💡 7. Sınıf Fen Bilimleri: Evsel Atıklarda Geri Dönüştürülebilen Ve Dönüştürülemeyen Maddeleri Ayırt Eder Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıda verilen evsel atıklardan hangileri geri dönüştürülebilir, hangileri dönüştürülemez? 🤔
1. Plastik su şişesi
2. Cam kavanoz
3. Yemek artıkları
4. Eski gazete
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda, evsel atıklarımızı doğru bir şekilde ayırmayı öğreniyoruz. İşte cevabı:
👉 Plastik su şişesi: ✅ Geri dönüştürülebilir. Plastik atık kutusuna atılmalıdır.
👉 Cam kavanoz: ✅ Geri dönüştürülebilir. Cam atık kutusuna atılmalıdır.
👉 Yemek artıkları: ❌ Dönüştürülemez (geri dönüşüm kutularına atılamaz). Organik atık olarak değerlendirilir ve genellikle çöp kutusuna atılır.
👉 Eski gazete: ✅ Geri dönüştürülebilir. Kağıt atık kutusuna atılmalıdır.
Unutmayın, doğru ayrıştırma çevre için çok önemlidir! 🌍
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Ayşe, evde çıkan atıkları ayırırken aşağıdaki maddelerle karşılaştı. Bu maddelerden hangileri geri dönüşüm kutusuna atılmalı, hangileri atılmamalıdır?
1. Yağlı pizza kutusu
2. Metal içecek kutusu
3. Kırık seramik tabak
4. Temiz deterjan şişesi
Çözüm ve Açıklama
Ayşe'ye atıklarını ayırmasında yardımcı olalım:
👉 Yağlı pizza kutusu: ❌ Geri dönüştürülemez. Kağıt olmasına rağmen üzerindeki yağ ve yemek kalıntıları geri dönüşüm sürecini olumsuz etkiler. Bu yüzden normal çöp kutusuna atılmalıdır.
👉 Metal içecek kutusu: ✅ Geri dönüştürülebilir. Metal atık kutusuna atılmalıdır.
👉 Kırık seramik tabak: ❌ Dönüştürülemez. Seramik, cam gibi görünse de farklı bir malzemedir ve cam geri dönüşümüne uygun değildir. Normal çöp kutusuna atılmalıdır.
👉 Temiz deterjan şişesi: ✅ Geri dönüştürülebilir. Plastik atık kutusuna atılmalıdır.
💡 İpucu: Geri dönüştürülecek maddelerin temiz ve kuru olması, geri dönüşüm verimliliğini artırır.
3
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir aile, akşam yemeği sonrası oluşan atıkları ayırmak istiyor. Masada biriken atıklar şunlardır:
👉 Boş bir süt kutusu (karton)
👉 Kullanılmış peçeteler
👉 Kırık bir cam bardak
👉 Konserve ton balığı kutusu
Bu atıkları doğru geri dönüşüm kutularına nasıl yönlendirmelidirler?
Çözüm ve Açıklama
Ailenin atıkları doğru bir şekilde ayırması için adımlar şunlardır:
1. Boş süt kutusu (karton): ✅ Bu tür içecek kutuları (Tetra Pak) genellikle kağıt geri dönüşüm kutularına veya özel karton/kompozit atık kutularına atılmalıdır. Bazı belediyelerde ayrı toplanır.
2. Kullanılmış peçeteler: ❌ Peçeteler, nemli ve kirlenmiş oldukları için geri dönüştürülemez. Normal çöp kutusuna atılmalıdır.
3. Kırık bir cam bardak: ❌ Kırık cam bardaklar, pencere camları gibi düz camlar, şişe ve kavanoz gibi ambalaj camlarından farklıdır. Genellikle cam geri dönüşüm kutularına atılmaz, keskin olduğu için dikkatlice normal çöp kutusuna atılmalıdır.
4. Konserve ton balığı kutusu: ✅ Metal atık kutusuna atılmalıdır. Atmadan önce içini durulamak iyi olur.
📌 Önemli Not: Kırık cam parçaları, atılırken yaralanmalara neden olmamak için güvenli bir şekilde sarılmalıdır.
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Ege, okulda atık ayrıştırma projesine katılıyor. Okulda 4 farklı atık kutusu var: Kağıt, Plastik, Cam ve Genel Atık. Ege'nin elinde aşağıdaki maddeler bulunmaktadır:
I. Boş bir meyve suyu kutusu (karton kutu)
II. Kullanılmış plastik çatal
III. Kırık bir pencere camı parçası
IV. Ders kitabı
Ege, bu maddeleri hangi kutulara atmalıdır?
