✅ 6. Sınıf Türkçe: Metin eleștirme Test Çöz

"Kitap okumak insanın hayal gücünü geliştirir. Ülkemizde her yıl binlerce kitap basılmaktadır. Ancak bence en güzel kitaplar macera romanlarıdır."

Bu metindeki hangi cümle yazarın kişisel görüşünü (öznel eleştirisini) içermektedir?

"Yazar son romanında karakterleri çok yüzeysel işlemiş. Olaylar hızlıca gelişiyor ama karakterlerin duygularını tam olarak hissedemiyoruz. Yine de dilinin akıcılığı sayesinde kitap bir günde bitiyor."

Bu metinde sözü edilen kitapla ilgili yapılan olumsuz eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

"Sağlıklı bir yaşam için günde en az iki litre su tüketmeliyiz. Su, vücudumuzdaki toksinlerin atılmasına yardımcı olur ve organlarımızın düzenli çalışmasını sağlar. Susuz kalmak yorgunluğa yol açar."

Bu metnin yazılış amacı aşağıdakilerden hangisidir?

"Ben her zaman planlı çalışmanın önemine inanırım. Günlük programımı asla aksatmam. Ancak canım istemediğinde günlerce hiçbir iş yapmadan sadece otururum."

Bu metindeki yazarın düşünceleri arasındaki çelişki aşağıdakilerden hangisidir?

"Sosyal medyada paylaşılan bir habere göre, her gün bir adet elma yemek tüm hastalıkları tamamen iyileştiriyormuş. Bu yüzden artık doktora gitmeye gerek kalmadığı söyleniyor."

Bu metindeki iddiayı "metin eleştirisi" yönünden değerlendiren bir öğrencinin aşağıdaki yorumlardan hangisini yapması en doğru olur?

"(I) Küresel ısınma, dünya genelinde sıcaklıkların artmasına ve iklimlerin değişmesine neden olmaktadır. (II) Bu durum kutuplardaki buzulların hızla erimesini beraberinde getirmektedir. (III) Kutuplarda yaşayan penguenler ve kutup ayıları soğuk iklimleri hiç sevmezler. (IV) Buzulların erimesi deniz seviyelerinin yükselmesine ve kıyı bölgelerinin sular altında kalma riskine yol açmaktadır."

Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisi metnin genelindeki mantıksal tutarlılığı bozmaktadır?

"Anadolu, binlerce yıllık tarihiyle adeta bir açık hava müzesidir. (I) Ülkemizde UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan birçok tarihi alan bulunmaktadır. (II) Bu tarihi mekânları gezen herkes mutlaka büyülenir ve buralardan ayrılmak istemez. (III) Kültür Bakanlığı verilerine göre her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turist bu bölgeleri ziyaret etmektedir. (IV) Tarihi eserlerin korunması için çeşitli yasalar ve projeler yürütülmektedir."

Bu metinde numaralanmış cümlelerin hangisinde yazar, nesnel verilere dayanmak yerine kendi kişisel yorumunu katarak genelleme yapmıştır?

"Yeni açılan belediye parkı, çocukların güvenle oynayabileceği geniş oyun alanlarına sahip. Ancak parkın yeşillendirme çalışmaları henüz tamamlanmadığı için gölgelik alanlar oldukça yetersiz. Ağaçlandırma hızlandırılırsa park çok daha kullanışlı olacaktır."

Bu metni yazan kişinin bakış açısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

"Teknoloji tamamen zararlı bir araçtır. Bilgisayar ve telefon kullanan tüm çocuklar derslerinde başarısız olur ve arkadaşlık ilişkileri kuramazlar. Bu yüzden teknolojik aletler tamamen hayatımızdan çıkarılmalıdır."

Bu metindeki düşünceyi eleştiren bir kişi, yazarın hangi hatayı yaptığını savunmalıdır?

"Ormanlar, dünyamızın akciğerleridir. Havayı temizler, erozyonu önler ve binlerce canlıya ev sahipliği yapar. Ancak son yıllarda artan orman yangınları ve bilinçsiz ağaç kesimi nedeniyle yeşil alanlarımızı hızla kaybediyoruz. Eğer önlem almazsak gelecekte nefes alacak bir dünya bulamayacağız."

Bu metnin içeriği ve mesajı dikkate alındığında, metne konulabilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

"Sevgili arkadaşlar, sınavlara hazırlanırken sürekli ders çalışmak yerine düzenli aralıklarla mola vermelisiniz. Unutmayın, beynimizin de dinlenmeye ihtiyacı var. Kendinize haksızlık etmeyin, başarı sadece çok çalışmakla değil, akıllıca çalışmakla gelir."

Bu metnin dil, üslup ve hitap özellikleri dikkate alındığında, yazarın hedef kitlesi ve yazıdaki tonu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Bir okul gazetesinde dört öğrenci, okuldaki kantin fiyatları ve ürün çeşitliliği hakkında şu yorumları yapmıştır:

Aslı:* "Kantinimizde taze meyve satılması çok güzel bir gelişme ancak fiyatları dışarıya göre biraz yüksek."
Berk:* "Kantindeki tüm yiyecekler sağlıksız ve çok pahalı, bence kantin tamamen kapatılmalı."
Cem:* "Geçen yıla göre ürün çeşitliliği artmış, fiyatlar da enflasyona göre normal düzeyde."
Deniz:* "Tost fiyatları geçen aya göre %10 artmış ancak kantincimiz çok güler yüzlü biri."

Bu öğrencilerin yaptıkları eleştirilerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

"Son yıllarda e-kitapların basılı kitapların yerini alacağı söyleniyor. Bence bu imkânsız. Çünkü gerçek bir kitaba dokunmanın, sayfalarını çevirirken çıkan o kokuyu içine çekmenin verdiği huzuru hiçbir ekran veremez. Yapılan araştırmalar da insanların %70'inin hâlâ basılı kitapları tercih ettiğini gösteriyor. Bu yüzden e-kitap teknolojisi tamamen başarısız bir girişimdir."

Bu metni eleştirel bir bakış açısıyla inceleyen bir araştırmacı şu tespitlerde bulunmuştur:
I. Yazar, kendi kişisel beğenilerini (koku, dokunma) genel bir kural gibi sunmuştur.
II. Metinde hem öznel hem de nesnel (araştırma verisi) unsurlara yer verilmiştir.
III. Yazar, ulaştığı sonuçta ("e-kitap tamamen başarısız bir girişimdir") mantıksal bir aşırılığa kaçmış ve taraflı davranmıştır.

Bu araştırmacının yaptığı tespitlerden hangileri doğrudur?

"Bir yazarın en büyük görevi, toplumsal sorunları tarafsız bir şekilde gözler önüne sermektir. Yazar, eserinde kendi siyasi veya kişisel görüşlerini okuyucuya dayatmamalıdır. Nitekim ben de son romanımda köy halkının yaşadığı su sıkıntısını anlatırken sadece tarafların görüşlerini aktardım. Ancak romanın sonunda köylüleri haklı bulduğumu ve belediye başkanının politikasını tamamen yanlış bulduğumu açıkça belirterek okuyucunun doğru yolu görmesini sağladım."

Bu metnin yazarı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?