🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Fen Bilimleri
💡 8. Sınıf Fen Bilimleri: Doğal ve yapay seçilim Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Fen Bilimleri: Doğal ve yapay seçilim Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir gölde yaşayan ve besinlerini yapraklarla sağlayan çekirgeler düşünelim. Göl kenarındaki bitki örtüsünün rengi zamanla kahverengiye dönmeye başlar. Bu durum karşısında çekirgelerin renklerinde nasıl bir değişim gözlemlenir? 🦋
Çözüm:
Bu durum, doğal seçilim ilkesiyle açıklanır.
- Başlangıçta göl kenarındaki çekirgelerin farklı renklerde olduğunu varsayalım: yeşil ve kahverengi.
- Bitki örtüsü kahverengiye döndüğünde, kahverengi çekirgeler daha iyi kamuflaj sağlar.
- Yeşil çekirgeler ise kahverengi zeminde daha kolay fark edilir ve avcılar tarafından daha çabuk yakalanır.
- Sonuç olarak, hayatta kalma şansı daha yüksek olan kahverengi çekirgeler üreyerek nesillerini devam ettirir.
- Zamanla, popülasyondaki kahverengi çekirge sayısı artar ve yeşil çekirge sayısı azalır. Bu, çevresel koşullara uyum sağlayanların hayatta kalmasıdır. 🌿➡️🍂
Örnek 2:
Çiftçiler, daha verimli ve hastalıklara dayanıklı buğday türleri elde etmek için uzun yıllardır buğday tohumlarını seçerek ekmektedir. Bu durum, hangi seçilim türüne örnektir ve bu süreçte hangi özellikler ön plana çıkar? 🌾
Çözüm:
Bu durum, yapay seçilim ilkesine bir örnektir.
- Yapay seçilim, insanların belirli özelliklere sahip canlıları seçerek üretmesi ve bu özelliklerin nesilden nesile aktarılmasını sağlamasıdır.
- Çiftçiler, daha verimli (daha çok ürün veren) ve hastalıklara dayanıklı buğdayları seçerler.
- Bu seçilen buğdayların tohumları ekilerek, istenen özelliklere sahip yeni nesiller elde edilir.
- Bu süreç, doğal seçilimden farklı olarak insan müdahalesi ile gerçekleşir. 👨🌾👩🌾
Örnek 3:
Bir tavuk çiftliğinde, daha fazla yumurta veren tavuklar daha çok tercih edilip çoğaltılırken, az yumurtlayan tavuklar kesime gönderiliyor. Bu durum, tavuk popülasyonunda ne gibi değişikliklere yol açar ve hangi seçilim türüdür? 🥚🐔
Çözüm:
Bu durum, yapay seçilim örneğidir.
- İnsanlar, daha fazla yumurta verme gibi ekonomik değeri olan bir özelliği seçmektedir.
- Bu özellikten dolayı daha fazla yumurtlayan tavuklar çoğaltılır ve bu özellik gelecek nesillere aktarılır.
- Az yumurtlayan tavukların popülasyondan çıkarılması, istenmeyen özelliklerin elenmesini sağlar.
- Bu durum, tavukların genetik yapısında zamanla yumurta verimliliğini artıracak şekilde değişikliklere yol açar. 📈
Örnek 4:
Bir adada yaşayan ve ortalama 10 cm boyunda olan bir böcek türü bulunmaktadır. Adada yaşayan kuşlar bu böcekleri avlamaktadır. Adanın iklimi değişerek sıcaklıklar artar ve böceklerin beslendiği bitkilerin boyları kısalır. Bir süre sonra yapılan gözlemlerde adadaki böceklerin ortalama boylarının 5 cm'ye düştüğü görülür. Bu durumun temel nedeni nedir? 📏🐦
Çözüm:
Bu durum, doğal seçilim mekanizmasıyla açıklanır.
- Başlangıçta adada farklı boylarda böcekler bulunuyordu (10 cm ortalama olsa da daha kısa veya uzun olanlar da olabilir).
- Sıcaklık artışı ve bitki boylarının kısalması, daha kısa boylu böceklerin (örneğin 5 cm civarı) bitki örtüsü arasında daha iyi saklanmasını sağlar.
- Daha uzun boylu böcekler ise açıkta kalır ve kuşlar tarafından daha kolay avlanır.
- Bu nedenle, hayatta kalma şansı daha yüksek olan kısa boylu böcekler üreyerek popülasyonun genetik yapısını değiştirir.