Çözüm ve Açıklama
Ege'nin atıkları doğru kutulara yerleştirmesine yardımcı olalım:
I. Boş bir meyve suyu kutusu (karton kutu): ✅ Kağıt kutusuna atılmalıdır. (Bazı yerlerde kompozit atık olarak ayrı toplanabilir ama bu seviyede kağıt kabul edilir.)
II. Kullanılmış plastik çatal: ❌ Genel Atık kutusuna atılmalıdır. Tek kullanımlık ve genellikle düşük kaliteli plastikler geri dönüştürülemez.
III. Kırık bir pencere camı parçası: ❌ Genel Atık kutusuna atılmalıdır. Pencere camı, ambalaj camından farklı bir yapıda olduğu için cam geri dönüşüm kutusuna atılmaz.
IV. Ders kitabı: ✅ Kağıt kutusuna atılmalıdır.
👉 Sonuç: Ege, I ve IV numaralı maddeleri Kağıt kutusuna, II ve III numaralı maddeleri ise Genel Atık kutusuna atmalıdır. 👍
5
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki maddelerden hangisi plastik geri dönüşüm kutusuna atılabilir?
A) Yoğurt kabı
B) Kâğıt havlu
C) Meyve kabukları
D) Eski bir ampul
Çözüm ve Açıklama
Doğru şıkkı bulalım:
A) Yoğurt kabı: ✅ Doğru. Yoğurt kapları plastik ambalajdır ve geri dönüştürülebilir. Temizlenip kurutulduktan sonra plastik geri dönüşüm kutusuna atılmalıdır.
B) Kâğıt havlu: ❌ Kağıt havlu, kullanılmış ve kirlenmiş olduğu için geri dönüştürülemez. Genel atık kutusuna atılır.
C) Meyve kabukları: ❌ Organik atıktır ve geri dönüştürülemez. Genel atık kutusuna atılır.
D) Eski bir ampul: ❌ Ampuller özel atık grubuna girer ve normal geri dönüşüm kutularına atılmaz. Özel toplama noktalarına bırakılmalıdır.
Cevap A) Yoğurt kabı'dır. 🎉
6
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Evde çıkan atıkları geri dönüşüm için ayırırken dikkat etmemiz gereken önemli noktalar vardır. Aşağıdaki iki maddeyi karşılaştırarak geri dönüştürülebilirlik durumlarını açıklayınız:
1. Temiz alüminyum folyo
2. Yağlı ve yemek artığı bulaşmış alüminyum folyo
Çözüm ve Açıklama
İki alüminyum folyo türünün geri dönüştürülebilirlik durumunu inceleyelim:
👉 Temiz alüminyum folyo: ✅ Geri dönüştürülebilir. Alüminyum değerli bir metaldir ve geri dönüştürülerek tekrar kullanılabilir. Üzerinde yemek artığı veya yağ bulunmayan, temiz folyolar metal geri dönüşüm kutusuna atılmalıdır.
👉 Yağlı ve yemek artığı bulaşmış alüminyum folyo: ❌ Dönüştürülemez. Alüminyum folyonun üzerindeki yağ ve yemek kalıntıları, geri dönüşüm sürecinde sorunlara yol açar ve malzemenin kalitesini düşürür. Bu nedenle, kirlenmiş folyolar normal çöp kutusuna atılmalıdır.
💡 Unutmayın: Geri dönüştürülecek ambalajların mümkün olduğunca temiz ve kuru olması, geri dönüşümün başarısı için çok önemlidir. ♻️
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Zeynep, ailesiyle birlikte yaşadığı apartmanda geri dönüşüm bilincini artırmak istiyor. Komşularına geri dönüşümün faydalarını anlatırken, evsel atıkların doğru ayrıştırılmasının çevreye ne gibi katkıları olduğunu vurgulamalıdır? En az iki önemli fayda belirtiniz.
Çözüm ve Açıklama
Zeynep, komşularına geri dönüşümün faydalarını anlatırken şu iki önemli noktayı vurgulayabilir:
1. Doğal Kaynakların Korunması: 🌳 Geri dönüştürülebilen maddeleri ayırmak, yeni ürünler üretmek için ağaç kesimi, madencilik gibi doğal kaynak kullanımını azaltır. Örneğin, kağıt geri dönüştürüldüğünde daha az ağaç kesilir, cam ve metal geri dönüştürüldüğünde hammaddeler tekrar çıkarılmaz. Bu, gezegenimizin sınırlı kaynaklarını korumamıza yardımcı olur.
