💡 7. Sınıf Türkçe: Düşünceyi geliştirme yolları Çözümlü Örnekler

Bu sözde, kitapların insan hayatındaki önemi vurgulanarak, onların sessiz ve sadık olma özellikleri belirtilmiştir. Bu durum, bir kavramı daha anlaşılır kılmak için benzerliklerinden yararlanma yöntemi olan benzetme ile açıklanır. Kitaplar, dostlara benzetilerek okuyucunun zihninde daha kalıcı bir yer edinmesi sağlanmıştır.

• Kavram: Kitapların dostluğa benzetilmesi.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Benzetme.
• Amaç: Kitapların değerini ve insan hayatındaki yerini daha etkili bir şekilde anlatmak.

💡 Unutmayın, benzetme, soyut kavramları somutlaştırmak için sıkça kullanılır.

Yazar, bahçedeki çiçekleri anlatırken spesifik örnekler vererek okuyucunun zihninde canlı bir tablo oluşturmuştur. Bu yöntem, anlatılan konuyu daha somut ve anlaşılır hale getirmek için kullanılan örneklemedir.

• Konu: Okul bahçesine dikilen çiçekler.
• Kullanılan Yöntem: Çiçek türlerinin (güller, papatyalar, menekşeler) tek tek belirtilmesi.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Örnekleme.
• Amaç: Bahçenin güzelliğini ve çeşitliliğini okuyucuya hissettirmek.

📌 Örnekleme, soyut bir fikri somutlaştırmak için kullanılır.

Haber metninde, sel felaketinin boyutunu daha net ortaya koymak için belirli bir sayı (500'den fazla aile) verilmiştir. Bu, anlatımı somutlaştırmak ve okuyucunun olayın vahametini daha iyi anlamasını sağlamak için kullanılan sayısal verilerden yararlanmadır.

• Olay: Sel felaketi.
• Verilen Bilgi: Mağdur olan aile sayısı.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Sayısal verilerden yararlanma.
• Amaç: Felaketin etkisini istatistiksel olarak göstermek.

👉 Sayısal veriler, iddiaları güçlendirmek ve okuyucuyu ikna etmek için etkili bir yoldur.

Yazar, okuyucunun duyularına hitap ederek (görme, işitme, hissetme) zihninde canlı bir sahne canlandırmıştır. Bu, anlatılanları daha etkili ve akılda kalıcı kılmak için kullanılan betimlemedir. Güneşin parlaklığı, kuşların sesi, rüzgarın hareketi gibi detaylar, okuyucunun o anı yaşamış gibi hissetmesini sağlar.

• Sahne: Yaz günü dere kenarı.
• Kullanılan Yöntem: Duyulara hitap eden ayrıntılı anlatım.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Betimleme.
• Amaç: Okuyucunun zihninde canlı bir resim oluşturmak.

✅ Betimleme, okuyucuyu metnin içine çeker ve anlatılanlara ortak eder.

Öğrenci, "Teknoloji hayatımızı kolaylaştırıyor." ana fikrini desteklemek için somut örnekler vermiştir. Akıllı telefonlar, internet alışverişi, akıllı ev sistemleri gibi örnekler, fikrini somutlaştırmıştır. Ayrıca, bu teknolojilerin sağladığı faydaları (bilgiye anında ulaşma, zamandan tasarruf, uzaktan kontrol) açıklayarak fikrini güçlendirmiştir.

• Ana Fikir: Teknoloji hayatımızı kolaylaştırır.
• Kullanılan Yöntemler:
• Örnekleme: Akıllı telefonlar, internet alışverişi, akıllı ev sistemleri.
• Açıklama: Bu teknolojilerin sağladığı faydaların detaylandırılması.
• Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örnekleme ve Açıklama.

💡 Argümanları somutlaştırmak için örnekler ve açıklamalar çok önemlidir.

Konuşmacı, küresel ısınmanın etkilerini somut bir şekilde ortaya koymak için bilimsel gözlemlerden elde edilen verileri (buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, ekstrem hava olaylarının artması) kullanmıştır. Bu, iddialarını kanıtlamak ve dinleyicileri ikna etmek için kullanılan tanık gösterme (bilimsel verileri veya uzman görüşlerini aktarma) ve sayısal verilerden yararlanma (genel gözlemler üzerinden ima edilen veri) ile desteklenen bir durumdur. Ancak, soruda daha çok gözlemlenebilir sonuçlara odaklanıldığı için tanık gösterme (bilimsel bulguları aktarma) ve örnekleme (eriyen buzullar, artan hava olayları gibi spesifik sonuçlar) ön plandadır. En doğru ifadeyle, bu, gözlemlere dayalı bir örneklemedir.

• Konu: Küresel ısınma.
• Kullanılan Yöntem: Gözlemlenebilir sonuçların sıralanması.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Tanık gösterme (bilimsel gözlemleri aktarma) ve Örnekleme.
• Amaç: Küresel ısınmanın ciddiyetini vurgulamak.

👉 Tanık gösterme, başkalarının sözlerine veya bulgularına yer vererek fikri destekler.

Anneniz, yaptığı yemeğin lezzetini daha iyi anlatabilmek için, daha önce tattığınız ve lezzetini bildiğiniz bir yemeğe (anneannesinin yaptığı güveç) benzetmiştir. Bu, anlatımı daha anlaşılır ve çekici kılmak için kullanılan benzetmedir. Tıpkı ifadesi, bu benzetmenin açık bir göstergesidir.

• Durum: Yemek yaparken lezzeti tarif etme.
• Kullanılan Yöntem: Benzer bir lezzetle kıyaslama.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Benzetme.
• Amaç: Yemeğin lezzetini daha etkili bir şekilde ifade etmek.

💡 Benzetmeler, soyut duyguları veya tatları somutlaştırır.

Sürücü, trafiğin ne kadar kötü olduğunu anlatmak için kendi yaşadığı somut bir olayı (sabah erken çıkıp yine de geç kalması) örnek olarak vermiştir. Bu, yaşadığı durumu daha anlaşılır ve abartılı bir şekilde ifade etmek için kullanılan örnekleme ve abartma (hiciv veya mizah amacıyla) olabilir. Ancak, temel olarak olayı somutlaştırdığı için örneklemedir. Eğer "felaket" kelimesiyle durumu daha da vurguluyorsa, bu bir tür abartma da içerebilir. En net ifadeyle örneklemedir.

• Konu: Trafik yoğunluğu.
• Kullanılan Yöntem: Kişisel bir deneyimi aktarma.
• Düşünceyi Geliştirme Yolu: Örnekleme.
• Amaç: Trafiğin yarattığı zorluğu vurgulamak.

📌 Günlük hayatta yaşadığımız olayları anlatırken sıkça örnekleme yaparız.