🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf İnkılap Tarihi
💡 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Uyanan avrupa ve sarsılan osmanlı Çözümlü Örnekler
8. Sınıf İnkılap Tarihi: Uyanan avrupa ve sarsılan osmanlı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
📌 Coğrafi Keşifler ve Sanayi İnkılabı gibi gelişmeler Avrupa'yı hızla zenginleştirirken, Osmanlı Devleti bu gelişmelere ayak uyduramamıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı Devleti üzerindeki ekonomik etkilerinden biri olamaz?
A) Osmanlı el tezgahlarının kapanması ve işsizliğin artması
B) Osmanlı topraklarının Avrupalı devletlerin açık pazarı haline gelmesi
C) Ülkede yerli üretimin ithal ürünlerle rekabet edemez hale gelmesi
D) Milliyetçilik akımının etkisiyle azınlık isyanlarının başlaması
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı Devleti üzerindeki ekonomik etkilerinden biri olamaz?
A) Osmanlı el tezgahlarının kapanması ve işsizliğin artması
B) Osmanlı topraklarının Avrupalı devletlerin açık pazarı haline gelmesi
C) Ülkede yerli üretimin ithal ürünlerle rekabet edemez hale gelmesi
D) Milliyetçilik akımının etkisiyle azınlık isyanlarının başlaması
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- A, B ve C seçenekleri: Sanayi İnkılabı'nın doğrudan ekonomik sonuçları ile ilgilidir. Avrupalıların ucuz ve seri üretim malları Osmanlı pazarına girince yerli esnaf rekabet edememiş ve el tezgahları kapanmıştır.
- D seçeneği: Milliyetçilik akımı ve azınlık isyanları, Sanayi İnkılabı'nın değil, Fransız İhtilali'nin siyasi bir sonucudur.
Örnek 2:
💡 Fransız İhtilali ile dünyaya yayılan "milliyetçilik" akımı, çok uluslu (imparatorluk) yapıya sahip olan devletleri olumsuz etkilemiştir. Osmanlı Devleti de bu durumdan en çok zarar gören ülkelerden biri olmuştur.
Buna göre, Fransız İhtilali'nin Osmanlı Devleti'nde yol açtığı ilk olumsuz somut gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi
B) Balkanlar'da azınlık isyanlarının ortaya çıkması
C) Duyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulması
D) Meşrutiyet yönetimine geçilmesi
Buna göre, Fransız İhtilali'nin Osmanlı Devleti'nde yol açtığı ilk olumsuz somut gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi
B) Balkanlar'da azınlık isyanlarının ortaya çıkması
C) Duyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulması
D) Meşrutiyet yönetimine geçilmesi
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- Fransız İhtilali'nin getirdiği milliyetçilik fikri, "Her ulusa bir devlet" ilkesini savunuyordu.
- Bu fikir, Osmanlı bünyesinde yaşayan Sırp, Rum, Bulgar gibi azınlıkları kışkırttı.
- Osmanlı Devleti'nde bu akımın etkisiyle Balkanlar'da azınlık isyanları başlamış ve devlet parçalanma sürecine girmiştir.
Örnek 3:
Osmanlıcılık Fikir Akımı: "Din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin imparatorluk sınırları içinde yaşayan herkesi eşit Osmanlı vatandaşı kabul etmek."
Bu bilgiye göre Osmanlıcılık akımının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ülke içindeki tüm Müslümanları halifenin etrafında toplamak
B) Batı tarzı yenilikler yaparak devleti modernleştirmek
C) Devletin dağılmasını önlemek ve toplumsal birliği sağlamak
D) Türk kültürünü koruyarak Türk birliğini gerçekleştirmek
Bu bilgiye göre Osmanlıcılık akımının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ülke içindeki tüm Müslümanları halifenin etrafında toplamak
B) Batı tarzı yenilikler yaparak devleti modernleştirmek
C) Devletin dağılmasını önlemek ve toplumsal birliği sağlamak
D) Türk kültürünü koruyarak Türk birliğini gerçekleştirmek
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- Osmanlıcılık akımı, özellikle azınlık isyanlarını durdurmak ve devletin parçalanmasını engellemek amacıyla ortaya atılmıştır.