2. Enerji Tasarrufu: ⚡ Geri dönüştürülmüş malzemelerden yeni ürünler üretmek, sıfırdan hammadde kullanarak üretim yapmaktan çok daha az enerji gerektirir. Örneğin, geri dönüştürülmüş alüminyumdan yeni bir kutu yapmak, madenden çıkarılan alüminyumdan yapmaya kıyasla %95'e kadar daha az enerji harcar. Bu da enerji kaynaklarımızın daha verimli kullanılması anlamına gelir.
✅ Bu faydalar, geri dönüşümün sadece atık yönetimi değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam için ne kadar kritik olduğunu gösterir.
8
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Aşağıda verilen evsel atık listesini inceleyiniz. Bu atıkları Geri Dönüştürülebilir ve Dönüştürülemez (Genel Atık) olarak iki gruba ayırınız.
1. Boş şampuan şişesi
2. Kullanılmış pil
3. Meyve suyu kutusu (karton)
4. Kırık ayna parçası
5. Konserve kutusu
6. Islak mendil
7. Eski dergi
Çözüm ve Açıklama
Atıklarımızı doğru bir şekilde gruplandıralım:
Geri Dönüştürülebilir Atıklar: ✅
👉 1. Boş şampuan şişesi: Plastik atık kutusuna.
👉 3. Meyve suyu kutusu (karton): Kağıt atık kutusuna.
👉 5. Konserve kutusu: Metal atık kutusuna.
👉 7. Eski dergi: Kağıt atık kutusuna.
Dönüştürülemez (Genel Atık) Atıklar: ❌
👉 2. Kullanılmış pil: Piller özel atıktır ve geri dönüşüm kutularına atılmaz. Pil toplama noktalarına bırakılmalıdır. Normal evsel atık değildir.
👉 4. Kırık ayna parçası: Ayna camı, ambalaj camından farklıdır ve geri dönüştürülemez. Keskin olduğu için dikkatlice genel çöp kutusuna atılmalıdır.
👉 6. Islak mendil: Hijyen ürünüdür ve geri dönüştürülemez. Genel çöp kutusuna atılmalıdır.
📌 Özet: Geri dönüştürülebilenler: Şampuan şişesi, meyve suyu kutusu, konserve kutusu, dergi. Dönüştürülemeyenler: Kullanılmış pil, kırık ayna, ıslak mendil. ♻️
7. Sınıf Fen Bilimleri: Evsel Atıklarda Geri Dönüştürülebilen Ve Dönüştürülemeyen Maddeleri Ayırt Eder Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıda verilen evsel atıklardan hangileri geri dönüştürülebilir, hangileri dönüştürülemez? 🤔
1. Plastik su şişesi
2. Cam kavanoz
3. Yemek artıkları
4. Eski gazete
Çözüm:
Bu soruda, evsel atıklarımızı doğru bir şekilde ayırmayı öğreniyoruz. İşte cevabı:
👉 Plastik su şişesi: ✅ Geri dönüştürülebilir. Plastik atık kutusuna atılmalıdır.
👉 Cam kavanoz: ✅ Geri dönüştürülebilir. Cam atık kutusuna atılmalıdır.
👉 Yemek artıkları: ❌ Dönüştürülemez (geri dönüşüm kutularına atılamaz). Organik atık olarak değerlendirilir ve genellikle çöp kutusuna atılır.
👉 Eski gazete: ✅ Geri dönüştürülebilir. Kağıt atık kutusuna atılmalıdır.
Unutmayın, doğru ayrıştırma çevre için çok önemlidir! 🌍
Örnek 2:
Ayşe, evde çıkan atıkları ayırırken aşağıdaki maddelerle karşılaştı. Bu maddelerden hangileri geri dönüşüm kutusuna atılmalı, hangileri atılmamalıdır?
1. Yağlı pizza kutusu
2. Metal içecek kutusu
3. Kırık seramik tabak
4. Temiz deterjan şişesi
Çözüm:
Ayşe'ye atıklarını ayırmasında yardımcı olalım:
👉 Yağlı pizza kutusu: ❌ Geri dönüştürülemez. Kağıt olmasına rağmen üzerindeki yağ ve yemek kalıntıları geri dönüşüm sürecini olumsuz etkiler. Bu yüzden normal çöp kutusuna atılmalıdır.
👉 Metal içecek kutusu: ✅ Geri dönüştürülebilir. Metal atık kutusuna atılmalıdır.
👉 Kırık seramik tabak: ❌ Dönüştürülemez. Seramik, cam gibi görünse de farklı bir malzemedir ve cam geri dönüşümüne uygun değildir. Normal çöp kutusuna atılmalıdır.
