🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Fiilde Anlam, Zarflar Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Fiilde Anlam, Zarflar Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümledeki altı çizili fiilin anlam özelliğini belirleyiniz.
"Çocuk, bahçedeki fidanı sulamıştı."
"Çocuk, bahçedeki fidanı sulamıştı."
Çözüm:
Bu cümlede altı çizili fiilin anlam özelliğini belirlemek için şu adımları izleyelim:
- 👉 Fiil: "sulamıştı"
- ❓ Bu fiile "Neyi sulamıştı?" veya "Kimi sulamıştı?" sorularını sorabilir miyiz? Evet, "Fidanı sulamıştı." cevabını alabiliyoruz.
- ✅ Bir fiil, öznenin iradesiyle gerçekleşiyor ve bir nesneyi etkiliyorsa, yani "ne, neyi, kimi" sorularına cevap veriyorsa o fiil Kılış (İş) Fiili'dir.
- 💡 Sonuç: "Sulamak" fiili, bir nesneyi (fidanı) etkilediği ve öznenin iradesiyle yapıldığı için bir Kılış (İş) Fiili'dir.
Örnek 2:
"Tarladaki buğdaylar yağmurla birlikte hızla yeşerdi." cümlesindeki altı çizili fiilin anlam özelliğini açıklayınız.
Çözüm:
Verilen cümledeki fiilin anlam özelliğini inceleyelim:
- 👉 Fiil: "yeşerdi"
- ❓ "Neyi yeşerdi?" veya "Kimi yeşerdi?" sorularına cevap veriyor mu? Hayır, vermiyor. Bu fiil bir nesne almıyor.
- ❓ Fiil, öznenin iradesi dışında, zamanla kendiliğinden mi gerçekleşiyor? Evet, buğdayların yeşermesi bir süreçtir ve kendiliğinden olur.
- ✅ Öznenin iradesi dışında, kendiliğinden ve zamanla gerçekleşen, bir değişim veya gelişim bildiren fiillere Oluş Fiili denir.
- 💡 Sonuç: "Yeşermek" fiili, buğdayların zamanla ve kendiliğinden geçirdiği bir değişimi anlattığı için Oluş Fiili'dir.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümledeki altı çizili fiilin anlam özelliğini belirtiniz.
"Kardeşim, koltukta huzurla uyuyordu."
"Kardeşim, koltukta huzurla uyuyordu."
Çözüm:
Cümledeki fiilin anlam özelliğini belirleyelim:
- 👉 Fiil: "uyuyordu"
- ❓ "Neyi uyuyordu?" veya "Kimi uyuyordu?" sorularına cevap veriyor mu? Hayır, vermiyor. Fiil bir nesne almamıştır.
- ❓ Fiil, öznenin içinde bulunduğu bir durumu mu anlatıyor? Evet, uyumak bir durum bildiren eylemdir.
- ✅ Öznenin içinde bulunduğu durumu anlatan, nesne almayan ve "ne, neyi, kimi" sorularına cevap vermeyen fiillere Durum Fiili denir.
- 💡 Sonuç: "Uyumak" fiili, öznenin (kardeşimin) bir durumunu anlattığı için Durum Fiili'dir.
Örnek 4:
"Öğretmenimiz konuyu bize detaylıca anlattı." cümlesinde kalın yazılmış kelimenin görevini (zarf türünü) açıklayınız.
Çözüm:
Cümledeki "detaylıca" kelimesinin görevini bulalım:
- 👉 Cümlede fiil "anlattı" kelimesidir.
- ❓ "Anlattı" fiiline "Nasıl anlattı?" sorusunu soralım. Cevap: "Detaylıca anlattı."
- ✅ Fiilin nasıl yapıldığını, gerçekleştiğini bildiren kelimelere Durum Zarfı denir.
- 💡 Sonuç: "Detaylıca" kelimesi, anlatma eyleminin nasıl gerçekleştiğini belirttiği için bir Durum Zarfı'dır.
Örnek 5:
"Yarınki piknik için hazırlıklara akşam başlayacağız." cümlesinde, eylemin ne zaman yapılacağını belirten zarfı bulunuz ve türünü belirtiniz. 🏕️
Çözüm:
Bu cümlede eylemin zamanını belirten zarfı ve türünü bulalım:
- 👉 Cümlede eylem "başlayacağız" fiilidir.
- ❓ "Başlayacağız" fiiline "Ne zaman başlayacağız?" sorusunu soralım. Cevap: "Akşam başlayacağız."
