rahat ve akıcı olduğunu gösterir. (B doğru)
- III. Cümle: Konunun sıradan olması yönüyle olumsuz eleştiri yapılmıştır. (C doğru)
- IV. Cümle: "Gelecekte çok daha başarılı eserler vereceğine inanıyorum" ifadesi, yazarın henüz zirveye ulaşmadığını, daha da gelişeceğini belirtir. Dolayısıyla D seçeneğindeki yargı yanlıştır.
Örnek 7:
📌 Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "öznel" bir yargı söz konusudur?
A) Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı'dır.
B) Şairin son şiir kitabı toplam 80 sayfadan oluşuyor.
C) Yazarın sürükleyici anlatımı okuyucuyu adeta büyülüyor.
D) Bu film, geçen yıl uluslararası bir festivalde ödül aldı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "öznel" bir yargı söz konusudur?
A) Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı'dır.
B) Şairin son şiir kitabı toplam 80 sayfadan oluşuyor.
C) Yazarın sürükleyici anlatımı okuyucuyu adeta büyülüyor.
D) Bu film, geçen yıl uluslararası bir festivalde ödül aldı.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Nesnel ve öznel yargıların farkını hatırlayalım:
Nesnel ve öznel yargıların farkını hatırlayalım:
- Nesnel Yargı: Kanıtlanabilir, kişiden kişiye değişmeyen, tarafsız yargılardır.
- Öznel Yargı: Kişisel görüş, beğeni ve yorum içeren, kanıtlanamayan yargılardır.
- A, B ve D seçeneklerindeki bilgiler kanıtlanabilir nitelikte olduğu için nesneldir.
- C seçeneğindeki "sürükleyici anlatım" ve "okuyucuyu büyülemek" ifadeleri kişisel beğeni içerdiği için özneldir.
Örnek 8:
📌 Soru:
Bir kelimenin akla gelen ilk anlamına gerçek anlam; gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamlara ise mecaz anlam denir.
Buna göre aşağıdaki tabloda "yol" sözcüğünün kullanıldığı cümleler ve anlam özellikleri eşleştirilmiştir:
1. Bu yoldan giderseniz kütüphaneye daha hızlı ulaşırsınız. -> Gerçek Anlam
2. Bu sorunu çözmek için her yolu denedik ama başaramadık. -> Mecaz Anlam
3. Uçağın kalkmasına az bir zaman kala yola çıktık. -> Gerçek Anlam
4. Onun bu kaba davranışları beni iyice yoldan çıkardı. -> Gerçek Anlam
Tablodaki eşleştirmelerden hangisinde hata yapılmıştır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Bir kelimenin akla gelen ilk anlamına gerçek anlam; gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamlara ise mecaz anlam denir.
Buna göre aşağıdaki tabloda "yol" sözcüğünün kullanıldığı cümleler ve anlam özellikleri eşleştirilmiştir:
1. Bu yoldan giderseniz kütüphaneye daha hızlı ulaşırsınız. -> Gerçek Anlam
2. Bu sorunu çözmek için her yolu denedik ama başaramadık. -> Mecaz Anlam
3. Uçağın kalkmasına az bir zaman kala yola çıktık. -> Gerçek Anlam
4. Onun bu kaba davranışları beni iyice yoldan çıkardı. -> Gerçek Anlam
Tablodaki eşleştirmelerden hangisinde hata yapılmıştır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümlelerdeki "yol" sözcüklerinin anlamlarını tek tek inceleyelim:
Cümlelerdeki "yol" sözcüklerinin anlamlarını tek tek inceleyelim:
- 1. Cümle: "Yol" (üzerinde yürünen yer) gerçek anlamdadır. (Doğru)
- 2. Cümle: "Yol" (yöntem, çare) anlamında mecazdır. (Doğru)
- 3. Cümle: "Yola çıkmak" (seyahate başlamak) gerçek anlam temelindedir. (Doğru)
- 4. Cümle: "Yoldan çıkmak" deyimi, "doğru davranışlardan sapmak, kötü duruma düşmek" anlamında tamamen mecaz anlamda kullanılmıştır. Ancak tabloda "Gerçek Anlam" olarak işaretlenmiştir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-turkce-sozcukte-ve-cumlede-anlam/sorular