🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Fen Bilimleri
💡 7. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve doğası Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve doğası Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Atomun yapısı ile ilgili temel parçacıklar hakkında bir araştırma yapan Elif, aşağıdaki bilgileri not almıştır:
I. Çekirdekte bulunan pozitif yüklü parçacıktır.
II. Çekirdekte bulunan yüksüz parçacıktır.
III. Çekirdek etrafındaki katmanlarda çok hızlı hareket eden negatif yüklü parçacıktır.
Buna göre, Elif'in notlarındaki I, II ve III numaralı kavramlar sırasıyla nelerdir? ⚛️
I. Çekirdekte bulunan pozitif yüklü parçacıktır.
II. Çekirdekte bulunan yüksüz parçacıktır.
III. Çekirdek etrafındaki katmanlarda çok hızlı hareket eden negatif yüklü parçacıktır.
Buna göre, Elif'in notlarındaki I, II ve III numaralı kavramlar sırasıyla nelerdir? ⚛️
Çözüm:
Atomu oluşturan temel parçacıkların özellikleri 7. sınıf müfredatına göre şu şekildedir:
- I. Proton: Atomun çekirdeğinde yer alır ve pozitif (+) yüklüdür.
- II. Nötron: Atomun çekirdeğinde yer alır ve yüksüz (nötr) bir parçacıktır.
- III. Elektron: Çekirdeğin etrafındaki katmanlarda (yörüngelerde) çok büyük bir hızla dolanan negatif (-) yüklü parçacıktır.
Örnek 2:
Bir öğrenci, fen bilimleri laboratuvarında saf maddeleri sınıflandırırken bazı maddelerin formüllerini ve sembollerini panoya asıyor:
- \( He \)
- \( H_{2}O \)
- \( Na \)
- \( CO_{2} \)
Bu maddelerden hangileri element, hangileri bileşiktir? Nedenini açıklayınız. 🧪
- \( He \)
- \( H_{2}O \)
- \( Na \)
- \( CO_{2} \)
Bu maddelerden hangileri element, hangileri bileşiktir? Nedenini açıklayınız. 🧪
Çözüm:
Saf maddeler, elementler ve bileşikler olmak üzere ikiye ayrılır:
- Elementler: Aynı cins atomlardan oluşur ve sembollerle gösterilir.
- \( He \) (Helyum): Tek cins atom içerdiği için bir elementtir.
- \( Na \) (Sodyum): Tek cins atom içerdiği için bir elementtir. - Bileşikler: En az iki farklı cins atomun belirli oranlarda birleşmesiyle oluşur ve formüllerle gösterilir.
- \( H_{2}O \) (Su): Hidrojen ve Oksijen atomlarından oluştuğu için bir bileşiktir.
- \( CO_{2} \) (Karbondioksit): Karbon ve Oksijen atomlarından oluştuğu için bir bileşiktir.
Örnek 3:
Mutfakta yemek yapan annesine yardım eden Kerem, yanlışlıkla sofra tuzunu ve demir tozlarını birbirine karıştırıyor.
Kerem'in bu karışımı eski haline getirmek için kullanması gereken en uygun yöntem hangisidir? 🧲
Kerem'in bu karışımı eski haline getirmek için kullanması gereken en uygun yöntem hangisidir? 🧲
Çözüm:
Karışımları ayırma yöntemleri, karışımı oluşturan maddelerin fiziksel özellik farklarına dayanır.
- Maddelerin Özellikleri: Sofra tuzu beyaz bir kristaldir, demir tozu ise metalik bir maddedir.
- Ayırma Yöntemi: Demir, mıknatıs tarafından çekilen bir maddedir. Sofra tuzu ise mıknatıs tarafından çekilmez.
- Uygulama: Karışıma bir mıknatıs yaklaştırıldığında, mıknatıs sadece demir tozlarını çekecek ve geriye sadece sofra tuzu kalacaktır.
Örnek 4:
Karışımlar homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılır. Aşağıda verilen örnekleri türlerine göre gruplandırınız:
1. Şekerli su
2. Zeytinyağı - su karışımı
3. Hava
4. Kum - su karışımı
Hangileri çözeltidir? 🥤
1. Şekerli su
2. Zeytinyağı - su karışımı
3. Hava
4. Kum - su karışımı
Hangileri çözeltidir? 🥤
Çözüm:
Karışımların özelliklerini inceleyelim:
- Homojen Karışımlar (Çözeltiler): Her yerinde aynı özelliği gösteren, dışarıdan bakıldığında tek bir madde gibi görünen karışımlardır.
- Şekerli su: Şeker suyun içinde tamamen çözünür. (Çözeltidir)
- Hava: Gazların oluşturduğu homojen bir karışımdır. (Çözeltidir) - Heterojen Karışımlar: Her yerinde aynı özelliği göstermeyen, içindeki maddelerin gözle seçilebildiği karışımlardır.
- Zeytinyağı - su: Birbirine karışmazlar, zeytinyağı üstte kalır.
- Kum - su: Kum dibe çöker, homojen dağılmaz.
