🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Bitişik ve Ayrı Yazılan Kelimeler Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Bitişik ve Ayrı Yazılan Kelimeler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi bitişik yazılmalıdır?
A) Her gün
B) Herhangi
C) Her şey
D) Herkes
Çözüm:
- Türkçede bazı kelimeler kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılır.
- "Herhangi" kelimesi, belirsizlik ifade eden bir kelimedir ve her zaman bitişik yazılır.
- Diğer seçenekler (Her gün, Her şey, Herkes) ise farklı kurallara tabidir.
- Bu nedenle doğru cevap B) Herhangi'dir.
Örnek 2:
"Gözlem" kelimesi neden bitişik yazılır?
Çözüm:
- "Gözlem" kelimesi, Türkçede anlamı değişmiş ve kalıplaşmış bir kelimedir.
- "Göz" ve "lem" kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuş olsa da, günümüzde tek bir anlamı ifade eder.
- Bu tür kelimeler, TDK'ya göre bitişik yazılır.
Örnek 3:
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ayrı yazılmalıdır?
A) Bilgisayar
B) Birkaç
C) Bir şey
D) Birçok
Çözüm:
- "Bir şey" kelimesi, belirsizlik ifade eden bir tamlamadır ve ayrı yazılır.
- "Birkaç", "birçok" kelimeleri ise belirsizlik belirten ve bitişik yazılan kelimelerdir.
- "Bilgisayar" kelimesi ise tek bir kelimedir.
- Bu nedenle doğru cevap C) Bir şey'dir.
Örnek 4:
"Cumartesi" ve "Pazar" kelimeleri neden bitişik yazılır?
Çözüm:
- "Cumartesi" ve "Pazar" kelimeleri, Arapça kökenli olup Türkçeye yerleşmiş ve zamanla anlamları bütünleşmiş kelimelerdir.
- Bu kelimeler, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından bitişik yazılması gereken özel isimler arasında yer alır.
- Zaman bildiren bu özel isimler, Türkçede kalıplaştığı için bitişik yazılır.
Örnek 5:
"Gökdelen" kelimesi neden bitişik yazılır?
Çözüm:
- "Gökdelen" kelimesi, "gök" ve "delen" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş birleşik bir kelimedir.
- Bu kelime, yeni bir kavramı ifade ettiği ve anlam bütünlüğü kazandığı için bitişik yazılır.
- TDK'ya göre, anlamı birleşik kelime oluşturan kelimeler bitişik yazılır.
Örnek 6:
Alışveriş yaparken "dolmuş" kelimesini kullandınız. Bu kelime neden bitişik yazılır?
Çözüm:
- "Dolmuş" kelimesi, "dolmak" eyleminden türemiş ve artık bir ulaşım aracını ifade eden kalıplaşmış bir kelimedir.
- Bu tür, bir eylemden türeyerek yeni bir varlığı veya kavramı adlandıran kelimeler bitişik yazılır.
- TDK'nın kurallarına göre, "dolmuş" kelimesi bu nedenle bitişik yazılır.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır?
1. Yarın herkes okula gelecek.
2. Bu konuda birkaç kişiyle konuştum.
3. Her şey yolunda gidiyor.
4. Her hangi bir sorun olursa bana haber ver.
Çözüm:
- 1. "Herkes" kelimesi, belirsizlik bildiren ve bitişik yazılan bir kelimedir. Doğru yazılmıştır.
- 2. "Birkaç" kelimesi, belirsizlik bildiren ve bitişik yazılan bir kelimedir. Doğru yazılmıştır.
- 3. "Her şey" kelimesi, ayrı yazılması gereken bir tamlamadır. Doğru yazılmıştır.
- 4. "Her hangi" kelimesi, bitişik yazılması gereken "herhangi" kelimesinin yanlış yazılmış halidir. Doğru yazımı herhangi şeklindedir.
Örnek 8:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi "yön bildiren kelimelerle kurulan ikilemelerin ayrı yazılması" kuralına uymaz?
A) Kuzeybatı
B) Güneydoğu
C) Batı
D) Doğu kuzey
Çözüm:
- Türkçede yön bildiren kelimelerle kurulan bazı ikilemeler, özel isimler veya coğrafi terimler oluşturduğunda bitişik yazılabilir.
- "Kuzeybatı" ve "Güneydoğu" gibi kelimeler, belirli bir yönü ifade eden ve kalıplaşmış coğrafi terimler olduğu için bitişik yazılır.
- "Batı" ve "Doğu" tek başlarına bir yönü ifade eder.
- Ancak "Doğu kuzey" gibi bir ifade, yönleri birleştiren bir tamlama olup, genellikle ayrı yazılır. Soruda verilen seçenekler arasında "Batı" ve "Doğu" tek başına kullanıldığında ayrı yazılırken, "Kuzeybatı" ve "Güneydoğu" bitişik yazılır. Soruda "uymaz" dendiği için, bitişik yazılması gerekenleri bulmalıyız.
- Bu durumda, bitişik yazılması gerekenler A) Kuzeybatı ve B) Güneydoğu'dur. Ancak sorunun genel mantığına göre, yön bildiren kelimelerle kurulan ikilemelerin ayrı yazılması kuralına uymayan, yani bitişik yazılan kelimeler sorulmaktadır. Bu nedenle seçenekler arasında bitişik yazılması gerekenler A) Kuzeybatı ve B) Güneydoğu'dur. Eğer soru "hangisi ayrı yazılır" şeklinde olsaydı cevap "D" olurdu. Sorunun yapısı gereği, bitişik yazılanları bulmak gerekir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-bitisik-ve-ayri-yazilan-kelimeler/sorular