🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Gerçek mecaz terim anlam Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Gerçek mecaz terim anlam Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerden hangisi gerçek anlamıyla kullanılmıştır? 💡
1. Çocuk, kırık bardağı eline aldı.
2. Bu sözler kalbimi kırdı.
3. Hayalleri kırıldı, çok üzgündü.
4. Kırık bir çaydanlıkla çay yapmaya çalıştı.
1. Çocuk, kırık bardağı eline aldı.
2. Bu sözler kalbimi kırdı.
3. Hayalleri kırıldı, çok üzgündü.
4. Kırık bir çaydanlıkla çay yapmaya çalıştı.
Çözüm:
Bu soruda kelimenin sözlükteki ilk anlamına bakmalıyız.
- 1. cümlede "kırık" kelimesi, bir nesnenin parçalarının ayrılması anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır. ✅
- 2. ve 3. cümlelerde "kırmak" fiili, mecazi olarak üzmek, incitmek anlamında kullanılmıştır. Bu mecaz anlamdır. ❌
- 4. cümlede "kırık" kelimesi yine bir nesnenin bütünlüğünü kaybetmesi anlamında kullanılmıştır. Bu da gerçek anlamdır. ✅
Örnek 2:
"Ağır" kelimesi hangi cümlede mecaz anlamıyla kullanılmıştır? 🤔
A) Bu çuval çok ağır.
B) Ağır bir hastalığı vardı.
C) Ağır adımlarla yürüyor.
D) Yemeği ağır ateşte pişirdi.
A) Bu çuval çok ağır.
B) Ağır bir hastalığı vardı.
C) Ağır adımlarla yürüyor.
D) Yemeği ağır ateşte pişirdi.
Çözüm:
"Ağır" kelimesinin gerçek anlamı, ağırlık ölçüsüyle ilgilidir.
- A) Çuvalın ağırlığı, fiziksel bir durumdur. Gerçek anlam.
- B) Hastalığın şiddeti için kullanılmış, gerçek ağırlıkla ilgisi yok. Mecaz anlam. ✅
- C) Yürüyüşün yavaşlığı için kullanılmış. Mecaz anlam. ✅
- D) Pişirme süresinin uzunluğu ve düşük ısı için kullanılmış. Mecaz anlam. ✅
Örnek 3:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi terim anlam olarak kullanılmıştır? 📚
1. Bu kitap çok sürükleyici.
2. Öğretmenimiz bize yeni bir fiil öğretti.
3. Pencereyi açıp temiz hava aldım.
4. Futbol oynamayı çok seviyorum.
1. Bu kitap çok sürükleyici.
2. Öğretmenimiz bize yeni bir fiil öğretti.
3. Pencereyi açıp temiz hava aldım.
4. Futbol oynamayı çok seviyorum.
Çözüm:
Terim anlam, bir bilimin, sanatın veya mesleğin özel ve belirli bir alanında kullanılan kelimelerdir.
- 1. "Kitap" kelimesi genel bir kelimedir, gerçek anlam.
- 2. "Fiil", dilbilgisinin özel bir konusudur. Terim anlam. ✅
- 3. "Pencere" kelimesi genel bir kelimedir, gerçek anlam.
- 4. "Futbol" kelimesi bir sporun adıdır, spor terimidir. Terim anlam. ✅
Örnek 4:
Annem, "Bu elbiseye yeni bir soluk getirmeliyiz," dedi. Bu cümlede "yeni bir soluk" ifadesi ne anlama gelir? 👗✨
A) Elbiseyi yıkamak.
B) Elbiseye yeni bir görünüm kazandırmak, canlandırmak.
C) Elbiseyi havalandırmak.
D) Elbiseyi tamir etmek.
A) Elbiseyi yıkamak.
B) Elbiseye yeni bir görünüm kazandırmak, canlandırmak.
C) Elbiseyi havalandırmak.
D) Elbiseyi tamir etmek.
Çözüm:
Burada "soluk" kelimesi, canlılık ve tazelik anlamında kullanılmış, mecazi bir ifade oluşturmuştur.
