💡 7. Sınıf Fen Bilimleri: Fen bilimleri Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Uzay araştırmalarında kullanılan araçlar gök cisimlerini incelememize yardımcı olur. Aşağıdakilerden hangisi bir uzay araştırması aracıdır ve Dünya yörüngesinde dolanarak veri toplar?
A) Mikroskop B) Yapay Uydu C) Barometre D) Dinamometre
Çözüm ve Açıklama
Uzay araştırmalarında kullanılan araçları inceleyelim:
Mikroskop: Gözle görülemeyecek kadar küçük canlıları incelemek için kullanılır.
Yapay Uydu: Dünya'nın veya başka bir gök cisminin yörüngesine yerleştirilen, haberleşme, hava durumu tahmini ve uzay gözlemi gibi amaçlarla kullanılan araçtır. ✅
Barometre: Açık hava basıncını ölçer.
Dinamometre: Kuvvetin büyüklüğünü ölçer.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir. 🚀
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir hücrenin temel kısımları dıştan içe doğru incelendiğinde belirli bir sıralama takip edilir. Hayvan hücresinde bulunan ve yönetim merkezi olarak bilinen yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hücre Duvarı B) Sitoplazma C) Çekirdek D) Kloroplast
Çözüm ve Açıklama
Hücrenin temel kısımlarını ve görevlerini hatırlayalım:
Hücre Zarı: Hücreyi dıştan sarar, madde alışverişini kontrol eder.
Sitoplazma: Hücre organellerinin bulunduğu yumurta akı kıvamındaki sıvıdır.
Çekirdek: Hücrenin tüm hayati faaliyetlerini yöneten ve kalıtım maddesini (DNA) bulunduran merkezdir. 💡
Hücre Duvarı: Sadece bitki hücrelerinde bulunur, hayvan hücrelerinde yoktur.
Yönetim merkezi Çekirdek olduğu için doğru cevap C seçeneğidir. 🧬
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Kütlesi \( m = 2 \) kg olan bir cismin Dünya üzerindeki ağırlığı yaklaşık kaç Newton (N) olur? (Dünya'da yer çekimi ivmesini yaklaşık \( 10 \) N/kg alınız.)
Çözüm ve Açıklama
Ağırlık ve kütle arasındaki ilişkiyi kullanarak hesaplama yapalım:
Kütle (m): Değişmeyen madde miktarıdır. Birimi kg'dır.
Ağırlık (G): Kütleye etki eden yer çekimi kuvvetidir. Birimi Newton'dur.
Ağırlık formülü: Ağırlık = Kütle \( \times \) Yer Çekimi İvmesi
Verilenler: \( m = 2 \) kg ve yer çekimi \( = 10 \) N/kg.
Hesaplama: \( G = 2 \times 10 \)
Sonuç: \( G = 20 \) N olarak bulunur. ⚖️
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Fen bilimleri dersinde "İş" konusunu işleyen Ali, elindeki ağır bir çantayı yerden alıp masanın üzerine koyuyor. Daha sonra çantayı elinde tutarak yatay bir yolda sabit hızla yürüyor.
Buna göre Ali hangi durumda fiziksel anlamda iş yapmıştır?
I. Çantayı yerden masaya kaldırırken. II. Çantayı elinde sabit tutarak yatay yolda yürürken.
Çözüm ve Açıklama
Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için iki temel şart vardır:
Cisme bir kuvvet uygulanmalıdır.
Cisim, uygulanan kuvvetle aynı doğrultuda yol almalıdır.
Durumları inceleyelim:
I. Durum: Ali çantayı yukarı doğru kaldırırken yukarı yönlü bir kuvvet uygular ve çanta yukarı doğru hareket eder. Kuvvet ve yol aynı doğrultuda olduğu için iş yapılmıştır. ✅
II. Durum: Ali çantayı taşırken yukarı yönlü bir kuvvet uygular ancak çanta yatayda hareket eder. Kuvvet ve hareket doğrultusu birbirine dik olduğu için fiziksel anlamda iş yapılmamıştır. ❌
Sonuç olarak sadece I. durumda iş yapılmıştır. 🏃♂️
5
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıda verilen atom altı parçacıklardan hangisi atomun çekirdeğinde yer almaz ve negatif (\( - \)) yüklüdür?
A) Proton B) Nötron C) Elektron D) Çekirdek
Çözüm ve Açıklama
Atomun yapısını oluşturan temel parçacıkları inceleyelim:
Elektron: Çekirdeğin etrafındaki katmanlarda (yörüngelerde) bulunur ve negatif (\( - \)) yüklüdür. ⚡
Soruda çekirdekte yer almayan ve negatif yüklü olan parçacık sorulduğu için cevap Elektron yani C seçeneğidir. ⚛️
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Mutfakta hazırlanan bazı karışımları ayırmak için çeşitli yöntemler kullanılır. Annemizin haşladığı makarnayı suyundan ayırmak için kullandığı yöntem ile kum-su karışımını ayırmak için kullanılan yöntem aynıdır.
