🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Fen Bilimleri
💡 7. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve ısı Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve ısı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Sıcak bir çorba kasesinin içine bırakılan metal kaşığın bir süre sonra sap kısmının da ısındığı fark ediliyor.
Bu durum ısının hangi yolla yayıldığını gösterir ve bu yayılma yolu hangi fiziksel haldeki maddelerde daha etkilidir? 🥣
Bu durum ısının hangi yolla yayıldığını gösterir ve bu yayılma yolu hangi fiziksel haldeki maddelerde daha etkilidir? 🥣
Çözüm:
Bu durumun açıklaması şu şekildedir:
- Isının Yayılma Yolu: Isı, metal kaşığın taneciklerinin birbirine çarpması sonucunda uçtan sapa doğru iletilmiştir. Bu yola iletim yolu denir.
- Madde Hali: İletim yolu, taneciklerin birbirine en yakın olduğu katı maddelerde en etkili şekilde gerçekleşir.
- Sonuç: Metaller iyi iletken oldukları için ısıyı bu yöntemle hızla taşırlar.
Örnek 2:
Bir odanın içindeki kalorifer peteği yandığında, peteğin üzerindeki hava ısınarak yükselir ve odanın tavanına doğru hareket eder. Bu sırada soğuk hava aşağı iner.
Bu döngüsel hareketle ısının yayılmasına ne ad verilir? Bu yöntem boşlukta (uzayda) gerçekleşebilir mi? 🏠
Bu döngüsel hareketle ısının yayılmasına ne ad verilir? Bu yöntem boşlukta (uzayda) gerçekleşebilir mi? 🏠
Çözüm:
Isının bu şekilde yayılmasını şu adımlarla inceleyelim:
- Yöntem: Isınan sıvı veya gaz taneciklerinin yoğunluklarının değişerek yer değiştirmesi sonucu ısının taşınmasına konveksiyon (taşıma) yolu denir.
- Ortam Şartı: Konveksiyon yoluyla ısının yayılması için mutlaka akışkan (sıvı veya gaz) bir maddeye ihtiyaç vardır.
- Boşluk Durumu: Uzay gibi maddesel olmayan boşluklarda tanecik bulunmadığı için konveksiyon yoluyla ısı yayılımı gerçekleşemez.
Örnek 3:
Güneşli bir günde dışarıda bekleyen siyah bir arabanın, beyaz bir arabaya göre çok daha fazla ısındığı gözlemlenmiştir. 🚗
Bu durumun sebebini ısının yayılma yolları ve yüzey özellikleri açısından açıklayınız.
Bu durumun sebebini ısının yayılma yolları ve yüzey özellikleri açısından açıklayınız.
Çözüm:
Bu durumun temel sebepleri şunlardır:
- Işınım (Radyasyon): Güneş'ten gelen ısı enerjisi yeryüzüne ışınım yoluyla ulaşır.
- Soğurma: Koyu renkli ve mat yüzeyler (siyah araba gibi), üzerlerine düşen ışınları daha fazla soğurur (emer).
- Yansıtma: Açık renkli ve parlak yüzeyler (beyaz araba gibi), ışınların büyük bir kısmını yansıtır.
- Sonuç: Siyah araba daha fazla ısı enerjisi soğurduğu için sıcaklığı daha çok artar.
Örnek 4:
Bir öğrenci ısı yalıtımı ile ilgili bir deney tasarlıyor. Özdeş iki cam şişeden birinin etrafını yünlü kumaşla sarıyor, diğerini ise boş bırakıyor. Her iki şişeye de başlangıç sıcaklığı \( 80^\circ C \) olan eşit miktarda su dolduruyor.
\( 20 \) dakika sonra yünlü kumaş sarılı şişedeki suyun sıcaklığı \( 65^\circ C \), diğer şişedeki suyun sıcaklığı ise \( 50^\circ C \) olarak ölçülüyor.
Bu deneyden çıkarılacak temel sonuç nedir? 🧪
\( 20 \) dakika sonra yünlü kumaş sarılı şişedeki suyun sıcaklığı \( 65^\circ C \), diğer şişedeki suyun sıcaklığı ise \( 50^\circ C \) olarak ölçülüyor.
Bu deneyden çıkarılacak temel sonuç nedir? 🧪
Çözüm:
Deney verilerini analiz ettiğimizde şu sonuçlara ulaşırız:
- Sıcaklık Değişimi: Yün sarılı şişede sıcaklık düşüşü \( 80 - 65 = 15^\circ C \) iken, çıplak şişede \( 80 - 50 = 30^\circ C \) olmuştur.
