🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Fen Bilimleri
💡 7. Sınıf Fen Bilimleri: Seri ve paralel bağlı ampuller Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Fen Bilimleri: Seri ve paralel bağlı ampuller Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Birbirine seri bağlı iki ampulden oluşan bir devrede, anahtar kapatıldığında ampullerden biri patlarsa ne olur? 💡
Çözüm:
- Seri bağlı devrelerde, akımın devreyi tamamlayabilmesi için tüm elemanların sağlam olması gerekir.
- Ampullerden biri patladığında, devredeki elektrik akımı kesilir.
- Bu durumda, diğer ampul de ışık vermez.
Örnek 2:
Birbirine paralel bağlı iki ampulden oluşan bir devrede, anahtar kapatıldığında ampullerden biri patlarsa ne olur? 💡
Çözüm:
- Paralel bağlı devrelerde, her bir ampul kendi başına bir kola bağlıdır.
- Ampullerden biri patladığında, o kol devreden çıkar ancak diğer kollar etkilenmez.
- Bu durumda, patlamayan diğer ampul ışık vermeye devam eder.
Örnek 3:
Özdeş iki ampul, bir üretece seri olarak bağlanmıştır. Devrenin toplam direnci \( R \) ise, ampullerden birinin direnci kaç \( R \) olur? 📌
Çözüm:
- Seri bağlı devrelerde toplam direnç, bağlı dirençlerin toplamına eşittir.
- İki özdeş ampul seri bağlı olduğundan, her bir ampulün direnci birbirine eşittir.
- Eğer bir ampulün direnci \( r \) ise, iki ampulün seri bağlı olduğu devrenin toplam direnci \( R = r + r = 2r \) olur.
- Bu durumda, bir ampulün direnci \( r = \frac{R}{2} \) olur.
- Yani, ampullerden birinin direnci \( \frac{1}{2} R \) olur.
Örnek 4:
Özdeş iki ampul, bir üretece paralel olarak bağlanmıştır. Devrenin toplam direnci \( R \) ise, ampullerden birinin direnci kaç \( R \) olur? 📌
Çözüm:
- Paralel bağlı devrelerde toplam direncin tersi, bağlı dirençlerin terslerinin toplamına eşittir.
- İki özdeş ampul paralel bağlı olduğundan, her bir ampulün direnci birbirine eşittir.
- Eğer bir ampulün direnci \( r \) ise, iki ampulün paralel bağlı olduğu devrenin toplam direnci için \( \frac{1}{R} = \frac{1}{r} + \frac{1}{r} = \frac{2}{r} \) olur.
- Buradan \( R = \frac{r}{2} \) elde edilir.
- Bu durumda, bir ampulün direnci \( r = 2R \) olur.
Örnek 5:
Bir evdeki aydınlatma sistemini düşünelim. Salon lambası ve mutfak lambası aynı anahtara bağlıysa, bu lambalar hangi bağlantı türüyle bağlanmıştır? Eğer bu lambalardan biri arızalanırsa, diğeri yanmaya devam eder mi? Açıklayınız. 🤔
Çözüm:
- Aynı anahtara bağlı olan ve aynı anda yanıp sönen lambalar, genellikle seri bağlıdır.
- Ancak evlerdeki aydınlatma sistemlerinde, bir lambanın arızalanması durumunda diğerlerinin çalışmaya devam etmesi istenir. Bu nedenle evlerdeki lambalar genellikle paralel bağlıdır ve her birinin kendi anahtarı bulunur.
- Soruda "aynı anahtara bağlıysa" ifadesiyle kastedilen, eğer bu lambalar seri bağlı olsaydı ne olurdu sorusudur. Eğer seri bağlı olsalardı ve biri arızalanırsa, devre tamamlanamayacağı için diğeri de yanmazdı.
- Gerçek hayatta evlerde lambalar paralel bağlıdır, bu yüzden biri arızalanırsa diğeri yanmaya devam eder.
Örnek 6:
Noel süslemelerinde kullanılan ışık zincirlerinin bazılarında bir ampul patladığında tüm zincirin söndüğünü görürüz. Bu durum, ışık zincirinin hangi bağlantı türüyle yapıldığını gösterir? 🎄
Çözüm:
- Noel süslemelerindeki ışık zincirlerinin bir ampul patladığında tüm zincirin sönmesi, bu zincirlerin seri bağlı ampullerden oluştuğunu gösterir.
- Seri bağlı devrelerde, akımın geçebileceği tek bir yol vardır.
- Bu yoldaki bir eleman (ampul) arızalandığında, devre açık devre haline gelir ve akım geçişi durur.
- Bu nedenle tüm ampuller söner.
Örnek 7:
Bir devrede 3 adet özdeş ampul seri olarak bağlanmıştır. Devrenin toplam gerilimi \( V \) ise, her bir ampul üzerindeki gerilim kaç \( V \) olur? ⚡
Çözüm:
- Seri bağlı devrelerde gerilim, bağlı olduğu elemanlar arasında paylaşılır.
- Eğer devre elemanları özdeş ise, gerilim de eşit olarak paylaşılır.
- Bu devrede 3 adet özdeş ampul seri bağlıdır.
- Toplam gerilim \( V \) ise, her bir ampul üzerindeki gerilim \( \frac{V}{3} \) olur.
- Yani her ampul \( \frac{1}{3} V \) gerilimine sahip olur.
Örnek 8:
Bir devrede 3 adet özdeş ampul paralel olarak bağlanmıştır. Devrenin toplam gerilimi \( V \) ise, her bir ampul üzerindeki gerilim kaç \( V \) olur? ⚡
Çözüm:
- Paralel bağlı devrelerde, her bir kol üzerindeki gerilim eşittir ve üretecin gerilimine eşittir.
- Bu devrede 3 adet özdeş ampul paralel bağlıdır.
- Devrenin toplam gerilimi \( V \) ise, her bir paralel kola bağlı olan ampulün üzerindeki gerilim de \( V \) olur.
- Yani her ampul \( V \) gerilimine sahip olur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-fen-bilimleri-seri-ve-paralel-bagli-ampuller/sorular