🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Fen Bilimleri
💡 7. Sınıf Fen Bilimleri: Bağımsız Değişken Açık Uçlu Soru Deney Şeklinde Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Fen Bilimleri: Bağımsız Değişken Açık Uçlu Soru Deney Şeklinde Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Ayşe, fasulye tohumlarının büyüme hızını etkileyen faktörleri araştırmak istiyor. 🌿 Bunun için özdeş üç saksıya aynı tür ve miktarda toprak koyuyor. Her saksıya aynı sayıda ve büyüklükte fasulye tohumu ekiyor. Birinci saksıyı güneşli bir yere, ikinci saksıyı yarı gölgeli bir yere, üçüncü saksıyı ise tamamen karanlık bir odaya koyuyor. Tüm saksılara her gün aynı miktarda su veriyor ve diğer tüm koşulları sabit tutuyor. Bir hafta sonunda fasulye fidelerinin boylarını ölçerek karşılaştırıyor.
👉 Bu deneyde Ayşe'nin bağımsız değişken olarak belirlediği faktör nedir? Neden bu faktör bağımsız değişkendir açıklayınız.
👉 Bu deneyde Ayşe'nin bağımsız değişken olarak belirlediği faktör nedir? Neden bu faktör bağımsız değişkendir açıklayınız.
Çözüm:
Bu deneyde Ayşe'nin belirlediği bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Bitkilerin bulunduğu ortamdaki ışık miktarı. ☀️
Neden mi bağımsız değişken?
- 💡 Bağımsız değişken, deneyde bilerek değiştirilen, etkisi incelenen faktördür.
- ✅ Ayşe, fasulye tohumlarının farklı ortamlarda (güneşli, yarı gölgeli, karanlık) bulunmasını sağlayarak ışık miktarını kendisi değiştirmiştir.
- Bu değişimin, fasulye fidelerinin boyu üzerindeki etkisini (bağımlı değişken) gözlemlemek istemiştir. Diğer tüm faktörleri (toprak, su, tohum türü vb.) sabit tutarak sadece ışık miktarının etkisini net bir şekilde görmeyi amaçlamıştır.
Örnek 2:
Bir grup öğrenci, suyun buharlaşma hızını etkileyen faktörleri incelemek için bir deney tasarlıyor. 💧 Özdeş iki cam kaba aynı miktarda su koyuyorlar. Birinci kabı ısıtıcının üzerine koyup suyu kaynama noktasına yakın bir sıcaklıkta tutarken, ikinci kabı oda sıcaklığında bırakıyorlar. Her iki kabı da açık havada, rüzgarsız bir ortamda tutuyorlar ve belirli zaman aralıklarıyla kaplardaki su seviyesini ölçüyorlar.
🤔 Bu deneyde bağımsız değişken hangisidir? Açıklayınız.
🤔 Bu deneyde bağımsız değişken hangisidir? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu deneydeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Suyun sıcaklığı. 🔥
Neden mi bağımsız değişken?
- 📌 Bağımsız değişken, deneyci tarafından kontrol edilen ve değiştirilen faktördür.
- ✅ Öğrenciler, bir kaptaki suyu ısıtarak sıcaklığını artırırken, diğer kabı oda sıcaklığında bırakarak suyun sıcaklığını kendileri ayarlamışlardır.
- Bu sayede farklı sıcaklıkların suyun buharlaşma hızı üzerindeki etkisini gözlemlemeyi hedeflemişlerdir. Su miktarı, kap cinsi, ortamın rüzgarsız olması gibi diğer faktörleri sabit tutarak sadece sıcaklığın etkisini araştırmışlardır.
Örnek 3:
Elif, basit bir elektrik devresinde ampulün parlaklığını neyin etkilediğini merak ediyor. 💡 Bunun için bir anahtar, iki ampul ve üç adet özdeş pil kullanarak bir düzenek kuruyor. İlk olarak devresine sadece bir pil bağlıyor ve ampulün parlaklığını gözlemliyor. Daha sonra devresine iki pil bağlıyor ve tekrar ampulün parlaklığını gözlemliyor. Son olarak üç pili birden bağlayarak ampulün parlaklığını kaydediyor.
❓ Elif'in bu deneyde bağımsız değişken olarak belirlediği şey nedir? Neden?
❓ Elif'in bu deneyde bağımsız değişken olarak belirlediği şey nedir? Neden?
Çözüm:
Elif'in deneyindeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Devredeki pil sayısı (veya pilin sağladığı gerilim).🔋
Neden mi bağımsız değişken?
- 👉 Bağımsız değişken, deneyde değişiklik yapılan ve sonuçları etkileyip etkilemediği merak edilen faktördür.
