🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Sözcükte Anlam Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Sözcükte Anlam Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
"Çocuk, sıcak çorbayı üfleyerek içti." cümlesindeki "sıcak" sözcüğünün anlam özelliği nedir?
Çözüm:
Açıklama: Bu cümlede "sıcak" sözcüğü, çorbanın ısısının yüksek olduğunu, yani dokunulduğunda yakıcı bir etki bıraktığını anlatan akla gelen ilk anlamıyla kullanılmıştır. Bu tür kullanıma gerçek (temel) anlam denir. 🌡️
Örnek 2:
"Bu olaydan sonra ona karşı kalbim kırıldı." cümlesindeki "kırıldı" sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
Çözüm:
Açıklama: "Kırıldı" sözcüğü bu cümlede, bir nesnenin fiziksel olarak parçalanması anlamında değil, kişinin üzülmesi, incinmesi ve hayal kırıklığına uğraması anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle, kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı bu anlama mecaz anlam denir. 💔
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "perde" sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) Annem pencereye yeni bir perde taktı.
B) Tiyatro oyununun üçüncü perdesi alkışlarla bitti.
C) Gözümün perdesi kalkınca her şeyi anladım.
D) Yağmurun perdesi her yeri kapladı.
A) Annem pencereye yeni bir perde taktı.
B) Tiyatro oyununun üçüncü perdesi alkışlarla bitti.
C) Gözümün perdesi kalkınca her şeyi anladım.
D) Yağmurun perdesi her yeri kapladı.
Çözüm:
- A seçeneğindeki "perde", evde kullanılan bir eşya anlamındadır.
- C seçeneğindeki "perde", bir olayı anlamayı engelleyen durum anlamında, mecazdır.
- D seçeneğindeki "perde", bir şeyi kaplayan, örten şey anlamında, benzetme yoluyla kullanılmıştır.
- ✅ B seçeneğindeki "perde" ise tiyatro alanına özgü bir kavramdır. Bir tiyatro oyununun bölümlerinden birini ifade eder. Bu tür sözcüklere terim anlamlı sözcük denir. 🎭
Örnek 4:
"Doktor, hastasına ilaçlarını vakitli kullanmasını öğütledi." cümlesindeki "vakitli" sözcüğünün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Erken
B) Geç
C) Zamanında
D) Hızlı
A) Erken
B) Geç
C) Zamanında
D) Hızlı
Çözüm:
- "Vakitli" sözcüğü, bir şeyin zamanına uygun, doğru zamanda yapılması anlamına gelir.
- Bu durumda "vakitli" sözcüğünün anlamdaşı (eş anlamlısı) "zamanında" sözcüğüdür. ✅
Örnek 5:
"Bugün hava çok sıcak olacakmış." cümlesindeki "sıcak" sözcüğünün zıt (karşıt) anlamlısı nedir?
Çözüm:
Açıklama: "Sıcak" sözcüğünün zıt anlamlısı, ısının düşük olduğu durumu ifade eden "soğuk" sözcüğüdür. Birbirinin tam tersi anlamı taşıyan bu tür sözcüklere zıt anlamlı (karşıt anlamlı) sözcükler denir. ❄️
Örnek 6:
"Gül" sözcüğü aşağıdaki cümlelerde farklı anlamlarda kullanılmıştır. Bu anlamları açıklayınız.
1. Bahçemizdeki kırmızı güller çok güzel kokuyor.
2. Çocuklar, öğretmenin anlattığı fıkraya çok güldüler.
1. Bahçemizdeki kırmızı güller çok güzel kokuyor.
2. Çocuklar, öğretmenin anlattığı fıkraya çok güldüler.
Çözüm:
- 1. cümlede "gül" sözcüğü, güzel kokulu bir çiçek adıdır. 🌹 (İsim)
- 2. cümlede "gülmek" sözcüğü ise, sevinç veya komik bir duruma tepki olarak yapılan bir eylemi (fiili) ifade eder. 😂 (Fiil)
- İşte bu iki farklı anlam, yazılışları ve okunuşları aynı olmasına rağmen anlamları farklı olan "gül" sözcüğünün eş sesli (sesteş) bir sözcük olduğunu gösterir. 📌
Örnek 7:
"Ayşe, istediği bisikleti alınca etekleri zil çaldı." cümlesindeki deyimin anlamı nedir?
Çözüm:
Açıklama: "Etekleri zil çalmak" deyimi, bir kişinin çok sevinmesi, aşırı mutlu olması durumunu ifade eder. Ayşe'nin bisiklet alması onu çok sevindirmiş, büyük bir mutluluk yaşamasına neden olmuştur. 🎉 Deyimler, genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış, kalıplaşmış söz gruplarıdır.
Örnek 8:
"Ağaç yaşken eğilir." atasözü, bize günlük hayatta ne gibi bir öğüt vermektedir? Açıklayınız.
Çözüm:
- Bu atasözü, bir insanın tıpkı genç bir ağaç gibi, küçük yaşlarda daha kolay eğitilebileceğini, alışkanlık ve davranışlarının çocukluk döneminde daha rahat şekillendirilebileceğini anlatır. 🌳
- Yetişkin bir ağacı eğmek veya şekil vermek çok zorken, fidan halindeyken kolayca yön verilebilir. Aynı şekilde, çocukların da küçük yaşta alacakları iyi eğitimle doğru yola yönlendirilmesi, kötü alışkanlıklar edinmelerinin engellenmesi daha kolay ve etkilidir. 🧠
- Bu nedenle atasözü, çocukların eğitimine erken yaşta önem verilmesi gerektiğini, iyi bir gelecek için temel davranışların küçükken kazandırılması gerektiğini öğütler. 💡
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-sozcukte-anlam/sorular