✅ 7. Sınıf Sosyal Bilgiler: Üretimde ve yönetimde toprağın önemi Test Çöz

Toprak sadece tarım yapılan bir alan değil, aynı zamanda sanayide hammadde olarak da kullanılan değerli bir unsurdur.

Aşağıdaki sanayi kollarından hangisinde toprak doğrudan hammadde olarak kullanılmaz?

Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar Sistemi'nde köylü toprağı sebepsiz yere boş bırakamazdı. Üst üste üç yıl toprağı boş bırakan köylüden "çiftbozan" adı altında bir vergi alınır veya toprak elinden alınarak başkasına verilirdi.

Devletin bu uygulamayla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Çağ Avrupası'nda toprağın ve üzerinde yaşayan köylülerin (serf) bir senyöre (derebeye) ait olduğu, gücün kaynağının toprak mülkiyeti olduğu toprağa dayalı yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi'nden günümüze kadar ülkemizde tarımı desteklemek, çiftçilere düşük faizli kredi ve finansman sağlamak amacıyla faaliyet gösteren banka aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta Sistemi ile Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar Sistemi benzer özellikler gösterir.

Bu sistemlerin devlet yönetimine sağladığı faydalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Hititlerde topraklar kralın malı sayılırdı. Kral bu toprakların işletme hakkını hizmet karşılığında komutanlara ve prenslere verirdi. Toprağı alan bu kişiler, elde ettikleri gelirle savaş zamanında kralın ordusuna katılacak atlı arabalı askerler yetiştirmekle yükümlüydü.

Bu bilgiye göre Hititlerdeki toprak yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Türkiye'de tarımı destekleyen bazı kuruluşlar ve görevleri şunlardır:
- Devlet Su İşleri (DSİ): Tarım alanlarının sulanması için baraj ve kanallar inşa eder.
- Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO): Çiftçinin ürettiği tahılı satın alarak piyasada fiyat dalgalanmalarını önler.
- Tarım Kredi Kooperatifleri: Çiftçiye gübre, tohum, ilaç ve makine gibi girdileri uygun şartlarda sağlar.

Bu bilgilere göre, sözü edilen kuruluşların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar Sistemi sayesinde;
- Taşrada asayiş ve güvenlik sağlanmıştır.
- Vergiler yerinde, hızlı ve düzenli bir şekilde toplanmıştır.
- "Tımarlı Sipahi" adı verilen, savaşa her an hazır atlı askerler yetiştirilmiştir.

Bu bilgilere göre Tımar Sistemi'nin devlet bünyesinde;
I. Askeri,
II. Ekonomik,
III. İdari (Yönetimsel)

alanlarının hangilerinde fayda sağladığı söylenebilir?

Toprak, tarih boyunca sadece beslenme ihtiyacını karşılayan bir unsur olmamış; çanak, çömlek, porselen ve seramik gibi sanayi kollarının da temel hammaddesi olmuştur. Günümüzde Kütahya ve Bilecik çevresinde porselen ve seramik sanayisinin gelişmiş olması, bu bölgelerdeki toprak yapısının (kil) bu üretime uygun olmasından kaynaklanır.

Bu bilgiye göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Orta Çağ Avrupası'ndaki Feodal sistemde köylüler (serfler) toprakla birlikte alınıp satılabilirken, Osmanlı Devleti'ndeki Tımar sisteminde köylüler hür insanlardı. Toprak devletin malı olduğu için kimse toprağı satamaz, köylüyü toprağından kovamaz veya köylüye angarya işler yaptıramazdı. Devlet, köylünün haklarını kanunlarla koruma altına almıştı.

Bu karşılaştırmaya göre Osmanlı toprak sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Mustafa Kemal Atatürk, "Milli ekonominin temeli tarımdır. Bunun içindir ki tarımda kalkınmaya büyük önem vermekteyiz." diyerek toprağın ve tarımın önemini vurgulamıştır. Bu doğrultuda Ankara'da bataklık ve verimsiz bir alanı satın alarak modern tarım tekniklerinin uygulandığı, çiftçilere örnek teşkil eden bir çiftlik kurmuştur.

Atatürk'ün kurduğu ve günümüzde de varlığını sürdüren bu örnek çiftlik aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi İnkılabı ile birlikte toprağa dayalı zenginlik anlayışı (feodalizm) yerini makineye ve sermayeye dayalı bir ekonomik yapıya bırakmıştır. Ancak bu durum toprağın önemini azaltmamış, aksine sanayi tesisleri için tarımsal hammaddeye olan ihtiyacı artırarak toprağın daha verimli kullanılması zorunluluğunu doğurmuştur. Modern dünyada toprak; sadece gıda üretimi için değil, biyoyakıtlar, tekstil ve ilaç sanayisi gibi alanlar için de stratejik bir güç haline gelmiştir.

Bu metinden hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyıldan itibaren Tımar Sistemi bozulmaya başlamıştır. Tımarların rüşvet ve iltimasla (kayırma) hak etmeyen kişilere verilmesi, tımarlı sipahi sayısının azalmasına ve devletin doğrudan nakit paraya ihtiyaç duymasına neden olmuştur. Bu durum, devletin "iltizam" sistemine geçerek toprak gelirlerini açık artırmayla peşin para karşılığı mültezimlere kiralamasına yol açmıştır. Mültezimler ise verdikleri parayı çıkarmak için köylüye ağır vergiler yüklemiş, bu da köylünün toprağını terk ederek şehirlere göç etmesine (Büyük Kaçgun) neden olmuştur.

Bu bilgilere göre Tımar Sistemi'nin bozulmasının sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir tarım uzmanı, İç Anadolu Bölgesi'nde tarım yapan Ahmet Bey'e şu tavsiyelerde bulunmuştur:
- Toprağınızın laboratuvarda analizini yaptırarak hangi minerallerin eksik olduğunu belirleyin ve sadece ihtiyacı olan gübreyi kullanın.
- Bölgenin az yağış alması nedeniyle vahşi sulama (salma sulama) yerine damlama sulama sistemine geçerek su tasarrufu sağlayın.
- Devletin sağladığı mazot, gübre ve tohum desteğinden yararlanmak için İl Tarım Müdürlüğü'ne başvurarak Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kaydolun.

Bu tavsiyeler doğrultusunda hareket eden Ahmet Bey'in aşağıdakilerden hangisini hedeflediği savunulamaz?