- ✅ Elif, devredeki pil sayısını (bir pil, iki pil, üç pil) bilerek ve isteyerek değiştirmiştir.
- Bu değişikliğin ampulün parlaklığı üzerindeki etkisini gözlemlemek istemiştir. Ampul sayısı, kablo tipi gibi diğer faktörleri sabit tutarak sadece pil sayısının etkisini incelemiştir.
Örnek 4:
Eren, farklı zeminlerin bir cismin hareket mesafesine etkisini araştırmak istiyor. ⚽ Bunun için bir tahta rampanın ucundan her seferinde aynı oyuncak arabayı, aynı yükseklikten serbest bırakıyor. İlk denemesinde arabanın halı kaplı bir zeminde ne kadar ilerlediğini ölçüyor. İkinci denemesinde aynı oyuncak arabayı aynı rampadan, bu sefer ahşap bir zemin üzerinde bırakıyor ve ilerleme mesafesini kaydediyor. Üçüncü denemede ise fayans bir zeminde ölçüm yapıyor. Arabanın başlangıç yüksekliğini ve rampanın eğimini tüm denemelerde sabit tutuyor.
🔬 Bu deneyde Eren'in bağımsız değişkeni nedir ve bu değişkeni neden seçmiştir?
🔬 Bu deneyde Eren'in bağımsız değişkeni nedir ve bu değişkeni neden seçmiştir?
Çözüm:
Eren'in deneyindeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Oyuncak arabanın üzerinde hareket ettiği zeminin cinsi (halı, ahşap, fayans). 🏞️
Neden mi bağımsız değişken?
- 💡 Bağımsız değişken, bir deneyde sonucunu test etmek için değiştirilen, manipüle edilen değişkendir.
- ✅ Eren, oyuncak arabanın kaydığı zeminin türünü (halı, ahşap, fayans) kendisi bilerek değiştirmiştir.
- Bu farklı zeminlerin, arabanın yuvarlanma mesafesi üzerindeki etkisini (sürtünme kuvveti farklılıkları nedeniyle) gözlemlemek istemiştir. Arabanın başlangıç yüksekliği, rampanın eğimi, kullanılan araba gibi diğer tüm faktörleri sabit tutarak sadece zemin cinsinin etkisini araştırmıştır.
Örnek 5:
Zeynep, annesinin çamaşırları kuruturken neden bazen dışarı astığını, bazen de evde kurutma askısına serdiğini merak ediyor. 👚 Bu durumu anlamak için küçük bir deney yapmaya karar veriyor. Aynı büyüklükte ve kumaşta iki özdeş bezi tamamen ıslatıyor. Birinci bezi rüzgarlı bir günde dışarı asıyor. İkinci bezi ise aynı gün, rüzgarsız bir odanın içinde kurutma askısına seriyor. Her iki bezin tamamen kuruması için geçen süreyi kaydediyor.
🌬️ Zeynep'in bu deneyde bağımsız değişken olarak neyi incelediğini ve günlük hayattaki karşılığını açıklayınız.
🌬️ Zeynep'in bu deneyde bağımsız değişken olarak neyi incelediğini ve günlük hayattaki karşılığını açıklayınız.
Çözüm:
Zeynep'in deneyindeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Çamaşırların kuruduğu ortamdaki hava akımı (rüzgar) varlığı. 💨
Neden mi bağımsız değişken?
- 📌 Bağımsız değişken, deneyde etkisini görmek için kasıtlı olarak değiştirilen faktördür.
- ✅ Zeynep, bir bezi rüzgarlı dış ortama, diğerini ise rüzgarsız iç ortama koyarak hava akımı faktörünü kendisi değiştirmiştir.
- Bu durumun, bezlerin kuruma süresi üzerindeki etkisini (bağımlı değişken) gözlemlemek istemiştir. Bezlerin büyüklüğü, kumaş türü, ıslaklık miktarı gibi diğer faktörleri sabit tutmuştur.
- Günlük Hayattaki Karşılığı: Annelerin rüzgarlı havada çamaşırların daha hızlı kuruduğunu bilmesi ve bu yüzden rüzgarlı günlerde çamaşırları dışarı asmayı tercih etmeleri bu bağımsız değişkenin etkisine örnektir.
Örnek 6:
Murat, buzun erime hızının ortam sıcaklığına göre nasıl değiştiğini gözlemlemek istiyor. 🧊 Özdeş büyüklükte ve ağırlıkta iki buz parçasını alıyor. Birinci buz parçasını sıcaklığı \( 25^\circ\text{C} \) olan bir odaya koyuyor. İkinci buz parçasını ise sıcaklığı \( 10^\circ\text{C} \) olan daha serin bir odaya yerleştiriyor. Her iki buz parçasının da tamamen erimesi için geçen süreyi kronometre ile ölçüyor.
