🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Özne Yüklem Uyumu Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Özne Yüklem Uyumu Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlenin öznesi ile yüklemi arasında uyum var mıdır? 🤔
"Çocuklar parkta oyun oynuyor."
"Çocuklar parkta oyun oynuyor."
Çözüm:
Bu cümlede özne "Çocuklar" (çoğul), yüklem ise "oynuyor" (tekil) kelimesidir.
💡 Özne-yüklem uyumu, cümlenin anlam bütünlüğü için çok önemlidir.
- Özne çoğul olduğu halde yüklem tekil kullanılmıştır.
- Bu durum, özne-yüklem uyumsuzluğuna yol açar.
💡 Özne-yüklem uyumu, cümlenin anlam bütünlüğü için çok önemlidir.
Örnek 2:
Bu cümledeki uyumu kontrol edelim! 👇
"Ben bu konuyu çok iyi anladım."
"Ben bu konuyu çok iyi anladım."
Çözüm:
Cümlenin öznesi "Ben" (tekil).
Yüklemi ise "anladım". Yüklemin kökünde kişi eki "-m" (birinci tekil şahıs) bulunmaktadır.
Bu durumda, hem özne hem de yüklem birinci tekil şahıstır.
✅ Yani, bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
Yüklemi ise "anladım". Yüklemin kökünde kişi eki "-m" (birinci tekil şahıs) bulunmaktadır.
Bu durumda, hem özne hem de yüklem birinci tekil şahıstır.
✅ Yani, bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlede bir uyumsuzluk var gibi görünüyor. Nerede olduğunu bulabilir misin? 🧐
"Öğretmenler ders anlatıyorlar."
"Öğretmenler ders anlatıyorlar."
Çözüm:
Bu cümlede özne "Öğretmenler" (çoğul).
Yüklem ise "anlatıyorlar". Yüklemin sonunda bulunan "-lar" eki, üçüncü çoğul şahıs ekidir.
Özne de çoğul, yüklem de çoğul olduğu için, bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
📌 Bu tür cümlelerde genellikle bir sorun olmaz.
Yüklem ise "anlatıyorlar". Yüklemin sonunda bulunan "-lar" eki, üçüncü çoğul şahıs ekidir.
Özne de çoğul, yüklem de çoğul olduğu için, bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
📌 Bu tür cümlelerde genellikle bir sorun olmaz.
Örnek 4:
Haydi bu cümleye bakalım, uyum var mı yok mu? 🤔
"Sen bu problemi çözdün."
"Sen bu problemi çözdün."
Çözüm:
Cümlenin öznesi "Sen" (ikinci tekil şahıs).
Yüklemi ise "çözdün". Yüklemin kökündeki kişi eki "-n" (ikinci tekil şahıs) ile özne uyumludur.
✅ Bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
Yüklemi ise "çözdün". Yüklemin kökündeki kişi eki "-n" (ikinci tekil şahıs) ile özne uyumludur.
✅ Bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
Örnek 5:
Aşağıdaki cümlelerde özne-yüklem uyumu açısından bir hata yapılmış. Hangi cümlede hata olduğunu ve nedenini açıkla. ✍️
A) "Ben ve sen bu işi bitirdik."
B) "Onlar hep birlikte çalıştılar."
C) "Sen ve o yarın erken kalkacaksınız."
D) "Ben bu filmi çok beğendim."
A) "Ben ve sen bu işi bitirdik."
B) "Onlar hep birlikte çalıştılar."
C) "Sen ve o yarın erken kalkacaksınız."
D) "Ben bu filmi çok beğendim."
Çözüm:
Bu soruda dikkat etmemiz gereken nokta, birden fazla öznenin birlikte kullanıldığı durumlardır.
💡 Birden fazla özne olduğunda, yüklem genellikle öznenin "biz" veya "siz" gibi çoğul hallerinden biriyle uyumlu olur.
- A) "Ben ve sen bu işi bitirdik.": Özne "Ben ve sen" (birinci çoğul şahıs). Yüklem "bitirdik" (birinci çoğul şahıs). Uyum vardır.