Bu ayırma yönteminin adı nedir?
Çözüm ve Açıklama
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bu ayırma yöntemini açıklayalım:
Makarna ve su karışımı, katı ve sıvı maddelerden oluşan heterojen bir karışımdır.
Katı taneciklerin sıvıdan bir süzgeç yardımıyla ayrılması işlemine Süzme yöntemi denir. 🍝
Aynı şekilde kum ve su karışımı da bir süzgeç veya filtre kağıdı kullanılarak süzme yöntemiyle birbirinden ayrılabilir.
Cevap: Süzme Yöntemi. 💧
7
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Beyaz bir ışık prizmadan geçirildiğinde renklerine ayrılır. Bu olayda en az kırılan ve en çok kırılan renkler hangileridir?
Çözüm ve Açıklama
Işığın kırılması ve renklerine ayrılması (ışık tayfı) konusunu inceleyelim:
Beyaz ışık; kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor renklerin birleşimidir.
Işık bir prizmaya girdiğinde her renk farklı açıyla kırılır.
En az kırılan renk: Kırmızıdır. ❤️
En çok kırılan renk: Mordur. 💜
Bu sıralama "Kutu Sayamam" (Kırmızı, Turuncu, Sarı, Yeşil, Mavi, Mor) tekerlemesi ile ezberlenebilir. 🌈
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Özdeş ampul ve pillerle hazırlanan iki devreden birincisinde ampuller seri, ikincisinde ise paralel bağlanmıştır. Her iki devrede de pil sayısı aynıdır.
Buna göre hangi devredeki ampuller daha parlak yanar ve neden?
Çözüm ve Açıklama
Elektrik devrelerinde bağlantı şekillerinin parlaklığa etkisini inceleyelim:
Seri Bağlama: Ampuller aynı kol üzerindedir. Toplam direnç artar, bu yüzden devreden geçen akım azalır. Ampuller daha sönük yanar. 📉
Paralel Bağlama: Ampuller farklı kollar üzerindedir. Devrenin toplam direnci azalır ve her bir ampul pilin gerilimini tam olarak hisseder. Bu yüzden ampuller seri bağlamaya göre daha parlak yanar. 📈
Sonuç: Paralel bağlı devredeki ampuller daha parlak yanar. Ayrıca paralel bağlı devrede ampullerden biri patlarsa diğerleri yanmaya devam eder. 💡
7. Sınıf Fen Bilimleri: Fen bilimleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Uzay araştırmalarında kullanılan araçlar gök cisimlerini incelememize yardımcı olur. Aşağıdakilerden hangisi bir uzay araştırması aracıdır ve Dünya yörüngesinde dolanarak veri toplar?
A) Mikroskop B) Yapay Uydu C) Barometre D) Dinamometre
Çözüm:
Uzay araştırmalarında kullanılan araçları inceleyelim:
Mikroskop: Gözle görülemeyecek kadar küçük canlıları incelemek için kullanılır.
Yapay Uydu: Dünya'nın veya başka bir gök cisminin yörüngesine yerleştirilen, haberleşme, hava durumu tahmini ve uzay gözlemi gibi amaçlarla kullanılan araçtır. ✅
Barometre: Açık hava basıncını ölçer.
Dinamometre: Kuvvetin büyüklüğünü ölçer.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir. 🚀
Örnek 2:
Bir hücrenin temel kısımları dıştan içe doğru incelendiğinde belirli bir sıralama takip edilir. Hayvan hücresinde bulunan ve yönetim merkezi olarak bilinen yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hücre Duvarı B) Sitoplazma C) Çekirdek D) Kloroplast
Çözüm:
Hücrenin temel kısımlarını ve görevlerini hatırlayalım:
Hücre Zarı: Hücreyi dıştan sarar, madde alışverişini kontrol eder.
Sitoplazma: Hücre organellerinin bulunduğu yumurta akı kıvamındaki sıvıdır.
Çekirdek: Hücrenin tüm hayati faaliyetlerini yöneten ve kalıtım maddesini (DNA) bulunduran merkezdir. 💡
Hücre Duvarı: Sadece bitki hücrelerinde bulunur, hayvan hücrelerinde yoktur.
Yönetim merkezi Çekirdek olduğu için doğru cevap C seçeneğidir. 🧬
Örnek 3:
Kütlesi \( m = 2 \) kg olan bir cismin Dünya üzerindeki ağırlığı yaklaşık kaç Newton (N) olur? (Dünya'da yer çekimi ivmesini yaklaşık \( 10 \) N/kg alınız.)
Çözüm:
Ağırlık ve kütle arasındaki ilişkiyi kullanarak hesaplama yapalım:
Kütle (m): Değişmeyen madde miktarıdır. Birimi kg'dır.
Ağırlık (G): Kütleye etki eden yer çekimi kuvvetidir. Birimi Newton'dur.
