💡 7. Sınıf Türkçe: 2. dönem 2. yazılı hazırlık çalışması Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki cümlelerde yer alan fiillerin anlam özelliklerini (iş, oluş, durum) karşılarına yazınız.
1. Annem pazardan taze meyveler aldı.
2. Sonbaharda ağaçların yaprakları sarardı.
3. Kardeşim bugün çok geç uyandı.
Çözüm ve Açıklama
Fiillerin anlam özelliklerini belirlemek için "nesne alıp alamadıklarına" veya "doğada kendiliğinden olup olmadıklarına" bakarız:
1. Aldı: "Neyi aldı?" sorusuna "meyveleri" cevabını verebildiğimiz için bu bir İş (Kılış) fiilidir. ✅
2. Sarardı: Öznenin iradesi dışında, zamanla meydana gelen bir değişimi ifade ettiği için bu bir Oluş fiilidir. 🍂
3. Uyandı: Öznenin kendi iradesiyle yaptığı ancak nesne alamayan (Neyi uyandı? - Cevap yok) bir eylem olduğu için Durum fiilidir. 😴
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilde anlam (zaman) kayması vardır? Nedenini açıklayınız.
Cümle: Her sabah mutlaka bir saat kitap okuyorum.
Çözüm ve Açıklama
Bu cümlede bir anlam kayması mevcuttur. Analiz edelim:
Kullanılan Kip: "-yor" eki şimdiki zaman kipidir.
Kastedilen Zaman: "Her sabah" ifadesi eylemin sürekli yapıldığını, yani Geniş Zaman (okurum) kastedildiğini gösterir. 💡
Sonuç: Şimdiki zaman kipi, geniş zaman anlamında kullanıldığı için anlam kayması oluşmuştur.
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki fiilleri yapılarına göre (basit, türemiş, birleşik) inceleyiniz.
1. Yazdı
2. Gözledi
3. Teşekkür etti
Çözüm ve Açıklama
Fiillerin yapılarını eklerine ve oluşumlarına göre ayıralım:
1. Yazdı: "Yaz-" fiil köküdür, "-dı" ise çekim ekidir (bilinen geçmiş zaman). Yapım eki almadığı için Basit yapılıdır. ✍️
2. Gözledi: "Göz" isminden "-le" yapım ekiyle türetilmiştir. Yapım eki aldığı için Türemiş yapılıdır. 👁️
3. Teşekkür etti: Bir isim (teşekkür) ve bir yardımcı fiilin (etmek) birleşmesiyle oluştuğu için Birleşik yapılıdır. 🙏
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir metinde yazar, kendi yaşamını, yaşadığı dönemdeki olayları ve çevresini anlatıyorsa bu metin türüne ne ad verilir? Bu türün en belirgin özelliğini yazınız.
Çözüm ve Açıklama
Bu metin türü Otobiyografi (Öz yaşam öyküsü) olarak adlandırılır. 📝
Belirgin Özellikleri:
Anlatım birinci kişi (ben) ağzından yapılır. 👤
Yazar kendi hayatını, başarılarını ve deneyimlerini doğrudan kendisi aktarır.
Genellikle kronolojik bir sıra takip edilir.
5
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlelerin anlam ilişkilerini (Sebep-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç) belirleyiniz.
1. Sınavı kazanmak için gece gündüz çalışıyor.
2. Kar yağınca yollar trafiğe kapandı.
3. Ödevini bitirirsen dışarı çıkabilirsin.
Çözüm ve Açıklama
Cümlelerdeki yargıların birbirine bağlanma nedenlerini inceleyelim:
Tür veya takımları (pazar ürünleri ve market ürünleri) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır.
Tamamlanmış cümlenin sonuna nokta (.) konur. ✅
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
"Bakmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "beslemek, geçindirmek" anlamında kullanılmıştır?
A) Pencereden dışarıya uzun uzun baktı.
B) Bu yaştan sonra üç çocuğa o bakıyor.
C) Saatini bulamayınca her yere baktı.
D) Bu ev denize bakıyor.
