🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Türkçe
💡 8. Sınıf Türkçe: Cümlenin akışını bozan Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Türkçe: Cümlenin akışını bozan Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım akışını bozan bir kelime vardır?
Okulun bahçesi rengarenk çiçeklerle doluydu, kuşlar neşeyle ötüşüyor, kelebekler ise uçuşuyordu.
Çözüm:
- Cümleyi dikkatlice okuyalım: "Okulun bahçesi rengarenk çiçeklerle doluydu, kuşlar neşeyle ötüşüyor, kelebekler ise uçuşuyordu."
- Cümlede bahçe tasvir ediliyor. Çiçekler, kuşlar ve kelebekler bu tasvire uygun unsurlardır.
- Ancak "ise" kelimesi, burada bir karşılaştırma veya zıtlık kurma gereği duymadan kullanılmıştır. Cümle, "kelebekler uçuşuyordu" şeklinde de anlam bütünlüğünü koruyabilirdi.
- Bu nedenle anlatım akışını bozan kelime "ise"dir.
Örnek 2:
Verilen paragrafta anlam bütünlüğünü bozan cümle hangisidir?
Sabah erkenden kalkıp spor salonuna gittim. Antrenmanım oldukça yoğun geçti. Eve döndüğümde annem kahvaltı hazırlamıştı. Akşam ise arkadaşlarımla sinemaya gideceğim.
Çözüm:
- Paragrafın genelinde kişinin bir gününün anlatıldığı görülüyor.
- İlk üç cümle sabah yapılan aktiviteleri ve eve dönüşü anlatıyor.
- Ancak "Akşam ise arkadaşlarımla sinemaya gideceğim." cümlesi, sabah ve öğle saatlerinde geçen olaylardan sonra ani bir zaman atlaması yaparak günün akşamına geçiş yapıyor ve önceki akışla tam olarak uyumlu değil.
- Bu cümle, paragrafın genelindeki zaman ve olay akışını bozmaktadır.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerden hangisi, verilen dizinin akışını bozar?
Elma, armut, muz, portakal, kiraz
Çözüm:
- Verilen dizi meyve isimlerinden oluşmaktadır.
- "Elma", "armut", "muz", "portakal", "kiraz" hepsi birer meyvedir.
- Bu dizide akışı bozan herhangi bir kelime bulunmamaktadır.
Örnek 4:
Bu metindeki anlatım akışını bozan kelimeyi bulunuz:
Kitap okumayı çok severim, özellikle romanlar beni bambaşka dünyalara götürür. Her yeni hikaye, karakterler ve olay örgüsüyle beni büyüler. Bu yüzden her fırsatta kütüphaneye giderim. Bazen de çizgi romanlar okurum.
Çözüm:
- Metin genel olarak kitap okuma sevgisinden bahsediyor.
- "Kitap okumayı çok severim", "romanlar", "hikaye", "karakterler", "kütüphane" gibi kelimeler bu konuya uygundur.
- Ancak "Bazen de çizgi romanlar okurum." cümlesi, metnin ana fikri olan "roman okuma" eylemini biraz dağıtmaktadır. Metnin genelinde daha çok romanlara odaklanılmışken, çizgi romanlardan bahsedilmesi akışı hafifçe bozabilir.
Örnek 5:
Aşağıdaki cümle gruplarından hangisinde bir cümle, diğerlerinin anlam bütünlüğünü bozmaktadır?
1. Yağmur durmuştu, güneş yavaş yavaş kendini gösteriyordu.
2. Çocuklar sevinçle dışarı fırladılar.
3. Kuşlar cıvıl cıvıl ötüşmeye başlamıştı.
4. Yarın hava daha da güzelleşecek.
Çözüm:
- İlk üç cümle, yağmur sonrası havanın düzelmesiyle oluşan olumlu atmosferi ve buna bağlı gelişen olayları anlatmaktadır.
- "Yağmur durmuştu, güneş kendini gösteriyordu." (1) atmosferi kurar.
"Çocuklar sevinçle dışarı fırladılar." (2) bu atmosfere tepkiyi gösterir.
"Kuşlar cıvıl cıvıl ötüşmeye başlamıştı." (3) atmosferi pekiştirir. - Ancak "Yarın hava daha da güzelleşecek." (4) cümlesi, mevcut anlık durumu değil, geleceğe dair bir tahmini ifade etmektedir. Bu nedenle önceki üç cümlenin oluşturduğu anlık ve geçmişe dönük anlatım akışını bozar.
Örnek 6:
Bir öğrenci, aşağıdaki şiir parçasını okurken bir kelimenin şiirin genel havasını bozduğunu düşünmektedir. Sizce hangi kelime bu durumu yaratmış olabilir?
Gökyüzü masmavi, bulutlar pamuk gibi,
Rüzgar tatlı tatlı eser, neşe saçar her yana.
Çiçekler açmış renk renk, kelebekler dans eder,
Bu güzel günde, bilgisayar başında oturmak.
Çözüm:
- Şiirin ilk üç dizesi, doğanın güzelliğini ve huzurunu anlatan canlı ve pozitif bir atmosfer yaratmaktadır.
- "Gökyüzü masmavi", "bulutlar pamuk gibi", "neşe saçar", "çiçekler açmış", "kelebekler dans eder" ifadeleri bu olumlu ve doğal tabloyu betimler.
- Ancak son dizedeki "bilgisayar" kelimesi, şiirin genelindeki doğa ve huzur temasından tamamen farklı, modern ve kapalı bir mekanı çağrıştırmaktadır. Bu durum, şiirin akışını ve uyumunu bozan bir unsurdur.
Örnek 7:
Bir arkadaşınızla konuşurken, sohbetin bir anda konudan sapıp alakasız bir konuya geçmesi anlatım akışını bozar mı? Günlük hayattan bir örnekle açıklayınız.
Çözüm:
- Evet, sohbetin bir anda konudan sapıp alakasız bir konuya geçmesi, anlatım akışını bozar.
- Günlük Hayat Örneği: İki arkadaş, hafta sonu yapacakları tatil planını konuşmaktadır. Biri, "Deniz kenarında bir otel buldum, fiyatı da uygun." der. Diğeri ise aniden, "Geçen gün markette yeni çıkan bir çikolata gördüm, tadı harikaymış." diye konuyu değiştirirse, tatil planı sohbetinin akışı bozulmuş olur.
- Bu durum, dinleyicinin kafasını karıştırabilir ve konuşmacının ne anlatmak istediğini anlamasını zorlaştırabilir.
Örnek 8:
Aşağıdaki paragrafta, anlam bütünlüğünü bozan kelimeyi bulunuz:
Çocuklar parkta neşeyle oynuyorlardı. Kimi salıncakta sallanıyor, kimi kaydıraktan kayıyordu. Hava çok güzeldi ve güneş tepede parlıyordu. Birdenbire uzaktan bir siren sesi duyuldu.
Çözüm:
- Paragrafın ilk üç cümlesi, parktaki neşeli ve huzurlu bir anı tasvir etmektedir.
- "Neşeyle oynuyorlardı", "salıncakta sallanıyor", "kaydıraktan kayıyordu", "hava çok güzeldi", "güneş parlıyordu" ifadeleri bu olumlu ve sakin atmosferi destekler.
- Ancak "Birdenbire uzaktan bir siren sesi duyuldu." cümlesi, önceki sakin ve neşeli atmosferi aniden keserek farklı ve endişe verici bir duruma işaret eder. Bu ani değişim, paragrafın genelindeki akışı ve duygu durumunu bozar.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-turkce-cumlenin-akisini-bozan/sorular