- ✅ Fiilin ne zaman yapıldığını veya gerçekleştiğini bildiren kelimelere Zaman Zarfı denir.
- 💡 Sonuç: "Akşam" kelimesi, başlama eyleminin ne zaman gerçekleşeceğini belirttiği için bir Zaman Zarfı'dır.
Örnek 6:
"Misafirler gelince hemen içeri buyur edildi." cümlesindeki yer-yön bildiren kelimeyi bularak zarf olup olmadığını açıklayınız.
Çözüm:
Cümledeki yer-yön bildiren kelimeyi inceleyelim:
- 👉 Cümlede yer-yön bildiren kelime "içeri"dir.
- ❓ "Buyur edildi" fiiline "Nereye buyur edildi?" sorusunu soralım. Cevap: "İçeri buyur edildi."
- 📌 Yer-yön zarfları, fiilin yönünü bildirir ve -e, -a, -den, -dan gibi ekleri almaz. Eğer ek alırsa zarf olmaktan çıkar, isimleşir.
- ✅ "İçeri" kelimesi, "içeriye" veya "içeride" gibi ekler almadığı için zarf görevindedir.
- 💡 Sonuç: "İçeri" kelimesi, fiilin yönünü bildiren ve ek almayan bir Yer-Yön Zarfı'dır.
Örnek 7:
"Bugün ders çalışırken çok yoruldum." cümlesinde, yorulma eyleminin miktarını belirten kelimeyi ve türünü açıklayınız. 😴
Çözüm:
Bu cümlede yorulma eyleminin miktarını belirten kelimeyi ve türünü bulalım:
- 👉 Cümlede eylem "yoruldum" fiilidir.
- ❓ "Yoruldum" fiiline "Ne kadar yoruldum?" sorusunu soralım. Cevap: "Çok yoruldum."
- ✅ Fiilin ne kadar yapıldığını veya gerçekleştiğini, miktarını bildiren kelimelere Miktar (Azlık-Çokluk) Zarfı denir.
- 💡 Sonuç: "Çok" kelimesi, yorulma eyleminin miktarını belirttiği için bir Miktar (Azlık-Çokluk) Zarfı'dır.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde fiili soru yoluyla belirten bir kelime kullanılmıştır?
A) Bu kitabı nasıl buldun?
B) Nereye gidiyorsun?
C) Ne zaman geleceksin?
D) Niçin gülüyorsun?
(Birden fazla doğru cevap olabilir, ancak sadece bir tanesini açıklayınız ve diğerlerinin de soru zarfı olduğunu belirtiniz.)
A) Bu kitabı nasıl buldun?
B) Nereye gidiyorsun?
C) Ne zaman geleceksin?
D) Niçin gülüyorsun?
(Birden fazla doğru cevap olabilir, ancak sadece bir tanesini açıklayınız ve diğerlerinin de soru zarfı olduğunu belirtiniz.)
Çözüm:
Fiili soru yoluyla belirten kelimeleri inceleyelim:
- A) "Bu kitabı nasıl buldun?" 👉 "Buldun" fiiline "nasıl" sorusunu sorarak fiilin durumunu öğrenmek istiyoruz. Bu bir Soru Zarfı'dır.
- B) "Nereye gidiyorsun?" 👉 "Gidiyorsun" fiiline "nereye" sorusunu sorarak fiilin yönünü öğrenmek istiyoruz. Bu bir Soru Zarfı'dır.
- C) "Ne zaman geleceksin?" 👉 "Geleceksin" fiiline "ne zaman" sorusunu sorarak fiilin zamanını öğrenmek istiyoruz. Bu bir Soru Zarfı'dır.
- D) "Niçin gülüyorsun?" 👉 "Gülüyorsun" fiiline "niçin" sorusunu sorarak fiilin sebebini öğrenmek istiyoruz. Bu da bir Soru Zarfı'dır.
- ✅ Görüldüğü gibi tüm şıklarda fiili soru yoluyla belirten kelimeler bulunmaktadır. Ancak biz A şıkkını açıklayalım.
- 💡 Sonuç: A şıkkındaki "nasıl" kelimesi, "bulmak" fiilinin durumunu soru yoluyla belirttiği için bir Soru Zarfı'dır. Diğer şıklardaki "nereye", "ne zaman" ve "niçin" kelimeleri de birer soru zarfıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-fiilde-anlam-zarflar/sorular