🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Fen Bilimleri
💡 8. Sınıf Fen Bilimleri: Hal değişim grafikleri Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Fen Bilimleri: Hal değişim grafikleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir katı madde, ısıtıldığında şekildeki gibi bir sıcaklık-zaman grafiği çiziyor. 🧊➡️💧
Grafiğe göre, bu maddenin erime noktası kaç derece Celsius'tur?
Grafiğe göre, bu maddenin erime noktası kaç derece Celsius'tur?
Çözüm:
Grafiğe dikkatlice bakalım:
- Grafiğin yatay (zaman) ekseninde ilerledikçe, sıcaklığın arttığı görülüyor.
- Grafiğin sabit kaldığı bir bölüm var. Bu bölüm, maddenin hal değiştirdiği anı temsil eder.
- Bu sabit sıcaklık değeri, maddenin erime noktasıdır.
Örnek 2:
Saf bir X maddesinin ısıtılmasına ait sıcaklık-zaman grafiği verilmiştir. 📈
Grafikte t1 anında madde katı, t2 anında ise hem katı hem de sıvı haldedir. Bu bilgilere göre, t2 anındaki sıcaklık maddenin hangi hal değişimini göstermektedir? 🤔
Grafikte t1 anında madde katı, t2 anında ise hem katı hem de sıvı haldedir. Bu bilgilere göre, t2 anındaki sıcaklık maddenin hangi hal değişimini göstermektedir? 🤔
Çözüm:
Grafiğin sabit kaldığı bölümler, maddenin hal değiştirdiği anları gösterir:
- Sıcaklığın artıp sabit kaldığı ilk bölüm, katı halden sıvı hale geçişi, yani erimeyi temsil eder.
- Sıcaklığın tekrar artıp sabit kaldığı ikinci bölüm ise, sıvı halden gaz hale geçişi, yani buharlaşmayı (veya kaynamayı) temsil eder.
Örnek 3:
Bir miktar su, buzdolabında bekletilerek donduruluyor. 🥶
Bu olaya ait sıcaklık-zaman grafiği çizilirse, grafiğin sabit kaldığı bölüm neyi ifade eder?
Bu olaya ait sıcaklık-zaman grafiği çizilirse, grafiğin sabit kaldığı bölüm neyi ifade eder?
Çözüm:
Su buzdolabında bekletildiğinde ısı kaybeder ve sıcaklığı düşer. 📉
- Sıcaklık düşerken, belirli bir noktada su donmaya başlar.
- Donma olayı gerçekleşirken, suyun sıcaklığı sabit kalır.
- Donma tamamlandıktan sonra, buzun sıcaklığı tekrar düşmeye devam eder.
Örnek 4:
Bir öğrenci, elindeki bir miktar saf sıvıyı ısıtarak aşağıdaki sıcaklık-zaman grafiğini elde ediyor. 🌡️
Grafikte A bölgesi sıvının ısındığı, B bölgesi hal değiştirdiği, C bölgesi ise gaz haline geçtiği durumu gösteriyor.
Öğrenci, B bölgesinde termometrenin gösterdiği değeri okuyarak sıvının kaynama noktasını belirlemiştir. Buna göre, C bölgesinde maddenin hangi fiziksel halinin özellikleri gözlemlenir? 💨
Çözüm:
Grafiğin bölgelerini inceleyelim:
- A Bölgesi: Sıvı, ısı alarak sıcaklığı artar.
- B Bölgesi: Sıvı, ısı alarak hal değiştirir (kaynar). Sıcaklık sabittir. Bu, kaynama noktasıdır.
- C Bölgesi: Madde, sıvı halden gaz hale geçmiştir. Isı almaya devam ettiği için gazın sıcaklığı artar.
Örnek 5:
Çaydanlıktaki suyun kaynaması ve ardından oluşan buharın tavanın soğuk yüzeyine çarpıp tekrar su damlacıklarına dönüşmesi olaylarını düşünelim. ☕➡️💧
Bu iki olayın ortak noktası nedir ve hal değişim grafikleriyle nasıl ilişkilendirilebilir?
Bu iki olayın ortak noktası nedir ve hal değişim grafikleriyle nasıl ilişkilendirilebilir?
Çözüm:
Bu iki olayda da hal değişimi gerçekleşir:
- Suyun Kaynaması: Sıvı haldeki su, ısı alarak gaz haline (su buharı) geçer. Bu olay, sıcaklık-zaman grafiğinde sabit bir sıcaklıkta gerçekleşen buharlaşma (kaynama) olarak gösterilir. Kaynama noktası, bu sabit sıcaklıktır.
