✅ 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Atatürk ve çağdaşlaşan türkiye, atatürk dönemi dış politikası Test Çöz

17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile Türk kadınına aile ve toplum hayatında önemli haklar tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türk Medeni Kanunu ile kadınlara sağlanan haklardan biri değildir?

Atatürk, "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesiyle hem ülke içinde huzur ve güvenliği sağlamayı hem de uluslararası alanda barış ve dostluk ilişkilerini geliştirmeyi amaçlamıştır.

Buna göre, Türkiye'nin aşağıdaki adımlarından hangisi doğrudan bu ilke doğrultusunda atılmış barışçı bir girişimdir?

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ülkedeki tüm eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığına bağlanmıştır.

Bu kanunun çıkarılmasındaki en temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra Türkiye ile ilgili devlet arasında yaşanan en önemli sorunlardan biri, ülkelerinde kalan azınlıkların karşılıklı olarak yer değiştirmesini öngören "Nüfus Mübadelesi" olmuştur.

Buna göre, Nüfus Mübadelesi sorunu aşağıdaki devletlerden hangisi ile yaşanmıştır?

1 Temmuz 1926'da yürürlüğe giren Kabotaj Kanunu ile Türkiye limanlarında ve karasularında yük ve yolcu taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine ve Türk vatandaşlarına tanınmıştır.

Bu bilgiye göre Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi, Atatürk'ün aşağıdaki ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

3 Mart 1924'te Halifeliğin kaldırılmasıyla laik devlet düzenine geçişte en önemli adım atılmış, aynı zamanda milli egemenliğin önündeki çift başlılık engeli ortadan kaldırılmıştır.

Buna göre Halifeliğin kaldırılması, öncelikle hangi iki Atatürk ilkesiyle doğrudan ilişkilidir?

Lozan Antlaşması'na göre Boğazlar, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti ve Boğazların her iki yakası askersizleştirilecekti. Ancak 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyon kaldırılmış ve Boğazların savunması tamamen Türk ordusuna bırakılmıştır.

Bu durumun Türkiye'ye sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti döneminde kişilerin soyadı olmadığı için lakaplar ve unvanlar kullanılıyordu. Bu durum askere alma, vergi toplama, miras ve okul kayıtları gibi resmi işlerde büyük karışıklıklara yol açıyordu. 1934 yılında çıkarılan Soyadı Kanunu ile her aileye Türkçe bir soyadı alma zorunluluği getirilmiş, ayrıca toplumsal ayrıcalık belirten unvanlar yasaklanmıştır.

Bu bilgilere göre Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesinin amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

1930'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın yayılmacı ve saldırgan politikalar izlemesi üzerine Türkiye, batı sınırını güvence altına almak için Balkan Antantı'nı (1934), doğu sınırını güvence altına almak için ise Sadabat Paktı'nı (1937) imzalamıştır.

Bu bilgilere göre, Türkiye'nin dış politikadaki bu girişimleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yeni Türk Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını sağlamak amacıyla 1923 yılında İzmir İktisat Kongresi toplanmıştır. Kongrede kabul edilen "Misak-ı İktisadi" (Ekonomi Andı) kararlarında yerli malı kullanımı teşvik edilmiş, hammaddesi yurt içinde olan sanayi dallarının kurulması ve yabancı tekelinden kaçınılması kararlaştırılmıştır.

Bu kararlar doğrultusunda aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği söylenemez?

Lozan Antlaşması'nda Türkiye-Suriye sınırı, 1921 Ankara Antlaşması'na göre belirlenmiş ve Hatay sınır dışında kalmıştı. Ancak 1936'da Fransa'nın Suriye üzerindeki mandasını kaldıracağını açıklaması üzerine Türkiye, Hatay'ın geleceği için diplomatik girişimler başlatmıştır. Atatürk, "Hatay benim şahsi meselemdir." diyerek konuya büyük önem vermiş ve nihayetinde Hatay 1939'da ana vatana katılmıştır.

Bu bilgilere göre Hatay sorununun çözümü ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Atatürk Dönemi'nde demokratikleşme yolunda çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmıştır. Bu amaçla Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) ve Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930) kurulmuştur. Ancak her iki deneme de cumhuriyet rejimi ve inkılap karşıtı kişilerin bu partilerde odaklanması, Şeyh Sait İsyanı ve Menemen Olayı gibi rejim karşıtı gelişmelerin yaşanması üzerine başarısızlıkla sonuçlanmış ve çok partili hayata geçiş ertelenmiştir.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

Lozan Barış Antlaşması sonrasında Türkiye, dış politikada çözülemeyen veya eksik kalan konuları barışçı yollarla çözmek için yoğun bir diplomasi yürütmüştür. 1930'lu yıllarda Avrupa'da hızla tırmanan savaş tehdidi ve İtalya ile Almanya'nın yayılmacı politikaları, Türkiye'nin jeopolitik önemini artırmıştır. Türkiye bu uluslararası durumu akıllıca kullanarak Boğazlar üzerindeki egemenliğini tam olarak sağlayan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni imzalamış ve Hatay'ın ana vatana katılması sürecini başarıyla yönetmiştir.

Bu analizden hareketle, Atatürk dönemi dış politikası hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Atatürk ilkeleri durağan değil, sürekli gelişmeyi ve çağdaşlaşmayı öngören dinamik bir yapıya sahiptir. Yapılan inkılaplar birden fazla ilkeyle ilişkili olmakla birlikte temel olarak bir ilke ile doğrudan bağdaşır.

Buna göre;
I. Şer'iyye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün kurulması,
II. Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün üzerindeki ekonomik yükün hafifletilmesi,
III. Türk Tarih Kurumunun kurularak Türk tarihinin derinlemesine araştırılması

gelişmelerinin ilişkili olduğu temel Atatürk ilkeleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?