Ağırlık formülü: Ağırlık = Kütle \( \times \) Yer Çekimi İvmesi
Verilenler: \( m = 2 \) kg ve yer çekimi \( = 10 \) N/kg.
Hesaplama: \( G = 2 \times 10 \)
Sonuç: \( G = 20 \) N olarak bulunur. ⚖️
Örnek 4:
Fen bilimleri dersinde "İş" konusunu işleyen Ali, elindeki ağır bir çantayı yerden alıp masanın üzerine koyuyor. Daha sonra çantayı elinde tutarak yatay bir yolda sabit hızla yürüyor.
Buna göre Ali hangi durumda fiziksel anlamda iş yapmıştır?
I. Çantayı yerden masaya kaldırırken. II. Çantayı elinde sabit tutarak yatay yolda yürürken.
Çözüm:
Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için iki temel şart vardır:
Cisme bir kuvvet uygulanmalıdır.
Cisim, uygulanan kuvvetle aynı doğrultuda yol almalıdır.
Durumları inceleyelim:
I. Durum: Ali çantayı yukarı doğru kaldırırken yukarı yönlü bir kuvvet uygular ve çanta yukarı doğru hareket eder. Kuvvet ve yol aynı doğrultuda olduğu için iş yapılmıştır. ✅
II. Durum: Ali çantayı taşırken yukarı yönlü bir kuvvet uygular ancak çanta yatayda hareket eder. Kuvvet ve hareket doğrultusu birbirine dik olduğu için fiziksel anlamda iş yapılmamıştır. ❌
Sonuç olarak sadece I. durumda iş yapılmıştır. 🏃♂️
Örnek 5:
Aşağıda verilen atom altı parçacıklardan hangisi atomun çekirdeğinde yer almaz ve negatif (\( - \)) yüklüdür?
A) Proton B) Nötron C) Elektron D) Çekirdek
Çözüm:
Atomun yapısını oluşturan temel parçacıkları inceleyelim:
Elektron: Çekirdeğin etrafındaki katmanlarda (yörüngelerde) bulunur ve negatif (\( - \)) yüklüdür. ⚡
Soruda çekirdekte yer almayan ve negatif yüklü olan parçacık sorulduğu için cevap Elektron yani C seçeneğidir. ⚛️
Örnek 6:
Mutfakta hazırlanan bazı karışımları ayırmak için çeşitli yöntemler kullanılır. Annemizin haşladığı makarnayı suyundan ayırmak için kullandığı yöntem ile kum-su karışımını ayırmak için kullanılan yöntem aynıdır.
Bu ayırma yönteminin adı nedir?
Çözüm:
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bu ayırma yöntemini açıklayalım:
Makarna ve su karışımı, katı ve sıvı maddelerden oluşan heterojen bir karışımdır.
Katı taneciklerin sıvıdan bir süzgeç yardımıyla ayrılması işlemine Süzme yöntemi denir. 🍝
Aynı şekilde kum ve su karışımı da bir süzgeç veya filtre kağıdı kullanılarak süzme yöntemiyle birbirinden ayrılabilir.
Cevap: Süzme Yöntemi. 💧
Örnek 7:
Beyaz bir ışık prizmadan geçirildiğinde renklerine ayrılır. Bu olayda en az kırılan ve en çok kırılan renkler hangileridir?
Çözüm:
Işığın kırılması ve renklerine ayrılması (ışık tayfı) konusunu inceleyelim:
Beyaz ışık; kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor renklerin birleşimidir.
Işık bir prizmaya girdiğinde her renk farklı açıyla kırılır.
En az kırılan renk: Kırmızıdır. ❤️
En çok kırılan renk: Mordur. 💜
Bu sıralama "Kutu Sayamam" (Kırmızı, Turuncu, Sarı, Yeşil, Mavi, Mor) tekerlemesi ile ezberlenebilir. 🌈
Örnek 8:
Özdeş ampul ve pillerle hazırlanan iki devreden birincisinde ampuller seri, ikincisinde ise paralel bağlanmıştır. Her iki devrede de pil sayısı aynıdır.
Buna göre hangi devredeki ampuller daha parlak yanar ve neden?
Çözüm:
Elektrik devrelerinde bağlantı şekillerinin parlaklığa etkisini inceleyelim:
Seri Bağlama: Ampuller aynı kol üzerindedir. Toplam direnç artar, bu yüzden devreden geçen akım azalır. Ampuller daha sönük yanar. 📉
Paralel Bağlama: Ampuller farklı kollar üzerindedir. Devrenin toplam direnci azalır ve her bir ampul pilin gerilimini tam olarak hisseder. Bu yüzden ampuller seri bağlamaya göre daha parlak yanar. 📈
Sonuç: Paralel bağlı devredeki ampuller daha parlak yanar. Ayrıca paralel bağlı devrede ampullerden biri patlarsa diğerleri yanmaya devam eder. 💡