💡 8. Sınıf Matematik: Tam sayi kuvvetleri Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Matematik: Tam sayi kuvvetleri Çözümlü Örnekler
Aşağıda verilen üslü ifadenin değerini hesaplayınız:
\( 4^{-3} \)
Negatif kuvvet, tabandaki sayının çarpmaya göre tersinin alınacağı anlamına gelir. Adım adım çözelim:
- Adım 1: Negatif kuvvetten kurtulmak için sayıyı paydaya göndeririz:
\( 4^{-3} = \frac{1}{4^3} \) - Adım 2: Paydadaki üslü ifadenin değerini hesaplarız:
\( 4^3 = 4 \times 4 \times 4 = 64 \) - Adım 3: Sonucu rasyonel sayı olarak yazarız:
\( \frac{1}{64} \)
✅ Cevap: \( \frac{1}{64} \)
Aşağıdaki iki ifadenin değerlerini bularak karşılaştırınız:
I. \( (-2)^{4} \)
II. \( -2^{4} \)
Üslü ifadelerde parantezin yeri ve kuvvetin çift/tek olması sonucu etkiler:
- I. İfade: \( (-2)^{4} \) ifadesinde kuvvet parantezin dışındadır. Negatif bir sayının çift kuvveti pozitiftir.
\( (-2) \times (-2) \times (-2) \times (-2) = 16 \) - II. İfade: \( -2^{4} \) ifadesinde kuvvet sadece 2 sayısına aittir, önündeki eksi işareti işleme en son dahil edilir.
\( -(2 \times 2 \times 2 \times 2) = -16 \)
💡 Not: Parantez yoksa veya kuvvet parantezin içindeyse işaret etkilenmez!
✅ Sonuçlar: 16 ve -16
Aşağıda verilen rasyonel sayıyı, tabanı 2 olan bir üslü ifade şeklinde yazınız:
\( \frac{1}{32} \)
Bir rasyonel sayıyı üslü biçimde yazmak için şu adımları izleriz:
- Adım 1: Paydadaki 32 sayısını 2'nin kuvveti olarak yazalım.
\( 32 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 2^5 \) - Adım 2: İfadeyi \( \frac{1}{2^5} \) şeklinde güncelleyelim.
- Adım 3: Paydadaki bir üslü ifadeyi paya çıkarmak için kuvvetin işaretini değiştiririz.
\( \frac{1}{2^5} = 2^{-5} \)
✅ Cevap: \( 2^{-5} \)
Ondalık gösterimi verilen aşağıdaki ifadenin değerini hesaplayınız:
\( (0,5)^{-3} \)
Ondalık sayıları üslü olarak hesaplarken önce rasyonel sayıya çevirmek kolaylık sağlar:
- Adım 1: 0,5 sayısını kesir olarak yazalım:
\( 0,5 = \frac{5}{10} = \frac{1}{2} \) - Adım 2: Şimdi kuvveti uygulayalım:
\( (\frac{1}{2})^{-3} \) - Adım 3: Negatif kuvvetten kurtulmak için kesri ters çevirelim:
\( (\frac{2}{1})^3 = 2^3 \) - Adım 4: Değeri hesaplayalım:
\( 2^3 = 8 \)
✅ Cevap: 8
Aşağıdaki işlemin sonucunu tam sayı olarak bulunuz:
\( (-1)^{2024} + (-1)^{2025} + 5^{-1} \times 5^{1} \)
İşlem önceliğine ve kuvvet kurallarına dikkat ederek çözelim:
- 1. Terim: \( (-1)^{2024} \) -> Negatif sayının çift kuvveti +1'dir.
- 2. Terim: \( (-1)^{2025} \) -> Negatif sayının tek kuvveti -1'dir.
- 3. Terim: \( 5^{-1} \times 5^{1} \) -> Tabanlar aynıysa üsler toplanır: \( 5^{-1+1} = 5^0 \). Her sayının sıfırıncı kuvveti (sıfır hariç) 1'dir.
- Toplam: \( (+1) + (-1) + 1 = 1 \)
✅ Cevap: 1
🧪 Bir laboratuvar deneyinde, bir bakteri türünün kütlesi her 1 saatin sonunda yarıya düşmektedir.
Başlangıçta kütlesi 1 gram olan bu bakteri topluluğunun 5 saat sonraki kütlesinin gram cinsinden üslü ifadesini bulunuz.
Kütlenin sürekli yarıya düşmesi, her adımda \( \frac{1}{2} \) ile çarpmak veya \( 2^{-1} \) ile çarpmak demektir.
- Başlangıç: 1 gram
- 1. Saat Sonunda: \( 1 \times 2^{-1} \)
- 2. Saat Sonunda: \( 1 \times 2^{-1} \times 2^{-1} = 2^{-2} \)
- ...
- 5. Saat Sonunda: Başlangıç kütlesi 5 kez yarıya ineceği için \( 2^{-5} \) gram olur.
👉 Değerini hesaplamak istersek: \( \frac{1}{2^5} = \frac{1}{32} \) gramdır.
✅ Cevap: \( 2^{-5} \)
🕹️ Bir bilgisayar oyununda karakter, her bir basamağa zıpladığında bir önceki basamakta kazandığı puanın \( 2^{-2} \) katını kazanmaktadır.
İlk basamakta \( 4^4 \) puan kazanan bir oyuncu, 3. basamağa ulaştığında o basamaktan kaç puan alır?
Adım adım ilerleyerek puan değişimini hesaplayalım:
- 1. Basamak Puanı: \( 4^4 = (2^2)^4 = 2^8 \) puan.
- 2. Basamak Puanı: 1. basamağın \( 2^{-2} \) katı alınır.
\( 2^8 \times 2^{-2} = 2^{8-2} = 2^6 \) - 3. Basamak Puanı: 2. basamağın \( 2^{-2} \) katı alınır.
\( 2^6 \times 2^{-2} = 2^{6-2} = 2^4 \)
Puanın sayısal değeri: \( 2^4 = 16 \)
✅ Cevap: 16
Square (Kare) şeklindeki bir kağıt, her seferinde tam ortasından ikiye katlanıyor.
Kağıdın başlangıçtaki alanı \( 2^x \) birimkaredir. Kağıt 3 kez katlandığında oluşan üst üste binmiş yapının bir yüzeyinin alanı başlangıç alanının kaçta kaçıdır? Bu oranı üslü ifade olarak yazınız.
Kağıt her katlandığında görünen yüzey alanı yarıya düşer:
- 1. Katlama: Alan \( \frac{1}{2} \) katına iner (\( 2^{-1} \)).
- 2. Katlama: Alan tekrar yarıya iner: \( 2^{-1} \times 2^{-1} = 2^{-2} \).
- 3. Katlama: Alan bir kez daha yarıya iner: \( 2^{-2} \times 2^{-1} = 2^{-3} \).
Oran sorulduğu için başlangıç alanının \( 2^{-3} \) katı olduğunu söyleyebiliriz.
\( 2^{-3} = \frac{1}{2^3} = \frac{1}{8} \)
✅ Cevap: \( 2^{-3} \) (veya 8'de 1'i)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-matematik-tam-sayi-kuvvetleri/sorular