💡 7. Sınıf Matematik: İstatistiksel araştırma süreçleri Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir sınıftaki öğrencilerin en sevdiği renkler aşağıdaki gibidir: Mavi, Kırmızı, Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil, Mavi, Kırmızı. Bu verileri bir sıklık tablosunda gösterelim. 🎨
Çözüm ve Açıklama
Bu problemi çözmek için aşağıdaki adımları izleyebiliriz:
Veri Toplama: En sevilen renkler listelenmiştir.
Veri Düzenleme: Benzer verileri gruplandırarak her rengin kaç kez tekrarlandığını sayalım.
Sıklık Tablosu Oluşturma: Renkleri ve tekrar sayılarını gösteren bir tablo hazırlayalım.
Sıklık Tablosu:
Mavi: 4
Kırmızı: 3
Yeşil: 2
Sarı: 1
Bu tablo, hangi rengin en çok sevildiğini (Mavi) ve en az sevildiğini (Sarı) açıkça göstermektedir. 👉
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir mahalledeki evlerin büyüklükleri (metrekare) aşağıdaki gibidir: 120, 150, 130, 160, 140, 150, 130, 120, 170, 150. Bu verilerin ortalamasını hesaplayalım. 📏
Çözüm ve Açıklama
Ortalamayı hesaplamak için şu adımları izlemeliyiz:
Tüm Verileri Toplama: Verilen tüm metrekare değerlerini toplayalım.
Veri Sayısını Bulma: Toplam kaç adet ev verisi olduğunu sayalım.
Ortalamayı Hesaplama: Toplamı, veri sayısına bölelim.
Hesaplama:
Toplam metrekare = \( 120 + 150 + 130 + 160 + 140 + 150 + 130 + 120 + 170 + 150 \)
Toplam metrekare = \( 1420 \)
Veri sayısı = \( 10 \)
Ortalama = \( \frac{1420}{10} \)
Ortalama = \( 142 \) metrekare
Bu mahalledeki evlerin ortalama büyüklüğü 142 metrekaredir. ✅
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir okuldaki 5. sınıflarda okuyan öğrenci sayıları şöyledir: 25, 30, 28, 32, 27. Bu verilerin açıklığını bulalım. 📊
Çözüm ve Açıklama
Verilerin açıklığını bulmak için şu adımları izlemeliyiz:
En Büyük Değeri Bulma: Veri setindeki en büyük sayı kaçtır?
En Küçük Değeri Bulma: Veri setindeki en küçük sayı kaçtır?
Açıklığı Hesaplama: En büyük değerden en küçük değeri çıkaralım.
Hesaplama:
En büyük değer = \( 32 \)
En küçük değer = \( 25 \)
Açıklık = \( 32 - 25 \)
Açıklık = \( 7 \)
5. sınıflardaki öğrenci sayılarının açıklığı 7'dir. 💡
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir markette satılan meyvelerin günlük satış adetleri verilmiştir: Elma: 50, Muz: 75, Portakal: 60, Çilek: 40, Armut: 55. Bu verileri bir çubuk grafik ile göstermek istiyoruz. Hangi meyve en çok satılmıştır? 🍎🍌🍊🍓🍐
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için aşağıdaki adımları takip etmeliyiz:
Verileri İnceleme: Her meyvenin satış adetlerini dikkatlice okuyalım.
En Yüksek Değeri Bulma: Satış adetleri içinde en büyük olanı tespit edelim.
Karşılaştırma: En yüksek satış adetine sahip meyveyi belirleyelim.
Analiz:
Elma: 50
Muz: 75
Portakal: 60
Çilek: 40
Armut: 55
Satış adetleri arasında en yüksek olan 75'tir. Bu değer Muzu'a aittir. 👉
Sonuç: En çok satılan meyve Muz'dur.
5
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir spor mağazasında satılan futbol toplarının fiyatları şöyledir: 50 TL, 65 TL, 55 TL, 70 TL, 60 TL. Bu fiyatların ortanca değerini bulalım. ⚽
Çözüm ve Açıklama
Ortanca değeri bulmak için şu adımları izlemeliyiz:
Verileri Küçükten Büyüğe Sıralama: Fiyatları küçükten büyüğe doğru dizelim.
