🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Gerçek mecaz ve terim anlam Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Gerçek mecaz ve terim anlam Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi gerçek anlamıyla kullanılmıştır?
A) "Buzdolabının kapısı kilitli kalmış."
B) "Bu işi halletmek kolay değil."
C) "Olayın asıllarını öğrenmek istiyoruz."
D) "Ağır bir hastalığa yakalanmış."
A) "Buzdolabının kapısı kilitli kalmış."
B) "Bu işi halletmek kolay değil."
C) "Olayın asıllarını öğrenmek istiyoruz."
D) "Ağır bir hastalığa yakalanmış."
Çözüm:
Bu soruda kelimelerin sözlükteki ilk anlamına mı yoksa cümlede kazandığı yeni anlama mı baktığımızı bulmalıyız.💡
- A seçeneği: "Kapı" kelimesi, bir evin veya odanın girişini kapatmaya yarayan, genellikle menteşeli veya sürgülü hareketli yapı anlamına gelir. Cümlede de bu anlamıyla kullanılmıştır. Bu yüzden bu seçenekteki kelime gerçek anlamdadır. ✅
- B seçeneği: "Halletmek" kelimesi, burada "bir işi çözmek, bitirmek" anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamı olan "bir yere yerleşmek, karar kılmak" anlamından farklıdır. Mecaz anlamdır.
- C seçeneği: "Asıllarını" kelimesi, burada "gerçek durumlarını, temelini" anlamında kullanılmıştır. Kelimenin asıl anlamı "bir şeyin özü, kökü"dür. Burada mecazlı bir kullanım söz konusudur.
- D seçeneği: "Ağır" kelimesi, burada "şiddetli, ciddi" anlamında kullanılmıştır. Kelimenin gerçek anlamı "tartıda çok gelen, hafife karşılık"tır. Bu da mecaz anlamdır.
Örnek 2:
"Çocuğun yüzü güneşten yanmış." cümlesindeki "güneşten" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?
A) Gerçek Anlam
B) Mecaz Anlam
C) Terim Anlam
A) Gerçek Anlam
B) Mecaz Anlam
C) Terim Anlam
Çözüm:
"Güneş" kelimesinin sözlükteki ilk anlamı, Dünya'mızın etrafında döndüğü, ışık ve ısı yayan büyük gök cisimidir. ☀️
Cümlede de "güneşten" kelimesi, bu gök cisminin yaydığı ısı ve ışık nedeniyle cildin kızarması veya zarar görmesi anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin sözlükteki ilk anlamına en yakın kullanımdır. ✅
Bu nedenle "güneşten" kelimesi gerçek anlamıyla kullanılmıştır. 📌
Cümlede de "güneşten" kelimesi, bu gök cisminin yaydığı ısı ve ışık nedeniyle cildin kızarması veya zarar görmesi anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin sözlükteki ilk anlamına en yakın kullanımdır. ✅
Bu nedenle "güneşten" kelimesi gerçek anlamıyla kullanılmıştır. 📌
Örnek 3:
"Bu film beni çok sıkıcı buldum." cümlesindeki "sıkıcı" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?
A) Gerçek Anlam
B) Mecaz Anlam
C) Terim Anlam
A) Gerçek Anlam
B) Mecaz Anlam
C) Terim Anlam
Çözüm:
"Sıkıcı" kelimesinin sözlükteki ilk anlamı, "sıkmaya yarayan, sıkıntılı, bunaltıcı" gibi anlamlara gelir. Ancak bu cümlede, filmin izleyici için ilgi çekici olmadığını, keyif vermediğini belirtmek için kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni bir anlamdır. 👉
Bu nedenle "sıkıcı" kelimesi mecaz anlamıyla kullanılmıştır. 💡
Bu nedenle "sıkıcı" kelimesi mecaz anlamıyla kullanılmıştır. 💡
Örnek 4:
"Matematik dersinde toplama işlemini öğrendik." cümlesindeki "toplama" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?
A) Gerçek Anlam
B) Mecaz Anlam
C) Terim Anlam
A) Gerçek Anlam
B) Mecaz Anlam
C) Terim Anlam
Çözüm:
"Toplama" kelimesinin sözlükteki ilk anlamı, "bir araya getirme, yığma" gibi anlamlara gelebilir. Ancak matematik dersinde "toplama işlemi", iki veya daha fazla sayıyı birleştirerek yeni bir sayı elde etme işlemine verilen özel bir isimdir. ➕
Bu tür, bir bilimin, sanatın veya mesleğin özel alanına ait kelimelere terim anlamlı kelimeler denir. ✅
Bu nedenle "toplama" kelimesi terim anlamıyla kullanılmıştır. 📌
Bu tür, bir bilimin, sanatın veya mesleğin özel alanına ait kelimelere terim anlamlı kelimeler denir. ✅
Bu nedenle "toplama" kelimesi terim anlamıyla kullanılmıştır. 📌
Örnek 5:
Bir yazar, hikayesinde şu cümleyi kullanmıştır: "Yağmur, camlara tık tık vuruyordu."