Çözüm ve Açıklama
Sözcüğün cümledeki anlamlarını tek tek inceleyelim:
A şıkkında: Bakışlarını bir yöne çevirmek.
B şıkkında: Birinin geçimini sağlamak, ihtiyaçlarını karşılamak (Beslemek/Geçindirmek). 👨👩👧👦
C şıkkında: Aramak.
D şıkkında: Bir yöne yönelik olmak.
Doğru cevap B seçeneğidir. ✅
7. Sınıf Türkçe: 2. dönem 2. yazılı hazırlık çalışması Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde yer alan fiillerin anlam özelliklerini (iş, oluş, durum) karşılarına yazınız.
1. Annem pazardan taze meyveler aldı.
2. Sonbaharda ağaçların yaprakları sarardı.
3. Kardeşim bugün çok geç uyandı.
Çözüm:
Fiillerin anlam özelliklerini belirlemek için "nesne alıp alamadıklarına" veya "doğada kendiliğinden olup olmadıklarına" bakarız:
1. Aldı: "Neyi aldı?" sorusuna "meyveleri" cevabını verebildiğimiz için bu bir İş (Kılış) fiilidir. ✅
2. Sarardı: Öznenin iradesi dışında, zamanla meydana gelen bir değişimi ifade ettiği için bu bir Oluş fiilidir. 🍂
3. Uyandı: Öznenin kendi iradesiyle yaptığı ancak nesne alamayan (Neyi uyandı? - Cevap yok) bir eylem olduğu için Durum fiilidir. 😴
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilde anlam (zaman) kayması vardır? Nedenini açıklayınız.
Cümle: Her sabah mutlaka bir saat kitap okuyorum.
Çözüm:
Bu cümlede bir anlam kayması mevcuttur. Analiz edelim:
Kullanılan Kip: "-yor" eki şimdiki zaman kipidir.
Kastedilen Zaman: "Her sabah" ifadesi eylemin sürekli yapıldığını, yani Geniş Zaman (okurum) kastedildiğini gösterir. 💡
Sonuç: Şimdiki zaman kipi, geniş zaman anlamında kullanıldığı için anlam kayması oluşmuştur.
Örnek 3:
Aşağıdaki fiilleri yapılarına göre (basit, türemiş, birleşik) inceleyiniz.
1. Yazdı
2. Gözledi
3. Teşekkür etti
Çözüm:
Fiillerin yapılarını eklerine ve oluşumlarına göre ayıralım:
1. Yazdı: "Yaz-" fiil köküdür, "-dı" ise çekim ekidir (bilinen geçmiş zaman). Yapım eki almadığı için Basit yapılıdır. ✍️
2. Gözledi: "Göz" isminden "-le" yapım ekiyle türetilmiştir. Yapım eki aldığı için Türemiş yapılıdır. 👁️
3. Teşekkür etti: Bir isim (teşekkür) ve bir yardımcı fiilin (etmek) birleşmesiyle oluştuğu için Birleşik yapılıdır. 🙏
Örnek 4:
Bir metinde yazar, kendi yaşamını, yaşadığı dönemdeki olayları ve çevresini anlatıyorsa bu metin türüne ne ad verilir? Bu türün en belirgin özelliğini yazınız.
Çözüm:
Bu metin türü Otobiyografi (Öz yaşam öyküsü) olarak adlandırılır. 📝
Belirgin Özellikleri:
Anlatım birinci kişi (ben) ağzından yapılır. 👤
Yazar kendi hayatını, başarılarını ve deneyimlerini doğrudan kendisi aktarır.
Genellikle kronolojik bir sıra takip edilir.
Örnek 5:
Aşağıdaki cümlelerin anlam ilişkilerini (Sebep-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç) belirleyiniz.
1. Sınavı kazanmak için gece gündüz çalışıyor.
2. Kar yağınca yollar trafiğe kapandı.
3. Ödevini bitirirsen dışarı çıkabilirsin.
Çözüm:
Cümlelerdeki yargıların birbirine bağlanma nedenlerini inceleyelim: