✅ 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Fikir akımları Test Çöz

Osmanlı Devleti sınırları içinde yaşayan herkesi din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin eşit kabul ederek bir "Osmanlı milleti" oluşturmayı amaçlayan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin bütünlüğünü korumak amacıyla, dünyadaki tüm Müslümanları halifenin etrafında birleştirmeyi hedefleyen fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin kurtuluşunu Batı'nın bilim, teknik ve yönetim anlayışını benimsemekte gören fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin yıkılış sürecinde, devletin kurtuluşunu Türk kültürünü korumak ve Türk birliğini sağlamak olarak gören fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlıcılık akımı, Balkan Savaşları sırasında Balkan milletlerinin isyan edip Osmanlı Devleti'nden ayrılmasıyla geçerliliğini yitirmiştir.

Buna göre, Osmanlıcılık akımının başarısız olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı padişahının yaptığı "cihat" çağrısına rağmen bazı Arap liderlerinin İngilizlerle iş birliği yaparak Osmanlı Devleti'ne karşı isyan etmesi, bir fikir akımının geçerliliğini yitirdiğini kanıtlamıştır.

Sözü edilen bu fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk, gençlik yıllarından itibaren Osmanlı Devleti'ni kurtarmak için ortaya atılan fikir akımlarını yakından takip etmiştir. O, Batı'nın bilim ve teknolojisinin alınmasını savunurken aynı zamanda Türk milletinin millî değerlerine bağlı kalması gerektiğini vurgulamıştır.

Buna göre Mustafa Kemal'in fikir dünyasının oluşumunda hangi iki fikir akımının sentezlendiği söylenebilir?

Osmanlı Devleti'ni çöküşten kurtarmak amacıyla ortaya atılan fikir akımları ve bunların önemli temsilcileri bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen fikir akımı ve temsilci eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti'nde yayımlanan Tanzimat Fermanı (1839) ve Islahat Fermanı (1856) ile din ve mezhep farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının kanun önünde eşitliği sağlanmaya çalışılmıştır.

Bu fermanların yayımlanmasında doğrudan etkili olan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarının devleti kurtarmakta yetersiz kalması, özellikle Balkan Savaşları'ndan sonra devletin elinde çoğunlukla Türk nüfusun kalması üzerine yeni bir fikir akımı güç kazanmıştır. Bu akım, Millî Mücadele'nin de fikri temelini oluşturmuştur.

Hakkında bilgi verilen bu fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde ortaya çıkan Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık ve Türkçülük gibi fikir akımlarının farklı yöntemleri olsa da ortak bir amaçları vardı.

Aşağıdakilerden hangisi bu fikir akımlarının ortak amacı olarak gösterilebilir?

Bir tarih öğretmeni tahtaya şu bilgileri yazmıştır:

- I. Durum: II. Meşrutiyet döneminde Türkçülük akımı, edebiyattan siyasete kadar geniş bir alanda etkili olmuş ve yeni devletin kuruluş felsefesini etkilemiştir.
- II. Durum: Trablusgarp Savaşı'nda yerel halkın Osmanlı subayları etrafında örgütlenerek İtalyanlara karşı direnmesi İslamcılık akımının henüz tamamen yok olmadığını göstermiştir.
- III. Durum: Balkan Savaşları sonunda Osmanlı sınırları dışındaki Türklerin Anadolu'ya göç etmesi, Anadolu'da Türk milliyetçiliğinin güçlenmesine zemin hazırlamıştır.

Bu durumlardan yola çıkılarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

Osmanlı Devleti'ni kurtarmaya yönelik fikir akımları ve temel tezleri şu şekildedir:

- Osmanlıcılık: Sınırlar içindeki tüm milletleri eşit kabul ederek ortak bir vatan sevgisi oluşturmak.
- İslamcılık: Müslüman milletleri halife liderliğinde birleştirerek devleti ayakta tutmak.
- Türkçülük: Türk kültürünü ve birliğini esas alarak millî bir devlet bilinci oluşturmak.
- Batıcılık: Batı'nın bilim, teknik ve kurumlarını benimseyerek çağdaşlaşmak.

Bu bilgilere göre fikir akımları ile ilgili;

I. Devletin kurtuluşu için farklı toplumsal ve siyasi dinamiklere odaklanılmıştır.
II. Batıcılık akımı, geleneksel değerlerin tamamen reddedilmesini savunmuştur.
III. Osmanlıcılık akımı, çok uluslu devlet yapısını korumayı hedeflemiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

"Bizim yolumuz millî yoldur. Biz, kendi kültürümüzü koruyarak çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak zorundayız. Ancak bunu yaparken ne dinimizi ne de tarihî bağlarımızı koparmalıyız. Fakat her şeyden önce Türk milletinin kendi gücüne inanması gerekir."

Atatürk'ün yukarıdaki sözü analiz edildiğinde, onun fikir dünyasının şekillenmesinde etkili olan fikir akımları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?