🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Dil bilgisi Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Dil bilgisi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin türünü belirleyiniz:
1. Annem bu sabah erkenden kalktı.
2. Kitap okumayı çok seviyorum.
3. Ey Türk gençliği, birinci vazifen!
4. Hava bugün çok güzel.
1. Annem bu sabah erkenden kalktı.
2. Kitap okumayı çok seviyorum.
3. Ey Türk gençliği, birinci vazifen!
4. Hava bugün çok güzel.
Çözüm:
Cümle türlerini belirlerken yüklemin yerine, anlamına, yapısına ve bildirdiği yargıya dikkat ederiz.
- 1. "Annem bu sabah erkenden kalktı." cümlesi, yüklemi sonda olduğu için kurallı; olumlu bir yargı bildirdiği için olumlu; tek yargı bildirdiği için basit; bir iş bildirdiği için fiil cümlesidir.
- 2. "Kitap okumayı çok seviyorum." cümlesi, yüklemi sonda olduğu için kurallı; olumlu bir yargı bildirdiği için olumlu; tek yargı bildirdiği için basit; bir iş bildirdiği için fiil cümlesidir.
- 3. "Ey Türk gençliği, birinci vazifen!" cümlesi, yüklemi sonda olmadığı için kuralsız; bir seslenme olduğu için olumlu; tek yargı bildirdiği için basit; bir isim olduğu için isim cümlesidir.
- 4. "Hava bugün çok güzel." cümlesi, yüklemi sonda olduğu için kurallı; olumlu bir yargı bildirdiği için olumlu; tek yargı bildirdiği için basit; bir durum bildirdiği için isim cümlesidir.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerde zarf görevinde kullanılan kelimeleri bulunuz ve hangi zarf türüne girdiklerini belirtiniz:
1. Çocuklar bahçede neşeyle oynuyordu.
2. Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
3. Bu işi çok hızlı bitirmelisin.
4. Neden böyle davrandın?
1. Çocuklar bahçede neşeyle oynuyordu.
2. Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
3. Bu işi çok hızlı bitirmelisin.
4. Neden böyle davrandın?
Çözüm:
Zarflar, fiilleri, fiilimsileri veya kendi türünden kelimeleri durum, zaman, yer-yön, miktar, soru bakımından niteleyen veya belirten kelimelerdir.
- 1. "neşeyle" kelimesi, "oynuyordu" fiilini durum yönünden nitelediği için durum zarfıdır.
- 2. "sabah" kelimesi, "yola çıkacağız" fiilini zaman yönünden belirttiği için zaman zarfıdır.
- 3. "çok" kelimesi, "hızlı" zarfını miktar yönünden derecelendirdiği için miktar zarfıdır.
- 4. "Neden" kelimesi, "davrandın" fiiline sorulan bir soru olduğu için soru zarfıdır.
Örnek 3:
Bir öğrenci, "Okula geç kaldım çünkü otobüs yavaş gidiyordu." cümlesindeki "geç" ve "yavaş" kelimelerinin altını çizmiştir. Bu öğrencinin bu kelimeleri altını çizme nedeni ne olabilir? Açıklayınız.
Çözüm:
Öğrencinin bu kelimelerin altını çizme nedeni, bu kelimelerin cümlede zarf görevinde kullanılmış olmasıdır.
- "geç" kelimesi, "kaldım" fiilini zaman yönünden nitelediği için zaman zarfıdır.
- "yavaş" kelimesi, "gidiyordu" fiilini durum yönünden nitelediği için durum zarfıdır.
Örnek 4:
Marketten birkaç kilo elma aldım. Bu cümledeki altı çizili kelimenin dil bilgisi açısından önemini açıklayınız.
Çözüm:
Cümledeki "birkaç" kelimesi, bir belgisiz sıfat tamlamasıdır ve belgisiz zarf olarak kullanılmıştır.
- Burada "birkaç" kelimesi, "kilo" kelimesini miktar olarak belirtmektedir.
- Bu tür kelimeler, cümlenin anlamını daha kesin hale getirir ve ne kadar elma alındığını ifade eder.
Örnek 5:
Aşağıdaki cümlelerdeki isim ve fiil köklerini bularak örnek veriniz.
1. Çocuklar koşuyor.
2. Kitap okudu.
3. Ev güzel.
4. Ağaçlar büyüyor.
1. Çocuklar koşuyor.
2. Kitap okudu.
3. Ev güzel.
4. Ağaçlar büyüyor.
Çözüm:
Kök, bir kelimenin anlamlı en küçük parçasıdır. İsim kökleri ve fiil kökleri olarak ikiye ayrılır.
- 1. "koşuyor" kelimesinin kökü "koş" fiil köküdür.
- 2. "okudu" kelimesinin kökü "oku" fiil köküdür.
- 3. "güzel" kelimesinin kökü "güzel" isim köküdür.
- 4. "büyüyor" kelimesinin kökü "büyü" fiil köküdür.
Örnek 6:
"Öğretmenimiz, tahtaya yeni bir konu yazdı." cümlesinde "yeni" kelimesi hangi görevdedir? Açıklayınız.
Çözüm:
"yeni" kelimesi, bu cümlede sıfat görevindedir.
- "yeni" kelimesi, kendisinden sonra gelen "konu" ismini nitelemektedir.
- İsmin önüne gelerek onu belirten kelimelere sıfat denir.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin türünü belirleyiniz:
1. Sanki bu filmi daha önce izlemiştim.
2. Her insan farklıdır.
3. O çocuk çok akıllıydı.
4. Bugün hava çok güzel.
1. Sanki bu filmi daha önce izlemiştim.
2. Her insan farklıdır.
3. O çocuk çok akıllıydı.
4. Bugün hava çok güzel.
Çözüm:
Kelime türlerini belirlerken kelimenin anlamına ve cümlede hangi görevde kullanıldığına bakmalıyız.
- 1. "Sanki" kelimesi, cümleye olasılık veya benzetme anlamı katan bir zarftır.
- 2. "Her" kelimesi, "insan" ismini belirsiz bir şekilde belirttiği için belgisiz sıfattır.
- 3. "O" kelimesi, "çocuk" ismini işaret ettiği için işaret sıfatıdır.
- 4. "Bugün" kelimesi, cümlenin zamanını bildirdiği için zaman zarfıdır.
Örnek 8:
Bir arkadaşınız size "Yarın sinemaya gidelim mi?" diye soruyor. Bu cümledeki altı çizili kısmın dil bilgisi açısından ne ifade ettiğini açıklayınız.
Çözüm:
Cümledeki "sinemaya gidelim" kısmı, bir fiil cümlesidir ve yüklemi "gidelim" fiilidir.
- Bu fiil, bir işin yapılmasını bildiren çekimli bir fiildir.
- Cümle, bir öneri veya davet anlamı taşımaktadır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-dil-bilgisi/sorular