🌡️ Murat'ın deneyinde bağımsız değişken nedir ve neden?
🌡️ Murat'ın deneyinde bağımsız değişken nedir ve neden?
Çözüm:
Murat'ın deneyindeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Buzun bulunduğu ortam sıcaklığı. 🌡️
Neden mi bağımsız değişken?
- 💡 Bağımsız değişken, deneyde farklı değerlerde uygulanan ve sonuçları nasıl etkilediği araştırılan faktördür.
- ✅ Murat, buz parçalarını farklı sıcaklıklardaki odalara koyarak ortam sıcaklığını kendisi değiştirmiştir (\( 25^\circ\text{C} \) ve \( 10^\circ\text{C} \)).
- Bu değişimin, buzun erime süresi üzerindeki etkisini (bağımlı değişken) gözlemlemek istemiştir. Buzun büyüklüğü ve ağırlığı gibi diğer faktörleri sabit tutmuştur.
Örnek 7:
Bir bilim kulübü, farklı metal çubukların ısıyı iletme hızlarını karşılaştırmak için bir deney düzenliyor. 🔥 Özdeş uzunluk ve kalınlıkta bir bakır çubuk, bir alüminyum çubuk ve bir demir çubuk hazırlıyorlar. Her çubuğun bir ucunu aynı şiddetteki ısı kaynağına aynı anda tutuyorlar. Çubukların diğer ucuna ise aynı büyüklükte küçük bir mum parçası yapıştırıyorlar. Mumların erime sürelerini gözlemleyerek hangi çubuğun ısıyı daha hızlı ilettiğini belirliyorlar.
🔍 Bu deneyde bilim kulübünün bağımsız değişken olarak seçtiği özellik nedir? Açıklayınız.
🔍 Bu deneyde bilim kulübünün bağımsız değişken olarak seçtiği özellik nedir? Açıklayınız.
Çözüm:
Bilim kulübünün deneyindeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Isıyı ileten metal çubuğun cinsi (bakır, alüminyum, demir). 🔗
Neden mi bağımsız değişken?
- 📌 Bağımsız değişken, deneyde farklı versiyonları kullanılan ve etkisinin araştırıldığı faktördür.
- ✅ Bilim kulübü, farklı metallerden yapılmış çubukları (bakır, alüminyum, demir) kullanarak çubuğun cinsini kendisi değiştirmiştir.
- Bu farklı metal cinslerinin, ısıyı iletme hızı (mumun erime süresi) üzerindeki etkisini gözlemlemek istemişlerdir. Çubukların uzunluğu, kalınlığı, ısı kaynağının şiddeti gibi diğer tüm faktörleri sabit tutmuşlardır.
Örnek 8:
Deniz, mayalı hamurun kabarma miktarını nelerin etkilediğini araştırmak için bir deney yapıyor. 🍞 Aynı miktarda un, su ve maya kullanarak üç ayrı hamur hazırlıyor. Birinci hamura hiç şeker eklemiyor. İkinci hamura bir çay kaşığı şeker, üçüncü hamura ise iki çay kaşığı şeker ekliyor. Tüm hamurları aynı sıcaklıktaki bir ortamda, aynı süre boyunca bekletiyor ve süre sonunda hamurların ne kadar kabardığını ölçüyor.
🍬 Bu deneyde Deniz'in bağımsız değişken olarak belirlediği faktör nedir? Neden bu faktör bağımsız değişkendir?
🍬 Bu deneyde Deniz'in bağımsız değişken olarak belirlediği faktör nedir? Neden bu faktör bağımsız değişkendir?
Çözüm:
Deniz'in deneyindeki bağımsız değişken şudur:
- Bağımsız Değişken: Hamura eklenen şeker miktarı. 🍚
Neden mi bağımsız değişken?
- 💡 Bağımsız değişken, deneyde deneyci tarafından değiştirilen ve sonucunu etkileyip etkilemediği incelenen faktördür.
- ✅ Deniz, hazırladığı hamurlara farklı miktarlarda şeker (hiç, bir çay kaşığı, iki çay kaşığı) ekleyerek şeker miktarını kendisi değiştirmiştir.
- Bu değişimin, hamurun kabarma miktarı (bağımlı değişken) üzerindeki etkisini gözlemlemek istemiştir. Un miktarı, su miktarı, maya miktarı, ortam sıcaklığı ve bekletme süresi gibi diğer tüm faktörleri sabit tutarak sadece şeker miktarının etkisini araştırmıştır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-fen-bilimleri-bagimsiz-degisken-acik-uclu-soru-deney-seklinde/sorular