Ortadaki Değeri Bulma: Sıralanmış veri setinin tam ortasında yer alan sayıyı bulalım.
Sıralama ve Bulma:
Sıralanmış Fiyatlar: \( 50, 55, 55, 60, 65, 70 \) TL
Veri sayısı çift olduğu için ortadaki iki sayıyı alıp ortalamasını bulmalıyız.
Ortadaki sayılar: \( 55 \) ve \( 60 \)
Ortanca = \( \frac{55 + 60}{2} \)
Ortanca = \( \frac{115}{2} \)
Ortanca = \( 57.5 \) TL
Futbol toplarının ortanca fiyatı 57.5 TL'dir. 💰
6
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Bir anket çalışmasında 10 öğrenciye "Haftada kaç saat kitap okuyorsunuz?" sorusu sorulmuştur. Aldıkları cevaplar şunlardır: 2, 0, 3, 1, 4, 2, 5, 3, 0, 2. Bu verilerin modu (tepe değeri) kaçtır? 📚
Çözüm ve Açıklama
Mod (tepe değeri) bulmak için aşağıdaki adımları izlemeliyiz:
Verileri İnceleme: Verilen cevapları dikkatlice gözden geçirelim.
Tekrar Sayılarını Belirleme: Hangi sayının en çok tekrarlandığını bulalım.
Modu Belirleme: En çok tekrar eden sayı moddur.
Analiz:
0: 2 kez
1: 1 kez
2: 3 kez
3: 2 kez
4: 1 kez
5: 1 kez
Verilen cevaplarda en çok tekrar eden sayı 2'dir. Bu sayı 3 kez tekrar etmiştir. 👉
Sonuç: Bu verilerin modu (tepe değeri) 2'dir.
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları (cm olarak) aşağıdaki gibidir: 145, 150, 148, 152, 145, 155, 148, 150, 145, 152. Bu verilerin açıklığını ve ortalamasını hesaplayarak, bu değerler arasındaki ilişkiyi yorumlayınız. 📏🤔
Ortalama = Toplam / Veri Sayısı = \( \frac{1490}{10} = 149 \) cm
Adım 3: Yorumlama
Açıklık (10 cm), verilerin ne kadar yayıldığını gösterir.
Ortalama (149 cm), verilerin merkezini temsil eder.
Bu verilerde açıklığın ortalamadan daha küçük olması, verilerin birbirine oldukça yakın olduğunu ve ortalama etrafında toplandığını gösterir.
Sonuç olarak, açıklık 10 cm ve ortalama 149 cm'dir. Veriler oldukça homojendir. ✅
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir çiftçi, tarlasındaki domateslerin kilosunu haftalık olarak tartıyor. Elde ettiği veriler şöyledir: 1. Hafta: 80 kg, 2. Hafta: 95 kg, 3. Hafta: 110 kg, 4. Hafta: 105 kg, 5. Hafta: 120 kg. Bu verilerin ortalamasını hesaplayarak, çiftçinin ortalama haftalık domates üretimini bulalım. 🍅
Çözüm ve Açıklama
Çiftçinin ortalama haftalık domates üretimini bulmak için şu adımları izlemeliyiz:
Tüm Haftaların Üretimini Toplama: Verilen tüm kilogram değerlerini toplayalım.
Hafta Sayısını Belirleme: Toplam kaç hafta verisi olduğunu sayalım.
Ortalamayı Hesaplama: Toplam üretimi, hafta sayısına bölelim.