- Yalıtımın Etkisi: Yünlü kumaş, suyun sahip olduğu ısının çevreye yayılmasını yavaşlatmıştır.
- Temel Sonuç: Bazı maddeler ısı akışını yavaşlatma özelliğine sahiptir. Bu maddelere ısı yalıtkanı denir. Yün, iyi bir ısı yalıtım malzemesidir.
Örnek 5:
Termosların yapısında iç içe geçmiş iki katman bulunur ve bu iki katman arasındaki hava tamamen boşaltılarak vakum oluşturulur.
Termosun bu yapısal özelliği ısının hangi yollarla yayılmasını engellemeye yöneliktir? ☕
Termosun bu yapısal özelliği ısının hangi yollarla yayılmasını engellemeye yöneliktir? ☕
Çözüm:
Termosun çalışma prensibi ısı kayıplarını en aza indirmektir:
- Vakumun Rolü: Isının iletim ve konveksiyon yoluyla yayılabilmesi için tanecikli bir ortama ihtiyaç vardır.
- Engelleme: İki tabaka arasındaki havanın boşaltılması (vakum), ısı enerjisinin tanecikler aracılığıyla dışarı kaçmasını engeller.
- İç Yüzey: Ayrıca termosların iç yüzeyinin parlak olması, ısının ışınım yoluyla dışarı çıkmasını yansıtarak engeller.
Örnek 6:
Binalarda ısı yalıtımı yapılırken kullanılan malzemelerin seçiminde hangi özelliklere dikkat edilmelidir? En az \( 3 \) tane özellik belirtiniz. 🏗️
Çözüm:
İyi bir ısı yalıtım malzemesi şu özelliklere sahip olmalıdır:
- Düşük İletkenlik: Isıyı çok kötü iletmelidir (tanecikleri arasındaki boşluk fazla olmalıdır).
- Dayanıklılık: Yanmaya karşı dirençli olmalı (alev almamalı) ve uzun ömürlü olmalıdır.
- Ekonomiklik ve Çevre: Maliyeti düşük olmalı ve çevreye zarar vermeyen malzemelerden seçilmelidir.
- Örnekler: Plastik köpük, cam yünü, taş yünü ve volkan tüfü yaygın kullanılan yalıtım malzemeleridir.
Örnek 7:
Kışın kalın bir kazak giymek yerine, üst üste iki tane ince tişört giymenin bizi daha sıcak tuttuğu söylenir.
Bu durumun bilimsel açıklaması nedir? 🧥
Bu durumun bilimsel açıklaması nedir? 🧥
Çözüm:
Bu durumun sebebi tamamen ısı yalıtımı ile ilgilidir:
- Hava Boşluğu: İki ince tişört üst üste giyildiğinde, iki kumaş katmanı arasında bir hava tabakası hapsolur.
- Durgun Hava: Hava, tanecikleri arasındaki boşluk çok fazla olduğu için çok kötü bir ısı iletkenidir (iyi bir yalıtkandır).
- Isı Kaybı: Hapsolmuş bu durgun hava, vücut ısımızın dışarıya kaçmasını zorlaştırır. Bu yüzden daha sıcak hissederiz.
Örnek 8:
Enerji kaynakları "Yenilenebilir" ve "Yenilenemez" olarak ikiye ayrılır.
Aşağıdakilerden hangileri yenilenebilir enerji kaynaklarındandır?
I. Kömür
II. Güneş
III. Rüzgar
IV. Doğal Gaz
Aşağıdakilerden hangileri yenilenebilir enerji kaynaklarındandır?
I. Kömür
II. Güneş
III. Rüzgar
IV. Doğal Gaz
Çözüm:
Enerji kaynaklarını özelliklerine göre sınıflandıralım:
- Yenilenemez Kaynaklar: Kullanıldığında tükenen ve oluşumu milyonlarca yıl süren kaynaklardır. Kömür (I) ve Doğal Gaz (IV) bu gruptadır.
- Yenilenebilir Kaynaklar: Doğada sürekli var olan ve kullanıldıkça tükenmeyen kaynaklardır. Güneş (II) ve Rüzgar (III) bu gruptadır.
- Cevap: II ve III yenilenebilir enerji kaynaklarıdır. ☀️💨
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-fen-bilimleri-madde-ve-isi/sorular