Bu cümledeki "tık tık" ifadesi, hangi anlam ilişkisini örneklendirir?
Bu cümledeki "tık tık" ifadesi, hangi anlam ilişkisini örneklendirir?
Çözüm:
Burada "tık tık" ifadesi, yağmurun cama çarparken çıkardığı sesi taklit eden bir kelimedir. 🌧️
Bu tür, doğadaki sesleri taklit eden kelimelere yansıma kelimeler denir. Yansıma kelimeler genellikle gerçek anlamlarına uygun olarak kullanılır. Yağmurun cama çarpmasıyla çıkan ses gerçektir ve "tık tık" bu sesi yansıtmaktadır. ✅
Bu nedenle "tık tık" ifadesi gerçek anlam örneğidir. 💡
Bu tür, doğadaki sesleri taklit eden kelimelere yansıma kelimeler denir. Yansıma kelimeler genellikle gerçek anlamlarına uygun olarak kullanılır. Yağmurun cama çarpmasıyla çıkan ses gerçektir ve "tık tık" bu sesi yansıtmaktadır. ✅
Bu nedenle "tık tık" ifadesi gerçek anlam örneğidir. 💡
Örnek 6:
"Bu sabah ayaklarım tutmadı, zor kalktım yataktan." diyen bir kişi, kelimeyi hangi anlamda kullanmıştır?
Çözüm:
"Ayak", vücudumuzun yere basan bölümüdür. Gerçek anlamı budur. 🚶♀️
Ancak bu cümlede "ayaklarım tutmadı" ifadesi, kişinin sabah yorgunluk veya uyuşukluk hissettiğini, hareket etmekte zorlandığını belirtmek için kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamından farklı, mecazi bir anlatımdır. 👉
Bu nedenle "ayaklarım" kelimesi mecaz anlamıyla kullanılmıştır. 📌
Ancak bu cümlede "ayaklarım tutmadı" ifadesi, kişinin sabah yorgunluk veya uyuşukluk hissettiğini, hareket etmekte zorlandığını belirtmek için kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamından farklı, mecazi bir anlatımdır. 👉
Bu nedenle "ayaklarım" kelimesi mecaz anlamıyla kullanılmıştır. 📌
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerden hangisi terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) "Bu ağaç çok yaşlıymış."
B) "Doktor, hastanın nabzını ölçtü."
C) "Bahçedeki çiçekler açmış."
D) "Bardağın dibi kırılmış."
A) "Bu ağaç çok yaşlıymış."
B) "Doktor, hastanın nabzını ölçtü."
C) "Bahçedeki çiçekler açmış."
D) "Bardağın dibi kırılmış."
Çözüm:
Terim anlamlı kelimeler, bir bilim, sanat, meslek veya spor alanına ait özel kelimelerdir. 🤔
- A seçeneği: "Ağaç" kelimesi, bitki bilimiyle ilgili olsa da günlük dilde de sıkça kullanılan, genel bir kelimedir. Gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- B seçeneği: "Nabız", tıp alanına ait özel bir kelimedir. Kalbin atışlarının damarlarda duyulan titreşimidir. Bu cümlede tıbbi bir bağlamda kullanıldığı için terim anlamdır. ✅
- C seçeneği: "Çiçekler" kelimesi, genel bir bitki adıdır ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- D seçeneği: "Dip" kelimesi, bir şeyin en alt kısmı anlamına gelir ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Örnek 8:
Bir öğrenci, defterine şu notları almıştır:
- Kök: Bir bitkinin toprağa bağlı bölümü. (Gerçek Anlam)
- Kök: Bir kelimenin anlamlı en küçük parçası. (Terim Anlam - Dilbilgisi)
- Kök: Bir sorunun temeli, aslı. (Mecaz Anlam)
Çözüm:
Öğrencinin aldığı notlar, "kök" kelimesinin farklı bağlamlarda kazandığı anlamları çok güzel örneklendiriyor. 👇
- İlk notta "bitkinin toprağa bağlı bölümü" denmesi, kelimenin sözlükteki ilk ve en temel anlamına işaret eder. Bu gerçek anlamdır. ✅
- İkinci notta "bir kelimenin anlamlı en küçük parçası" denmesi, dilbilgisi (Türkçe) dersinde kullanılan özel bir kavramdır. Bu terim anlamdır. 📌
- Üçüncü notta "bir sorunun temeli, aslı" denmesi, kelimenin somut anlamından uzaklaşıp soyut bir duruma uyarlanmasıdır. Bu mecaz anlamdır. 💡
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-gercek-mecaz-ve-terim-anlam/sorular