🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Birleşik fiiller Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Birleşik fiiller Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede yer alan birleşik fiili bularak türünü belirleyiniz.
"Ödevlerimi bitirince babama bahçe işlerinde yardım ettim."
Çözüm:
Cümledeki birleşik fiili adım adım inceleyelim:
- Eylem: Yardım ettim.
- Oluşumu: "Yardım" ismi ile "etmek" yardımcı fiilinin birleşmesiyle meydana gelmiştir.
- Tür: İsim + yardımcı fiil (etmek, olmak, kılmak, eylemek) kalıbına uygun olduğu için bu bir Yardımcı Fiille Kurulan Birleşik Fiildir.
Cevap: Yardımcı fiille kurulan birleşik fiildir. ✅
Örnek 2:
"Onun bu başarısını hepimiz kalpten hissettik." cümlesindeki birleşik fiilin yazımı ve türü hakkında bilgi veriniz.
Çözüm:
Bu örneği dil bilgisi kurallarına göre analiz edelim:
- Kelime Analizi: His + etmek.
- Ses Olayı: İsim ve yardımcı fiil birleşirken "s" ünsüzü türemiştir (Ünsüz Türemesi).
- Yazım Kuralı: Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya ses türemesi olursa fiil bitişik yazılır.
- Tür: Yardımcı fiille kurulan birleşik fiildir. 💡
Örnek 3:
"Bu zor matematik sorusunu sadece Ali çözebilir." cümlesindeki birleşik fiilin türünü ve cümleye kattığı anlamı bulunuz.
Çözüm:
Fiilin yapısını ve anlamını inceleyelim:
- Fiil: Çözebilir.
- Yapısı: Çözmek (ana fiil) + -ebilmek (yardımcı fiil).
- Tür: Kurallı Birleşik Fiil (Yeterlik Fiili).
- Anlam: Cümleye "gücü yetme" veya "yetenek" anlamı katmıştır. 🚀
Örnek 4:
"Annem gelmeden önce mutfağı çabucak toplayıver." cümlesindeki birleşik fiilin türünü belirtiniz.
Çözüm:
Cümledeki fiili eklerine ayıralım:
- Fiil: Toplayıver.
- Yapısı: Toplamak + -ivermek.
- Tür: Kurallı Birleşik Fiil (Tezlik Fiili).
- Özellik: Bu fiil cümleye "çabukluk, acele ve tezlik" anlamı katar. 🏃♂️
Örnek 5:
"Giden geminin arkasından limanda öylece bakakaldı." cümlesindeki birleşik fiilin yapısını ve anlamını açıklayınız.
Çözüm:
Fiilin oluşumunu inceleyelim:
- Fiil: Bakakaldı.
- Yapısı: Bakmak + -ekalmak.
- Tür: Kurallı Birleşik Fiil (Sürerlik Fiili).
- Anlam: Eylemin bir süre devam ettiğini, kesilmediğini bildirir. Sürerlik fiilleri "-edurmak, -ekalmak, -egelmek" ekleriyle yapılır. ⏳
Örnek 6:
"Kaldırımda hızla koşarken ayağı kayınca düşeyazdı." cümlesindeki fiilin türü nedir ve ne anlam ifade eder?
Çözüm:
Bu özel birleşik fiil yapısını inceleyelim:
- Fiil: Düşeyazdı.
- Yapısı: Düşmek + -eyazmak.
- Tür: Kurallı Birleşik Fiil (Yaklaşma Fiili).
- Anlam: Eylemin gerçekleşmesine çok az kaldığını, "az kalsın olacaktı ama olmadı" anlamını ifade eder. Günlük hayatta kullanımı oldukça azalmıştır. ⚠️
Örnek 7:
"Öğretmenimizin anlattığı ilginç hikayeye hepimiz kulak kesildik." cümlesindeki birleşik fiili bularak türünü yazınız.
Çözüm:
Cümledeki anlam bütünlüğüne bakalım:
- Fiil: Kulak kesilmek.
- Yapısı: Bir isim (kulak) ve bir fiilin (kesilmek) birleşerek kendi gerçek anlamlarından uzaklaşmasıyla oluşmuştur.
- Tür: Anlamca Kaynaşmış Birleşik Fiil (Deyimler bu gruba girer).
- Anlam: Büyük bir dikkatle dinlemek. 👂
Örnek 8:
Aşağıdaki tabloda verilen fiillerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
\( 1. \) Sabretti
\( 2. \) Gülümsedi
\( 3. \) Vazgeçti
\( 4. \) Okuyabildi
\( 1. \) Sabretti
\( 2. \) Gülümsedi
\( 3. \) Vazgeçti
\( 4. \) Okuyabildi
Çözüm:
Fiilleri tek tek yapılarına göre analiz edelim:
- 1. Sabretti: Sabır + etmek (Yardımcı fiille kurulan birleşik fiil).
- 2. Gülümsedi: Gül- (kök) + -ümse (yapım eki). Bu fiil türemiş bir fiildir, birleşik değildir.
- 3. Vazgeçti: Anlamca kaynaşmış birleşik fiildir.
- 4. Okuyabildi: Okumak + -ebilmek (Kurallı birleşik fiil).
Sonuç: \( 1, 3 \) ve \( 4 \) numaralı fiiller birleşik yapılıyken, \( 2 \) numaralı fiil türemiş yapılıdır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-birlesik-fiiller/sorular