- Sonuç olarak, adadaki böcek popülasyonunun ortalama boyu zamanla kısalır. 🤏
Örnek 5:
Kutup ayılarının beyaz kürkleri, kar ve buz üzerinde avlanırken onlara kamuflaj sağlar. Bu durum, avcılar tarafından fark edilmelerini zorlaştırır. Eğer kutup ayılarının kürk rengi farklı olsaydı, hayatta kalma oranları nasıl etkilenirdi? ❄️🐻
Çözüm:
Bu durum, doğal seçilim ilkesiyle ilgilidir.
- Kutup ayılarının beyaz kürk rengi, kutup ortamındaki beyaz zeminle uyum sağlar.
- Bu uyum, avcıların (örneğin foklar) onları fark etmesini zorlaştırır ve avlanma başarılarını artırır.
- Eğer kutup ayılarının kürk rengi koyu veya farklı olsaydı, beyaz zemin üzerinde daha belirgin olurlardı.
- Bu durum, avcılar tarafından daha kolay fark edilmelerine ve hayatta kalma şanslarının azalmasına neden olurdu.
- Dolayısıyla, beyaz kürk rengi, kutup ayılarının bu zorlu çevrede başarıyla yaşamalarını sağlayan önemli bir adaptasyondur. ✅
Örnek 6:
Bir grup bilim insanı, belirli bir bitki türünün daha parlak renkli çiçeklere sahip olanlarını seçerek yetiştirmeye karar veriyor. Bu bitkilerin tozlaşmasını sağlayan böceklerin parlak renkli çiçeklere daha çok ilgi duyduğu gözlemleniyor. Bu durum, hangi seçilim türüne örnektir? 🌸🐝
Çözüm:
Bu durum, yapay seçilim örneğidir.
- Bilim insanları, parlak renkli çiçekler gibi belirli bir özelliği bilinçli olarak seçmektedir.
- Bu seçilen bitkilerin tohumları ekilerek, istenen özelliğe sahip yeni nesiller elde edilir.
- Böceklerin ilgisi, bu seçimin başarısını etkileyen bir faktör olsa da, asıl seçimi yapan insanlardır.
- Bu süreç, bitkinin doğal ortamında kendiliğinden gelişen bir durum değil, insan müdahalesi ile gerçekleşmektedir. 🔬
Örnek 7:
Bir nehir kenarında yaşayan fare popülasyonunda, bazı fareler gri, bazıları ise kahverengi tüylere sahiptir. Nehir kenarındaki toprak rengi zamanla daha açık kahverengiye dönüşür. Bu değişiklik sonucunda, hangi renkli farelerin hayatta kalma ve üreme olasılığı daha yüksek olur? Neden? 🏞️🐭
Çözüm:
Bu durumda, açık kahverengi tüylü farelerin hayatta kalma ve üreme olasılığı daha yüksek olur.
- Nehir kenarındaki toprak renginin açık kahverengiye dönüşmesi, açık kahverengi fareler için daha iyi bir kamuflaj sağlar.
- Gri renkli fareler, açık kahverengi zeminde daha belirgin hale gelir ve avcılar (örneğin yırtıcı kuşlar veya yılanlar) tarafından daha kolay fark edilir.
- Bu nedenle, açık kahverengi fareler avcılardan daha iyi korunur, daha uzun yaşar ve daha fazla ürer.
- Zamanla, popülasyondaki açık kahverengi farelerin oranı artar ve gri farelerin oranı azalır. Bu, doğal seçilimin bir sonucudur. 🧬
Örnek 8:
Bir çiftçi, en tatlı ve sulu portakalları veren ağaçları belirleyip, bu ağaçlardan alınan çeliklerle yeni portakal fidanları yetiştiriyor. Bu yöntemle, zamanla daha tatlı ve sulu portakallar üreten bir portakal çeşidi geliştiriliyor. Bu durum hangi seçilim türüne örnektir ve bu süreçte hangi özellikler seçilmiştir? 🍊🌳
Çözüm:
Bu durum, yapay seçilim örneğidir.
- Çiftçi, tatlılık ve sululuk gibi belirli ve istenen özellikleri bilinçli olarak seçmektedir.
- Bu özelliklere sahip portakal ağaçlarından alınan çelikler kullanılarak, bu özelliklerin yeni nesil fidanlara aktarılması sağlanır.
- Bu süreç, çiftçinin doğrudan müdahalesiyle gerçekleştiği için yapay seçilimdir.
- Doğal seçilimde ise çevre koşulları, canlıların hayatta kalma ve üreme başarısını belirler. Burada ise insanın tercihleri belirleyicidir. 👍
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-fen-bilimleri-dogal-ve-yapay-secilim/sorular