👉 Temiz deterjan şişesi: ✅ Geri dönüştürülebilir. Plastik atık kutusuna atılmalıdır.
💡 İpucu: Geri dönüştürülecek maddelerin temiz ve kuru olması, geri dönüşüm verimliliğini artırır.
Örnek 3:
Bir aile, akşam yemeği sonrası oluşan atıkları ayırmak istiyor. Masada biriken atıklar şunlardır:
👉 Boş bir süt kutusu (karton)
👉 Kullanılmış peçeteler
👉 Kırık bir cam bardak
👉 Konserve ton balığı kutusu
Bu atıkları doğru geri dönüşüm kutularına nasıl yönlendirmelidirler?
Çözüm:
Ailenin atıkları doğru bir şekilde ayırması için adımlar şunlardır:
1. Boş süt kutusu (karton): ✅ Bu tür içecek kutuları (Tetra Pak) genellikle kağıt geri dönüşüm kutularına veya özel karton/kompozit atık kutularına atılmalıdır. Bazı belediyelerde ayrı toplanır.
2. Kullanılmış peçeteler: ❌ Peçeteler, nemli ve kirlenmiş oldukları için geri dönüştürülemez. Normal çöp kutusuna atılmalıdır.
3. Kırık bir cam bardak: ❌ Kırık cam bardaklar, pencere camları gibi düz camlar, şişe ve kavanoz gibi ambalaj camlarından farklıdır. Genellikle cam geri dönüşüm kutularına atılmaz, keskin olduğu için dikkatlice normal çöp kutusuna atılmalıdır.
4. Konserve ton balığı kutusu: ✅ Metal atık kutusuna atılmalıdır. Atmadan önce içini durulamak iyi olur.
📌 Önemli Not: Kırık cam parçaları, atılırken yaralanmalara neden olmamak için güvenli bir şekilde sarılmalıdır.
Örnek 4:
Ege, okulda atık ayrıştırma projesine katılıyor. Okulda 4 farklı atık kutusu var: Kağıt, Plastik, Cam ve Genel Atık. Ege'nin elinde aşağıdaki maddeler bulunmaktadır:
I. Boş bir meyve suyu kutusu (karton kutu)
II. Kullanılmış plastik çatal
III. Kırık bir pencere camı parçası
IV. Ders kitabı
Ege, bu maddeleri hangi kutulara atmalıdır?
Çözüm:
Ege'nin atıkları doğru kutulara yerleştirmesine yardımcı olalım:
I. Boş bir meyve suyu kutusu (karton kutu): ✅ Kağıt kutusuna atılmalıdır. (Bazı yerlerde kompozit atık olarak ayrı toplanabilir ama bu seviyede kağıt kabul edilir.)
II. Kullanılmış plastik çatal: ❌ Genel Atık kutusuna atılmalıdır. Tek kullanımlık ve genellikle düşük kaliteli plastikler geri dönüştürülemez.
III. Kırık bir pencere camı parçası: ❌ Genel Atık kutusuna atılmalıdır. Pencere camı, ambalaj camından farklı bir yapıda olduğu için cam geri dönüşüm kutusuna atılmaz.
IV. Ders kitabı: ✅ Kağıt kutusuna atılmalıdır.
👉 Sonuç: Ege, I ve IV numaralı maddeleri Kağıt kutusuna, II ve III numaralı maddeleri ise Genel Atık kutusuna atmalıdır. 👍
Örnek 5:
Aşağıdaki maddelerden hangisi plastik geri dönüşüm kutusuna atılabilir?
A) Yoğurt kabı
B) Kâğıt havlu
C) Meyve kabukları
D) Eski bir ampul
Çözüm:
Doğru şıkkı bulalım:
A) Yoğurt kabı: ✅ Doğru. Yoğurt kapları plastik ambalajdır ve geri dönüştürülebilir. Temizlenip kurutulduktan sonra plastik geri dönüşüm kutusuna atılmalıdır.
B) Kâğıt havlu: ❌ Kağıt havlu, kullanılmış ve kirlenmiş olduğu için geri dönüştürülemez. Genel atık kutusuna atılır.
C) Meyve kabukları: ❌ Organik atıktır ve geri dönüştürülemez. Genel atık kutusuna atılır.
D) Eski bir ampul: ❌ Ampuller özel atık grubuna girer ve normal geri dönüşüm kutularına atılmaz. Özel toplama noktalarına bırakılmalıdır.