Hesaplama:
Toplam Üretim = \( 80 + 95 + 110 + 105 + 120 \)
Toplam Üretim = \( 510 \) kg
Hafta Sayısı = \( 5 \)
Ortalama Üretim = \( \frac{510}{5} \)
Ortalama Üretim = \( 102 \) kg
Çiftçinin ortalama haftalık domates üretimi 102 kg'dır. 📈
7. Sınıf Matematik: İstatistiksel araştırma süreçleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir sınıftaki öğrencilerin en sevdiği renkler aşağıdaki gibidir: Mavi, Kırmızı, Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil, Mavi, Kırmızı. Bu verileri bir sıklık tablosunda gösterelim. 🎨
Çözüm:
Bu problemi çözmek için aşağıdaki adımları izleyebiliriz:
Veri Toplama: En sevilen renkler listelenmiştir.
Veri Düzenleme: Benzer verileri gruplandırarak her rengin kaç kez tekrarlandığını sayalım.
Sıklık Tablosu Oluşturma: Renkleri ve tekrar sayılarını gösteren bir tablo hazırlayalım.
Sıklık Tablosu:
Mavi: 4
Kırmızı: 3
Yeşil: 2
Sarı: 1
Bu tablo, hangi rengin en çok sevildiğini (Mavi) ve en az sevildiğini (Sarı) açıkça göstermektedir. 👉
Örnek 2:
Bir mahalledeki evlerin büyüklükleri (metrekare) aşağıdaki gibidir: 120, 150, 130, 160, 140, 150, 130, 120, 170, 150. Bu verilerin ortalamasını hesaplayalım. 📏
Çözüm:
Ortalamayı hesaplamak için şu adımları izlemeliyiz:
Tüm Verileri Toplama: Verilen tüm metrekare değerlerini toplayalım.
Veri Sayısını Bulma: Toplam kaç adet ev verisi olduğunu sayalım.
Ortalamayı Hesaplama: Toplamı, veri sayısına bölelim.
Hesaplama:
Toplam metrekare = \( 120 + 150 + 130 + 160 + 140 + 150 + 130 + 120 + 170 + 150 \)
Toplam metrekare = \( 1420 \)
Veri sayısı = \( 10 \)
Ortalama = \( \frac{1420}{10} \)
Ortalama = \( 142 \) metrekare
Bu mahalledeki evlerin ortalama büyüklüğü 142 metrekaredir. ✅
Örnek 3:
Bir okuldaki 5. sınıflarda okuyan öğrenci sayıları şöyledir: 25, 30, 28, 32, 27. Bu verilerin açıklığını bulalım. 📊
Çözüm:
Verilerin açıklığını bulmak için şu adımları izlemeliyiz:
En Büyük Değeri Bulma: Veri setindeki en büyük sayı kaçtır?
En Küçük Değeri Bulma: Veri setindeki en küçük sayı kaçtır?
Açıklığı Hesaplama: En büyük değerden en küçük değeri çıkaralım.
Hesaplama:
En büyük değer = \( 32 \)
En küçük değer = \( 25 \)
Açıklık = \( 32 - 25 \)
Açıklık = \( 7 \)
5. sınıflardaki öğrenci sayılarının açıklığı 7'dir. 💡
Örnek 4:
Bir markette satılan meyvelerin günlük satış adetleri verilmiştir: Elma: 50, Muz: 75, Portakal: 60, Çilek: 40, Armut: 55. Bu verileri bir çubuk grafik ile göstermek istiyoruz. Hangi meyve en çok satılmıştır? 🍎🍌🍊🍓🍐
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için aşağıdaki adımları takip etmeliyiz:
Verileri İnceleme: Her meyvenin satış adetlerini dikkatlice okuyalım.
En Yüksek Değeri Bulma: Satış adetleri içinde en büyük olanı tespit edelim.
Karşılaştırma: En yüksek satış adetine sahip meyveyi belirleyelim.
Analiz:
Elma: 50
Muz: 75
Portakal: 60
Çilek: 40
Armut: 55
Satış adetleri arasında en yüksek olan 75'tir. Bu değer Muzu'a aittir. 👉
Sonuç: En çok satılan meyve Muz'dur.
Örnek 5:
Bir spor mağazasında satılan futbol toplarının fiyatları şöyledir: 50 TL, 65 TL, 55 TL, 70 TL, 60 TL. Bu fiyatların ortanca değerini bulalım. ⚽
Çözüm:
Ortanca değeri bulmak için şu adımları izlemeliyiz:
Verileri Küçükten Büyüğe Sıralama: Fiyatları küçükten büyüğe doğru dizelim.
