✅ 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Son üç ünite Test Çöz

Atatürk Dönemi'nde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasıyla çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmıştır.

Bu denemelerin yapılmasındaki en temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk, "Yurtta sulh, cihanda sulh." sözüyle Türkiye Cumhuriyeti'nin hem iç hem de dış politikadaki temel yönelimini belirlemiştir.

Atatürk'ün bu sözü, Türk dış politikasının aşağıdaki ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Mustafa Kemal Atatürk, sağlığının ciddi şekilde bozulduğu dönemlerde bile bu konuyu yakından takip etmiş ve "Benim şahsi meselem." diyerek konuya verdiği önemi vurgulamıştır.

Atatürk'ün "şahsi meselem" olarak nitelendirdiği ve Türkiye sınırlarına katılması için büyük çaba harcadığı dış politika konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.

Atatürk, vefat ettiği sırada aşağıdaki mekanların hangisinde bulunmaktaydı?

1925 yılında çıkan Şeyh Sait İsyanı sonucunda ülkede huzur ve güvenliği sağlamak amacıyla Takrir-i Sükun Kanunu çıkarılmış ve isyanda rolü olduğu gerekçesiyle Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıştır. Ayrıca bu isyan nedeniyle Türkiye, Musul üzerindeki haklarını savunmakta zorlanmış ve Musul, Ankara Antlaşması ile Irak'a (İngiliz mandasına) bırakılmıştır.

Bu bilgilere göre, Şeyh Sait İsyanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Serbest Cumhuriyet Fırkası, partinin rejim karşıtlarının odağı haline gelmesi üzerine kurucusu Fethi Okyar tarafından feshedilmiştir. Bu olaydan kısa bir süre sonra İzmir'in Menemen ilçesinde cumhuriyet rejimine karşı gerici bir ayaklanma (Menemen Olayı) çıkmış ve öğretmen-asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay şehit edilmiştir.

Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Lozan Barış Antlaşması'na göre Boğazlar'ın yönetimi, başkanlığını bir Türk'ün yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar'ın her iki yakasının askerden arındırılması kararlaştırılmıştı. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyon kaldırılmış, Boğazlar'ın savunması ve buralarda asker bulundurma hakkı tamamen Türkiye'ye geçmiştir.

Buna göre Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye'ye sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, 1930'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarına karşı batı sınırlarını güvence altına almak için Balkan Antantı'nı (1934), doğu sınırlarını güvence altına almak için ise Sadabat Paktı'nı (1937) imzalamıştır.

Bu bilgilere göre, Türkiye'nin bu paktları kurmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Antlaşması'na göre İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türkler hariç, Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Türklerin zorunlu olarak yer değiştirmesi kararlaştırılmıştı. Ancak Yunanistan'ın İstanbul'da daha fazla Rum bırakmak istemesi üzerine "etabli" (yerleşiklik) krizi yaşanmış, sorun 1930 yılında yapılan bir antlaşma ile çözülerek iki ülke arasında dostluk dönemi başlamıştır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

İkinci Dünya Savaşı boyunca Türkiye, fiilen savaşa girmemek için büyük bir diplomatik çaba harcamış ve tarafsızlığını korumuştur. Ancak savaş ihtimaline karşı genel seferberlik ilan edilmiş, genç nüfus askere alınmiş, ekmek karnesi uygulamasına geçilmiş ve geceleri karartma uygulanmıştır.

Bu bilgilere göre, İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Mustafa Kemal Atatürk'ün kaleme aldığı "Nutuk" (Söylev), 1919-1927 yılları arasındaki gelişmeleri ilk ağızdan aktaran tarihi bir belgedir. Nutuk, Samsun'a çıkışla başlar ve Gençliğe Hitabe ile sona erer.

Buna göre, aşağıdaki tarihi olaylardan hangisinin Nutuk'ta yer alması beklenemez?

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın tüzüğünde yer alan "Parti, dini düşünce ve inançlara saygılıdır." maddesi, kısa sürede cumhuriyet ve laiklik karşıtı çevrelerin bu parti çatısı altında toplanmasına neden olmuştur. Bu durum, Şeyh Sait İsyanı'nın çıkmasında ve partinin kapatılmasında etkili olmuştur. Mustafa Kemal bu durumu Nutuk'ta, "Dini inançlara saygılıyız sözü, her zaman ve her yerde gericileri, dincileri ve cumhuriyet düşmanlarını kandırmak için kullanılan bir maske olmuştur." şeklinde eleştirmiştir.

Bu bilgilere göre, çok partili hayata geçiş denemeleriyle ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi en doğrudur?

Hatay'ın ana vatana katılması sürecinde yaşanan bazı gelişmeler şunlardır:

I. Fransa, 1936 yılında Suriye üzerindeki manda yönetimini sonlandıracağını açıklamış ve Hatay'ı Suriye'ye devretmek istemiştir.
II. Türkiye, durumu Milletler Cemiyeti'ne taşımış ve cemiyetin görevlendirdiği İsveçli diplomat Sandler'ın hazırladığı rapor doğrultusunda Hatay'ın bağımsız bir devlet olması kararlaştırılmıştır.
III. 1938 yılında bağımsız Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen olmuştur.
IV. 1939 yılında Hatay Millet Meclisi, oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı almıştır.

Bu tarihsel süreç değerlendirildiğinde, Türkiye'nin Hatay politikasındaki başarısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İkinci Dünya Savaşı'nın müttefik devletlerin (demokrasi bloğunun) zaferiyle sonuçlanmasının ardından Türkiye, uluslararası alanda yalnız kalmamak ve Sovyetler Birliği'nin toprak taleplerine karşı Batı ittifakına (özellikle ABD'ye) yakınlaşmak istemiştir. Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olabilmek için de demokratikleşme adımlarının atılması bir gereklilik haline gelmiştir. Bu doğrultuda Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün desteğiyle 1945 yılında Milli Kalkınma Partisi, ardından 1946 yılında Demokrat Parti kurulmuş ve çok partili siyasi hayata kesin olarak geçilmiştir.

Bu bilgilere göre, Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı sonrasında çok partili hayata geçmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi en azdır?