Cevap A) Yoğurt kabı'dır. 🎉
Örnek 6:
Evde çıkan atıkları geri dönüşüm için ayırırken dikkat etmemiz gereken önemli noktalar vardır. Aşağıdaki iki maddeyi karşılaştırarak geri dönüştürülebilirlik durumlarını açıklayınız:
1. Temiz alüminyum folyo
2. Yağlı ve yemek artığı bulaşmış alüminyum folyo
Çözüm:
İki alüminyum folyo türünün geri dönüştürülebilirlik durumunu inceleyelim:
👉 Temiz alüminyum folyo: ✅ Geri dönüştürülebilir. Alüminyum değerli bir metaldir ve geri dönüştürülerek tekrar kullanılabilir. Üzerinde yemek artığı veya yağ bulunmayan, temiz folyolar metal geri dönüşüm kutusuna atılmalıdır.
👉 Yağlı ve yemek artığı bulaşmış alüminyum folyo: ❌ Dönüştürülemez. Alüminyum folyonun üzerindeki yağ ve yemek kalıntıları, geri dönüşüm sürecinde sorunlara yol açar ve malzemenin kalitesini düşürür. Bu nedenle, kirlenmiş folyolar normal çöp kutusuna atılmalıdır.
💡 Unutmayın: Geri dönüştürülecek ambalajların mümkün olduğunca temiz ve kuru olması, geri dönüşümün başarısı için çok önemlidir. ♻️
Örnek 7:
Zeynep, ailesiyle birlikte yaşadığı apartmanda geri dönüşüm bilincini artırmak istiyor. Komşularına geri dönüşümün faydalarını anlatırken, evsel atıkların doğru ayrıştırılmasının çevreye ne gibi katkıları olduğunu vurgulamalıdır? En az iki önemli fayda belirtiniz.
Çözüm:
Zeynep, komşularına geri dönüşümün faydalarını anlatırken şu iki önemli noktayı vurgulayabilir:
1. Doğal Kaynakların Korunması: 🌳 Geri dönüştürülebilen maddeleri ayırmak, yeni ürünler üretmek için ağaç kesimi, madencilik gibi doğal kaynak kullanımını azaltır. Örneğin, kağıt geri dönüştürüldüğünde daha az ağaç kesilir, cam ve metal geri dönüştürüldüğünde hammaddeler tekrar çıkarılmaz. Bu, gezegenimizin sınırlı kaynaklarını korumamıza yardımcı olur.
2. Enerji Tasarrufu: ⚡ Geri dönüştürülmüş malzemelerden yeni ürünler üretmek, sıfırdan hammadde kullanarak üretim yapmaktan çok daha az enerji gerektirir. Örneğin, geri dönüştürülmüş alüminyumdan yeni bir kutu yapmak, madenden çıkarılan alüminyumdan yapmaya kıyasla %95'e kadar daha az enerji harcar. Bu da enerji kaynaklarımızın daha verimli kullanılması anlamına gelir.
✅ Bu faydalar, geri dönüşümün sadece atık yönetimi değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam için ne kadar kritik olduğunu gösterir.
Örnek 8:
Aşağıda verilen evsel atık listesini inceleyiniz. Bu atıkları Geri Dönüştürülebilir ve Dönüştürülemez (Genel Atık) olarak iki gruba ayırınız.
1. Boş şampuan şişesi
2. Kullanılmış pil
3. Meyve suyu kutusu (karton)
4. Kırık ayna parçası
5. Konserve kutusu
6. Islak mendil
7. Eski dergi
Çözüm:
Atıklarımızı doğru bir şekilde gruplandıralım:
Geri Dönüştürülebilir Atıklar: ✅
👉 1. Boş şampuan şişesi: Plastik atık kutusuna.
👉 3. Meyve suyu kutusu (karton): Kağıt atık kutusuna.
👉 5. Konserve kutusu: Metal atık kutusuna.
👉 7. Eski dergi: Kağıt atık kutusuna.
Dönüştürülemez (Genel Atık) Atıklar: ❌
👉 2. Kullanılmış pil: Piller özel atıktır ve geri dönüşüm kutularına atılmaz. Pil toplama noktalarına bırakılmalıdır. Normal evsel atık değildir.
👉 4. Kırık ayna parçası: Ayna camı, ambalaj camından farklıdır ve geri dönüştürülemez. Keskin olduğu için dikkatlice genel çöp kutusuna atılmalıdır.
👉 6. Islak mendil: Hijyen ürünüdür ve geri dönüştürülemez. Genel çöp kutusuna atılmalıdır.
📌 Özet: Geri dönüştürülebilenler: Şampuan şişesi, meyve suyu kutusu, konserve kutusu, dergi. Dönüştürülemeyenler: Kullanılmış pil, kırık ayna, ıslak mendil. ♻️