- Herkesi eşit kabul ederek (Osmanlı ortak kimliği altında) isyan etmelerini önlemek ve devletin dağılmasını engellemek hedeflenmiştir.
- A seçeneği İslamcılık, B seçeneği Batıcılık, D seçeneği ise Türkçülük akımının amaçlarıdır.
Örnek 4:
📌 Tanzimat Fermanı (1839) ile padişah, kendi gücünün üstünde bir kanun gücü olduğunu kabul etmiş ve tüm vatandaşların can, mal, namus güvenliğini garanti altına almıştır.
Bu bilgiye göre Tanzimat Fermanı ile ilgili olarak;
I. Kanun üstünlüğü ilkesi benimsenmiştir.
II. Padişahın yetkileri ilk kez sınırlandırılmıştır.
III. Demokratikleşme yolunda önemli bir adım atılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III
Bu bilgiye göre Tanzimat Fermanı ile ilgili olarak;
I. Kanun üstünlüğü ilkesi benimsenmiştir.
II. Padişahın yetkileri ilk kez sınırlandırılmıştır.
III. Demokratikleşme yolunda önemli bir adım atılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- I. Öncül: Padişahın kanun gücünü kabul etmesi doğrudan "kanun üstünlüğü" (hukukun üstünlüğü) ilkesini gösterir. (Doğru)
- II. Öncül: Padişahın yetkileri ilk kez Tanzimat Fermanı ile değil, 1808 yılında imzalanan Sened-i İttifak ile sınırlandırılmıştır. (Yanlış)
- III. Öncül: Vatandaş haklarının güvenceye alınması ve kanun üstünlüğü demokratikleşme adımıdır. (Doğru)
Örnek 5:
Osmanlı Devleti, Avrupalı devletlerin iç işlerine karışmasını önlemek ve azınlıkların devlete olan bağlılığını artırmak amacıyla 1856 yılında Islahat Fermanı'nı ilan etmiştir. Ancak bu ferman daha çok gayrimüslimlere yeni haklar tanıdığı için Müslüman tebaanın tepkisine neden olmuştur.
Buna göre Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Toplumsal eşitliği tam anlamıyla sağladığı
B) Avrupalı devletlerin baskısıyla ilan edildiği ve iç barışı tam olarak sağlayamadığı
C) Osmanlı Devleti'ni ekonomik olarak bağımsız kıldığı
D) Azınlık isyanlarını tamamen sona erdirdiği
Buna göre Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Toplumsal eşitliği tam anlamıyla sağladığı
B) Avrupalı devletlerin baskısıyla ilan edildiği ve iç barışı tam olarak sağlayamadığı
C) Osmanlı Devleti'ni ekonomik olarak bağımsız kıldığı
D) Azınlık isyanlarını tamamen sona erdirdiği
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- Islahat Fermanı, Avrupalı devletlerin baskısı ve azınlık hakları bahanesiyle iç işlerimize karışmasını engellemek için ilan edilmiştir.
- Ancak gayrimüslimlere verilen aşırı haklar Müslüman halkın tepkisini çekmiş, beklenen iç barış sağlanamamıştır.
Örnek 6:
Osmanlı Devleti'nde \( 1876 \) yılında ilan edilen Kanun-i Esasi ile meşrutiyet yönetimine geçilmiştir. Bu yönetimde padişahın yanında bir de halkın seçtiği temsilcilerden oluşan Mebusan Meclisi yer almıştır. Ancak son söz yine padişaha aittir.
Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisinin tam olarak gerçekleşmediğini gösterir?