Ortadaki Değeri Bulma: Sıralanmış veri setinin tam ortasında yer alan sayıyı bulalım.
Sıralama ve Bulma:
Sıralanmış Fiyatlar: \( 50, 55, 55, 60, 65, 70 \) TL
Veri sayısı çift olduğu için ortadaki iki sayıyı alıp ortalamasını bulmalıyız.
Ortadaki sayılar: \( 55 \) ve \( 60 \)
Ortanca = \( \frac{55 + 60}{2} \)
Ortanca = \( \frac{115}{2} \)
Ortanca = \( 57.5 \) TL
Futbol toplarının ortanca fiyatı 57.5 TL'dir. 💰
Örnek 6:
Bir anket çalışmasında 10 öğrenciye "Haftada kaç saat kitap okuyorsunuz?" sorusu sorulmuştur. Aldıkları cevaplar şunlardır: 2, 0, 3, 1, 4, 2, 5, 3, 0, 2. Bu verilerin modu (tepe değeri) kaçtır? 📚
Çözüm:
Mod (tepe değeri) bulmak için aşağıdaki adımları izlemeliyiz:
Verileri İnceleme: Verilen cevapları dikkatlice gözden geçirelim.
Tekrar Sayılarını Belirleme: Hangi sayının en çok tekrarlandığını bulalım.
Modu Belirleme: En çok tekrar eden sayı moddur.
Analiz:
0: 2 kez
1: 1 kez
2: 3 kez
3: 2 kez
4: 1 kez
5: 1 kez
Verilen cevaplarda en çok tekrar eden sayı 2'dir. Bu sayı 3 kez tekrar etmiştir. 👉
Sonuç: Bu verilerin modu (tepe değeri) 2'dir.
Örnek 7:
Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları (cm olarak) aşağıdaki gibidir: 145, 150, 148, 152, 145, 155, 148, 150, 145, 152. Bu verilerin açıklığını ve ortalamasını hesaplayarak, bu değerler arasındaki ilişkiyi yorumlayınız. 📏🤔
Ortalama = Toplam / Veri Sayısı = \( \frac{1490}{10} = 149 \) cm
Adım 3: Yorumlama
Açıklık (10 cm), verilerin ne kadar yayıldığını gösterir.
Ortalama (149 cm), verilerin merkezini temsil eder.
Bu verilerde açıklığın ortalamadan daha küçük olması, verilerin birbirine oldukça yakın olduğunu ve ortalama etrafında toplandığını gösterir.
Sonuç olarak, açıklık 10 cm ve ortalama 149 cm'dir. Veriler oldukça homojendir. ✅
Örnek 8:
Bir çiftçi, tarlasındaki domateslerin kilosunu haftalık olarak tartıyor. Elde ettiği veriler şöyledir: 1. Hafta: 80 kg, 2. Hafta: 95 kg, 3. Hafta: 110 kg, 4. Hafta: 105 kg, 5. Hafta: 120 kg. Bu verilerin ortalamasını hesaplayarak, çiftçinin ortalama haftalık domates üretimini bulalım. 🍅
Çözüm:
Çiftçinin ortalama haftalık domates üretimini bulmak için şu adımları izlemeliyiz:
Tüm Haftaların Üretimini Toplama: Verilen tüm kilogram değerlerini toplayalım.
Hafta Sayısını Belirleme: Toplam kaç hafta verisi olduğunu sayalım.
Ortalamayı Hesaplama: Toplam üretimi, hafta sayısına bölelim.
Hesaplama:
Toplam Üretim = \( 80 + 95 + 110 + 105 + 120 \)
Toplam Üretim = \( 510 \) kg
Hafta Sayısı = \( 5 \)
Ortalama Üretim = \( \frac{510}{5} \)
Ortalama Üretim = \( 102 \) kg
Çiftçinin ortalama haftalık domates üretimi 102 kg'dır. 📈