- Buharın Yoğunlaşması: Gaz halindeki su buharı, soğuk yüzeye çarptığında ısı kaybederek sıvı hale (su damlacıkları) geçer. Bu olay, sıcaklık-zaman grafiğinde sabit bir sıcaklıkta gerçekleşen yoğunlaşmadır. Yoğunlaşma noktası, bu sabit sıcaklıktır ve kaynama noktası ile aynıdır.
Örnek 6:
Saf bir katı madde, belirli bir süre ısıtılıyor ve sıcaklık-zaman grafiği aşağıdaki gibidir. 📊
Grafikte t1 anında madde katı, t2 anında hem katı hem sıvı, t3 anında ise tamamen sıvı haldedir. Eğer t1 süresi boyunca madde 1500 Joule ısı almışsa ve t2 süresi boyunca (erime süresi) 500 Joule ısı almışsa, bu maddenin erime ısısı kaç Joule/gram'dır? (Maddenin kütlesi 10 gramdır.) ⚖️
Grafikte t1 anında madde katı, t2 anında hem katı hem sıvı, t3 anında ise tamamen sıvı haldedir. Eğer t1 süresi boyunca madde 1500 Joule ısı almışsa ve t2 süresi boyunca (erime süresi) 500 Joule ısı almışsa, bu maddenin erime ısısı kaç Joule/gram'dır? (Maddenin kütlesi 10 gramdır.) ⚖️
Çözüm:
Erime ısısı, bir maddenin 1 gramının erimesi için gereken ısı miktarıdır. Formülü: Erime Isısı = Alınan Isı / Kütle.
Verilen bilgilerle adımları izleyelim:
Verilen bilgilerle adımları izleyelim:
- Maddenin erimesi t2 süresi boyunca gerçekleşmiştir.
- Bu süre zarfında madde 500 Joule ısı almıştır.
- Maddenin kütlesi 10 gramdır.
Erime Isısı = \( \frac{500 \text{ Joule}}{10 \text{ gram}} \)
Erime Isısı = \( 50 \text{ Joule/gram} \)
Bu maddenin erime ısısı 50 Joule/gram'dır. ✅
Örnek 7:
Bir miktar su, buzdolabında donduruluyor ve ardından oda sıcaklığında bekletilerek tekrar eritiliyor. 🧊➡️💧
Bu iki olayın (donma ve erime) sıcaklık-zaman grafikleri çizilirse, bu grafikler arasındaki temel ilişki ne olur?
Bu iki olayın (donma ve erime) sıcaklık-zaman grafikleri çizilirse, bu grafikler arasındaki temel ilişki ne olur?
Çözüm:
Donma ve erime, birbirinin tersi hal değişimleridir. 🔄
- Donma: Sıvı, ısı kaybederek katıya geçer. Sıcaklık düşer ve belirli bir noktada sabitlenir (donma noktası).
- Erime: Katı, ısı alarak sıvıya geçer. Sıcaklık artar ve belirli bir noktada sabitlenir (erime noktası).
- Her iki grafikte de hal değişimi sırasında sabit bir sıcaklık görülür.
- Bu sabit sıcaklık değeri, donma ve erime için aynıdır. Yani, saf bir maddenin donma noktası ile erime noktası birbirine eşittir.
- Grafiklerin şekli benzer olsa da, donma grafiği ısı kaybını, erime grafiği ise ısı alımını temsil eder.
Örnek 8:
Kış aylarında pencere camlarında oluşan buğulanmayı ve ardından damlacıklar halinde akmasını gözlemlemişsinizdir. 🌬️
Bu olay, hal değişim grafikleriyle nasıl açıklanabilir?
Bu olay, hal değişim grafikleriyle nasıl açıklanabilir?
Çözüm:
Bu olay, yoğunlaşma ve ardından suyun akması ile ilgilidir. 💧
- Buğulanma (Yoğunlaşma): Dışarıdaki soğuk hava nedeniyle pencere camının iç yüzeyi soğur. Oda içindeki havanın sıcaklığı daha yüksek olduğu için, havadaki su buharı camın soğuk yüzeyine çarptığında ısı kaybeder. Bu ısı kaybı sonucunda su buharı (gaz), sıvı hale (su damlacıkları) geçer. Bu olaya yoğunlaşma denir.
- Hal Değişim Grafiği Açısından: Yoğunlaşma, tıpkı donma gibi ısı kaybıyla gerçekleşen bir hal değişimidir. Eğer bu olayın sıcaklık-zaman grafiği çizilseydi, su buharının gaz halden sıvı hale geçerken sıcaklığının belirli bir noktada (yoğunlaşma noktası) sabit kaldığı görülürdü. Bu sabit sıcaklık, yoğunlaşma noktasıdır.
- Damlacıkların Akması: Oluşan su damlacıkları, yerçekimi etkisiyle camdan aşağı doğru akar.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-fen-bilimleri-hal-degisim-grafikleri/sorular