- "Yeni bir soluk getirmek" ifadesi, bir şeye canlılık katmak, tazelik vermek, yenilemek anlamlarına gelir.
- Bu bağlamda, elbiseye yeni bir görünüm kazandırmak, onu daha çekici hale getirmek demektir.
Örnek 5:
Aşağıdaki tabloda verilen kelimelerin anlam türlerini belirleyiniz ve doğru eşleştirmeyi yapınız. 📌
| Kelime | Anlam Türü |
|---|---|
| 1. Derece | A. Gerçek Anlam |
| 2. Yüz | B. Mecaz Anlam |
| 3. Çıkar | C. Terim Anlam |
Seçenekler:
I. 1-C, 2-B, 3-A
II. 1-C, 2-A, 3-B
III. 1-A, 2-B, 3-C
IV. 1-B, 2-C, 3-A
| Kelime | Anlam Türü |
|---|---|
| 1. Derece | A. Gerçek Anlam |
| 2. Yüz | B. Mecaz Anlam |
| 3. Çıkar | C. Terim Anlam |
Seçenekler:
I. 1-C, 2-B, 3-A
II. 1-C, 2-A, 3-B
III. 1-A, 2-B, 3-C
IV. 1-B, 2-C, 3-A
Çözüm:
Kelimenin hangi alanda kullanıldığına dikkat etmeliyiz.
Düzeltme ve Açıklama: Sorunun daha net olması için kelimelerin cümle içinde kullanımı verilmelidir. Ancak mevcut haliyle, en olası eşleştirme şudur:
- 1. Derece: Matematikte açı ölçüsü (örneğin 90 derece) veya bir sıralama belirtir (birinci derece). Bu bir terim anlamdır. (C) ✅
- 2. Yüz: Bir insanın yüzü (gerçek anlam) veya bir olayın yüzü (mecaz anlam) olabilir. Ancak burada seçeneklere bakarak, "yüz" kelimesinin farklı kullanımları üzerinden bir eşleştirme yapmamız isteniyor. Eğer "yüz" kelimesi bir sayıyı veya bir matematiksel kavramı ifade ediyorsa terim anlam olur. Ancak seçeneklerde 'A. Gerçek Anlam' ve 'B. Mecaz Anlam' da var. "Yüz" kelimesi, bir sayıyı ifade ettiğinde (örneğin 100) gerçek anlamına daha yakındır. Ancak 'yüzü düşmüş' gibi ifadelerde mecaz anlamdır. Sorunun orijinalinde daha net bir kullanım olmalıydı. Eğer 'yüz' kelimesi matematiksel bir bağlamda değilse, genel anlamıyla gerçek anlam (insanın yüzü) veya mecaz anlam (yüzü asıldı) olabilir. Seçeneklere göre ilerlersek, 1-C eşleşmesi en güçlü olanı.
- 3. Çıkar: "Karlı bir işten zarar değil, çıkar elde etti." cümlesinde "çıkar" kelimesi, ekonomi veya ticaret alanında kullanılan bir terimdir. Terim anlam olabilir (C). Ancak "Bu durumdan bir çıkar sağlamadı." dediğimizde mecaz anlam olur. "Çıkar yol bulamadı" dediğimizde ise yine mecaz anlamdır.
Düzeltme ve Açıklama: Sorunun daha net olması için kelimelerin cümle içinde kullanımı verilmelidir. Ancak mevcut haliyle, en olası eşleştirme şudur:
- 1. Derece (Matematik terimi): C. Terim Anlam ✅
- 2. Yüz (İnsan yüzü gibi): A. Gerçek Anlam ✅
- 3. Çıkar (Bir durumdan fayda sağlama anlamında): B. Mecaz Anlam ✅
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin anlam özelliklerini inceleyiniz. Hangi cümlede kelime hem gerçek anlam hem de mecaz anlamı çağrıştıracak şekilde kullanılmıştır? 🧐
1. Çok soğuk bir insan.
2. Bugün hava çok soğuk.
3. Soğuk bir çorba içti.
1. Çok soğuk bir insan.