A) Mutlak monarşinin sona erdiğini
B) Anayasal düzene geçildiğini
C) Ulusal egemenlik (milli irade) ilkesinin tam olarak uygulandığını
D) Meclis sisteminin kurulduğunu
Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisinin tam olarak gerçekleşmediğini gösterir?
A) Mutlak monarşinin sona erdiğini
B) Anayasal düzene geçildiğini
C) Ulusal egemenlik (milli irade) ilkesinin tam olarak uygulandığını
D) Meclis sisteminin kurulduğunu
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- Meclisin açılması ve halkın seçtiği temsilcilerin olması demokrasi adına bir adımdır.
- Ancak son sözün yine padişaha ait olması, meclisi kapatma yetkisinin padişahın elinde bulunması, ulusal egemenlik ilkesinin tam olarak hayata geçirilmediğini kanıtlar.
Örnek 7:
🛒 Günümüzde market raflarında gördüğümüz birçok ürünün üzerinde "Yerli Üretim" logosu bulunmaktadır. Bu logo, ülkemizin kendi kaynaklarıyla ürettiği ürünleri desteklemek ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla kullanılır.
Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde uygulanan hangi sistem, yerli üreticinin korunmasını engelleyerek yabancı malların ülkeyi istila etmesine yol açmış ve günümüzdeki bu yerli üretimi koruma bilincinin önemini tarihsel olarak gözler önüne sermiştir?
A) Tımar Sistemi
B) Kapitülasyonlar
C) Devşirme Sistemi
D) İltizam Sistemi
Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde uygulanan hangi sistem, yerli üreticinin korunmasını engelleyerek yabancı malların ülkeyi istila etmesine yol açmış ve günümüzdeki bu yerli üretimi koruma bilincinin önemini tarihsel olarak gözler önüne sermiştir?
A) Tımar Sistemi
B) Kapitülasyonlar
C) Devşirme Sistemi
D) İltizam Sistemi
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- Kapitülasyonlar, yabancı devletlere verilen ekonomik ve hukuki ayrıcalıklardır.
- Sanayi İnkılabı sonrasında bu ayrıcalıklar nedeniyle Avrupalıların ucuz malları Osmanlı pazarına çok düşük gümrük vergileriyle girmiştir.
- Bu durum yerli üreticinin iflas etmesine yol açmıştır. Günümüzdeki "Yerli Üretim" bilinci, geçmişteki bu acı tecrübelerden ders çıkarmanın bir sonucudur.
Örnek 8:
Fikir Akımları ve Savunucuları:
A) Osmanlı Devleti'ni içinde bulunduğu kötü durumdan ve çöküşten kurtarmak
B) Saltanat ve hilafet sistemini tamamen ortadan kaldırmak
C) Batı dünyası ile askeri ittifaklar kurmak
D) Ülkedeki tüm azınlıklara bağımsızlık vermek
- Batıcılık: Tevfik Fikret (Kurtuluş Batı'nın bilim ve tekniğini almaktadır.)
- Türkçülük: Ziya Gökalp (Kurtuluş Türk birliğini sağlamaktadır.)
- İslamcılık: Mehmet Akif Ersoy (Kurtuluş İslam birliğini sağlamaktadır.)
A) Osmanlı Devleti'ni içinde bulunduğu kötü durumdan ve çöküşten kurtarmak
B) Saltanat ve hilafet sistemini tamamen ortadan kaldırmak
C) Batı dünyası ile askeri ittifaklar kurmak
D) Ülkedeki tüm azınlıklara bağımsızlık vermek
Çözüm:
👉 Çözüm Adımları:
- Farklı yöntemleri ve çözüm yollarını savunsalar da tüm bu fikir akımlarının tek bir ortak amacı vardır: Osmanlı Devleti'ni çöküşten ve dağılmaktan kurtarmak.
- Yöntemleri farklı olsa da çıkış noktaları ve hedefleri devletin bekasıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-inkilap-tarihi-uyanan-avrupa-ve-sarsilan-osmanli/sorular