- B) "Onlar hep birlikte çalıştılar.": Özne "Onlar" (üçüncü çoğul şahıs). Yüklem "çalıştılar" (üçüncü çoğul şahıs). Uyum vardır.
- C) "Sen ve o yarın erken kalkacaksınız.": Özne "Sen ve o" (ikinci çoğul şahıs). Yüklem "kalkacaksınız" (ikinci çoğul şahıs). Uyum vardır.
- D) "Ben bu filmi çok beğendim.": Özne "Ben" (birinci tekil şahıs). Yüklem "beğendim" (birinci tekil şahıs). Uyum vardır.
💡 Birden fazla özne olduğunda, yüklem genellikle öznenin "biz" veya "siz" gibi çoğul hallerinden biriyle uyumlu olur.
Örnek 6:
Market alışverişi yaparken anneniz size der ki: "Birkaç tane domates al." 🍅
Bu cümledeki özne-yüklem uyumunu inceleyelim.
Bu cümledeki özne-yüklem uyumunu inceleyelim.
Çözüm:
Cümlede özne "Sen" (gizli özne), çünkü emir kipiyle söylenmiştir.
Yüklem ise "al". Yüklemin kökündeki emir kipi, ikinci tekil şahsa (sen) yöneliktir.
✅ Dolayısıyla, bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
👉 Günlük hayatta kullandığımız pek çok emir cümlesinde gizli özneler ve yüklemler arasında bu şekilde bir uyum bulunur.
Yüklem ise "al". Yüklemin kökündeki emir kipi, ikinci tekil şahsa (sen) yöneliktir.
✅ Dolayısıyla, bu cümlede özne-yüklem uyumu vardır.
👉 Günlük hayatta kullandığımız pek çok emir cümlesinde gizli özneler ve yüklemler arasında bu şekilde bir uyum bulunur.
Örnek 7:
Aşağıdaki tabloda verilen cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumu yoktur? 🚫
| Cümle | Özne | Yüklem | Uyum Var mı? |
| 1. Kitapları rafa koydum. | Ben (gizli) | koydum | ✅ |
| 2. Öğrenciler sınavda başarılı oldular. | Öğrenciler | oldular | ✅ |
| 3. Sen o filmi izledin mi? | Sen | izledin | ✅ |
| 4. Çocuklar çok yorulmuş. | Çocuklar | yorulmuş | ❌ |
Çözüm:
Tabloyu incelediğimizde, 4 numaralı cümlede bir uyumsuzluk olduğunu görüyoruz.
💡 Doğrusu "Çocuklar çok yorulmuşlar." şeklinde olmalıdır.
- Cümle 4: "Çocuklar çok yorulmuş."
- Özne: "Çocuklar" (çoğul).
- Yüklem: "yorulmuş" (tekil).
💡 Doğrusu "Çocuklar çok yorulmuşlar." şeklinde olmalıdır.
Örnek 8:
Bir grup arkadaş pikniğe gidiyor. Birisi heyecanla bağırır: "Biz yarın oradayız!" 🌳
Bu cümledeki özne-yüklem uyumunu inceleyelim.
Bu cümledeki özne-yüklem uyumunu inceleyelim.
Çözüm:
Cümlenin öznesi "Biz" (birinci çoğul şahıs).
Yüklemi ise "oradayız". Yüklemin sonundaki "-yız" eki, birinci çoğul şahıs ekidir.
✅ Bu durumda, hem özne hem de yüklem birinci çoğul şahıs olduğu için özne-yüklem uyumu vardır.
📌 Bu tür ifadeler, grup içinde birliktelik ve aidiyet duygusunu pekiştirir.
Yüklemi ise "oradayız". Yüklemin sonundaki "-yız" eki, birinci çoğul şahıs ekidir.
✅ Bu durumda, hem özne hem de yüklem birinci çoğul şahıs olduğu için özne-yüklem uyumu vardır.
📌 Bu tür ifadeler, grup içinde birliktelik ve aidiyet duygusunu pekiştirir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-ozne-yuklem-uyumu/sorular