2. Bugün hava çok soğuk.
3. Soğuk bir çorba içti.
Çözüm:
Kelimenin sözlükteki ilk anlamına bakarak gerçek anlamını, soyut veya farklı bir anlamda kullanıldığında ise mecaz anlamını belirleyebiliriz.
Öneri: Eğer soru şöyle olsaydı: "Bu soğuk sözler beni ısıtmadı." Burada "soğuk" kelimesi hem gerçek anlamdaki soğukluğu (sıcaklığın düşüklüğü) çağrıştırabilir hem de mecaz anlamdaki (kaba, kırıcı) sözleri ifade eder.
- 1. "Soğuk bir insan": İnsanın duygusuz, ilgisiz olması anlamında kullanılmış. Bu mecaz anlamdır.
- 2. "Bugün hava çok soğuk": Hava sıcaklığının düşük olması anlamında kullanılmış. Bu gerçek anlamdır.
- 3. "Soğuk bir çorba içti": Çorbanın sıcak olmaması anlamında kullanılmış. Bu da gerçek anlamdır.
Öneri: Eğer soru şöyle olsaydı: "Bu soğuk sözler beni ısıtmadı." Burada "soğuk" kelimesi hem gerçek anlamdaki soğukluğu (sıcaklığın düşüklüğü) çağrıştırabilir hem de mecaz anlamdaki (kaba, kırıcı) sözleri ifade eder.
Örnek 7:
"Bu projede başarısız olursak hepimiz zarar ederiz." cümlesindeki "başarısız" kelimesi hangi anlama gelir? 📉
A) Bir işi yapamamak.
B) Bir işi tam olarak tamamlayamamak.
C) Bir işin sonucunda istenen sonucu alamamak.
D) Bir işi yapmaya gücü yetmemek.
A) Bir işi yapamamak.
B) Bir işi tam olarak tamamlayamamak.
C) Bir işin sonucunda istenen sonucu alamamak.
D) Bir işi yapmaya gücü yetmemek.
Çözüm:
"Başarısız" kelimesi, bir hedefe ulaşamama durumunu ifade eder.
- Burada proje ile ilgili istenen sonucun elde edilememesi durumu söz konusudur.
- Bu nedenle, kelime gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerden hangisi terim anlamıyla kullanılmıştır? 🔬
1. Ateş, bir gazın yanması olayıdır.
2. Hastalandığı için ateşi yükselmişti.
3. Ateşli bir konuşma yaptı.
1. Ateş, bir gazın yanması olayıdır.
2. Hastalandığı için ateşi yükselmişti.
3. Ateşli bir konuşma yaptı.
Çözüm:
Terim anlam, özel bir alana ait kelimelerdir.
- 1. "Ateş", kimya ve fizik gibi bilimlerde yanma olayı için kullanılan bir terim anlamdır. ✅
- 2. "Ateşi yükselmek", hastalık durumunda vücut sıcaklığının artmasıdır. Bu gerçek anlamdır.
- 3. "Ateşli bir konuşma", coşkulu, heyecanlı konuşma anlamında kullanılmış. Bu mecaz anlamdır.
Örnek 9:
Öğretmenimiz, "Bu konuyu iyi kavramanız gerekiyor," dedi. Cümledeki "kavramanız" kelimesi ne anlama gelir? 🧠
A) Bir şeyi elinizle tutmak.
B) Bir bilgiyi, konuyu zihninizde anlama, içine sindirme.
C) Bir nesneyi sıkıca tutmak.
D) Bir şeyi anlamadan ezberlemek.
A) Bir şeyi elinizle tutmak.
B) Bir bilgiyi, konuyu zihninizde anlama, içine sindirme.
C) Bir nesneyi sıkıca tutmak.
D) Bir şeyi anlamadan ezberlemek.
Çözüm:
"Kavramak" kelimesi, bir bilgiyi veya konuyu zihinsel olarak anlama, onu tam olarak öğrenme anlamında kullanıldığında gerçek anlamına yakındır, ancak soyut bir anlam taşır.
- Burada öğretmen, öğrencilerin konuyu zihinlerinde tam olarak anlamalarını istemektedir.
- Bu nedenle, kelime gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-gercek-mecaz-terim-anlam/sorular