Örnek 5:
Bir deneyde, özdeş üç kaba eşit miktarda su konuluyor.
- 1. kaba toz şeker atılıp karıştırılıyor.
- 2. kaba küp şeker atılıp karıştırılıyor.
- 3. kaba toz şeker atılıyor fakat karıştırılmıyor.
Sıcaklıklar eşit olduğuna göre, şekerlerin çözünme hızlarını büyükten küçüğe sıralayınız ve nedenini açıklayınız. ⏱️
- 1. kaba toz şeker atılıp karıştırılıyor.
- 2. kaba küp şeker atılıp karıştırılıyor.
- 3. kaba toz şeker atılıyor fakat karıştırılmıyor.
Sıcaklıklar eşit olduğuna göre, şekerlerin çözünme hızlarını büyükten küçüğe sıralayınız ve nedenini açıklayınız. ⏱️
Çözüm:
Çözünme hızını etkileyen faktörleri değerlendirelim:
- Temas Yüzeyi: Toz şeker, küp şekere göre daha küçük parçalı olduğu için temas yüzeyi fazladır ve daha hızlı çözünür. (1 > 2)
- Karıştırma: Karıştırma işlemi, taneciklerin birbirine çarpma hızını artırarak çözünmeyi hızlandırır. (1 > 3)
- 1. kap: Hem toz şeker (temas yüzeyi fazla) hem de karıştırma var. En hızlıdır.
- 2. kap: Küp şeker olduğu için temas yüzeyi azdır ama karıştırma hızı artırır.
- 3. kap: Toz şeker olmasına rağmen karıştırma yapılmadığı için en yavaş çözünenlerden biri olur.
Örnek 6:
Bir kaptaki su, alkol ve talaş karışımını bileşenlerine ayırmak isteyen bir bilim insanı hangi işlemleri hangi sırayla uygulamalıdır? (Alkol ve su birbirine karışır, talaş suda yüzer). 🌡️
Çözüm:
Bu karmaşık karışımı ayırmak için şu adımlar izlenmelidir:
- Süzme Yöntemi: Talaş suyun üzerinde yüzdüğü veya suyun içinde çözünmediği için karışım süzülür. Böylece talaş karışımdan ayrılır.
- Ayrımsal Damıtma: Geriye kalan alkol-su karışımı homojendir (çözeltidir). Alkolün kaynama noktası \( 78^\circ C \), suyun ise \( 100^\circ C \)'dir. Karışım ısıtıldığında önce alkol buharlaşır ve başka bir kapta yoğunlaştırılarak toplanır.
Örnek 7:
Geri dönüşüm kutularının üzerinde farklı renkler ve isimler bulunur.
Kağıt, plastik, cam ve metal atıkların geri dönüştürülmesinin ülke ekonomisine ve çevreye sağladığı 2 temel faydayı yazınız. ♻️
Kağıt, plastik, cam ve metal atıkların geri dönüştürülmesinin ülke ekonomisine ve çevreye sağladığı 2 temel faydayı yazınız. ♻️
Çözüm:
Geri dönüşümün önemi 7. sınıf müfredatında "Evsel Atıklar" başlığı altında incelenir:
- 1. Enerji Tasarrufu: Ham maddeden yeni bir ürün üretmek yerine, atık maddeleri işlemek çok daha az enerji gerektirir. Örneğin; metal kutuların geri dönüştürülmesi, sıfırdan üretimine göre % 95 daha az enerji harcar.
- 2. Doğal Kaynakların Korunması: Kağıt atıkların geri dönüştürülmesi daha az ağaç kesilmesini sağlar. Plastik ve camın geri dönüşümü ise doğada binlerce yıl yok olmayan kirliliğin önüne geçer.
Örnek 8:
Bir atomun yapısında 11 proton, 12 nötron ve 11 elektron bulunmaktadır.
Bu atomun kütle numarası (atom kütlesi) kaçtır? (İpucu: Kütle çekirdekte toplanmıştır). ⚖️
Bu atomun kütle numarası (atom kütlesi) kaçtır? (İpucu: Kütle çekirdekte toplanmıştır). ⚖️
Çözüm:
Atomun kütlesini oluşturan temel parçacıklar çekirdekte bulunur.
Kütle Numarası = Proton Sayısı + Nötron Sayısı
Kütle Numarası = \( 11 + 12 \)
Kütle Numarası = \( 23 \)
✅ Bu atomun kütle numarası 23 olarak bulunur.
- Kural: Atomun kütlesi, proton sayısı ile nötron sayısının toplamına eşittir.
- Elektronların kütlesi o kadar küçüktür ki (protonun yaklaşık 2000'de biri), atomun toplam kütlesi hesaplanırken ihmal edilir.
Kütle Numarası = Proton Sayısı + Nötron Sayısı
Kütle Numarası = \( 11 + 12 \)
Kütle Numarası = \( 23 \)
✅ Bu atomun kütle numarası 23 olarak bulunur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-fen-bilimleri-madde-ve-dogasi/sorular