🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Eş anlamlı, zıt anlamlı, sesteş, gerçek, mecaz, terim, öznel, nesnel, amaç, neden, koşul, geçiş ve bağlantı, büyük harfler Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Eş anlamlı, zıt anlamlı, sesteş, gerçek, mecaz, terim, öznel, nesnel, amaç, neden, koşul, geçiş ve bağlantı, büyük harfler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
"Aydınlık" kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
A) Odanın aydınlık olması için perdeleri sonuna kadar açtı.
B) Geleceğe dair aydınlık fikirleri olan gençlere ihtiyacımız var.
C) Sahne, güçlü spot ışıklarıyla bir anda aydınlık hale getirildi.
D) Güneş doğunca dağların arkası yavaş yavaş aydınlık oldu.
A) Odanın aydınlık olması için perdeleri sonuna kadar açtı.
B) Geleceğe dair aydınlık fikirleri olan gençlere ihtiyacımız var.
C) Sahne, güçlü spot ışıklarıyla bir anda aydınlık hale getirildi.
D) Güneş doğunca dağların arkası yavaş yavaş aydınlık oldu.
Çözüm:
- Gerçek Anlam: Bir kelimenin akla gelen ilk ve temel anlamıdır. A, C ve D seçeneklerinde "aydınlık" kelimesi ışıkla ilgili gerçek anlamda kullanılmıştır.
- Mecaz Anlam: Kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamdır.
- B seçeneğinde "aydınlık fikirler" ifadesi, ışık saçan bir nesneyi değil; umut verici, çağdaş ve olumlu düşünceleri ifade eder.
- ✅ Cevap: B
Örnek 2:
"Yaz" kelimesi aşağıdaki cümlelerde farklı anlamlarda kullanılmıştır:
1. Bu yaz tatilinde bol bol kitap okumayı planlıyorum.
2. Öğretmenin tahtaya yazdığı notları defterine güzelce yaz.
Bu iki cümledeki "yaz" kelimeleri arasındaki anlam ilişkisi nedir?
1. Bu yaz tatilinde bol bol kitap okumayı planlıyorum.
2. Öğretmenin tahtaya yazdığı notları defterine güzelce yaz.
Bu iki cümledeki "yaz" kelimeleri arasındaki anlam ilişkisi nedir?
Çözüm:
- Sesteş (Eş Sesli) Kelimeler: Yazılışları ve okunuşları aynı, ancak anlamları tamamen farklı olan kelimelerdir.
- Birinci cümlede "yaz" kelimesi bir mevsim adıdır.
- İkinci cümlede "yaz" kelimesi bir eylemi (yazmak) ifade etmektedir.
- 💡 Bu iki kelime arasında hiçbir anlam bağı yoktur, sadece sesleri aynıdır. Bu yüzden bu kelimeler sesteş kelimelerdir.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnel bir yargı bildirmektedir?
A) En etkileyici sanat dalı kesinlikle müziktir.
B) Bu yazarın son kitabı çok sıkıcı olmuş.
C) Türkiye'nin yüz ölçümü en büyük ili Konya'dır.
D) Mavi renk, insan ruhuna huzur veren en güzel renktir.
A) En etkileyici sanat dalı kesinlikle müziktir.
B) Bu yazarın son kitabı çok sıkıcı olmuş.
C) Türkiye'nin yüz ölçümü en büyük ili Konya'dır.
D) Mavi renk, insan ruhuna huzur veren en güzel renktir.
Çözüm:
- Öznel Yargı: Kişiden kişiye değişen, kanıtlanamayan, beğeni veya yorum içeren cümlelerdir. A, B ve D seçenekleri kişisel görüş bildirir.
- Nesnel Yargı: Kişiden kişiye değişmeyen, herkesçe kabul edilen ve bilimsel olarak kanıtlanabilen bilgilerdir.
- Konya'nın yüz ölçümü bakımından en büyük il olması resmi bir bilgidir ve tartışmaya kapalıdır.
- ✅ Cevap: C
Örnek 4:
"Sınavda başarılı olmak için düzenli olarak soru çözüyor."
Yukarıdaki cümlede bulunan anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Neden - Sonuç
B) Amaç - Sonuç
C) Koşul - Sonuç
D) Karşılaştırma
Yukarıdaki cümlede bulunan anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Neden - Sonuç
B) Amaç - Sonuç
C) Koşul - Sonuç
D) Karşılaştırma
Çözüm:
- Amaç-Sonuç Cümleleri: Eylemin hangi amaçla yapıldığını bildirir. "Hangi amaçla?" sorusuna cevap verir.
- Soru: Hangi amaçla düzenli soru çözüyor?
- Cevap: Sınavda başarılı olmak amacıyla.
- 📌 İpucu: "İçin" kelimesi yerine "amacıyla" kelimesini koyabiliyorsak bu bir amaç-sonuç cümlesidir.
- ✅ Cevap: B
Örnek 5:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul (şart) anlamı vardır?
A) Kar yağdığı için yollar kapandı.
B) Akşam erken yatarsan sabah dinç uyanırsın.
C) Okula gitmek üzere evden erkenden ayrıldı.
D) Arkadaşını gördüğü için çok mutlu oldu.
A) Kar yağdığı için yollar kapandı.
B) Akşam erken yatarsan sabah dinç uyanırsın.
C) Okula gitmek üzere evden erkenden ayrıldı.
D) Arkadaşını gördüğü için çok mutlu oldu.
Çözüm:
- Koşul-Sonuç: Bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir durumun gerçekleşmesine bağlı olmasıdır. Genellikle -se / -sa ekiyle kurulur.
- B seçeneğinde "sabah dinç uyanma" eyleminin gerçekleşmesi, "akşam erken yatma" şartına bağlanmıştır.
- A ve D seçenekleri neden-sonuç, C seçeneği ise amaç-sonuç cümlesidir.
- ✅ Cevap: B
Örnek 6:
"Dışarı çıkmak istiyordu fakat ödevlerini henüz bitirmemişti."
Bu cümledeki "fakat" kelimesinin işlevi nedir?
Bu cümledeki "fakat" kelimesinin işlevi nedir?
Çözüm:
- Geçiş ve Bağlantı İfadeleri: Cümle içinde düşüncenin yönünü değiştiren kelimelerdir.
- Bu cümlede "dışarı çıkmak istemesi" olumlu bir istektir. "Ödevlerin bitmemesi" ise bu isteğin önündeki engeldir.
- "Fakat" kelimesi, düşünceyi olumlu bir durumdan olumsuz bir duruma bağlayarak düşüncenin yönünü değiştirmiştir.
- 💡 Benzer kelimeler: Ama, lakin, ancak, oysa.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı ile ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Yarın Ayşe teyzem bize pasta yapacak.
B) Köpeğimiz Karabaş bahçede oyun oynuyor.
C) Bu yıl Cumhuriyet Bayramı coşkuyla kutlandı.
D) Haftaya salı günü sınavımız var.
A) Yarın Ayşe teyzem bize pasta yapacak.
B) Köpeğimiz Karabaş bahçede oyun oynuyor.
C) Bu yıl Cumhuriyet Bayramı coşkuyla kutlandı.
D) Haftaya salı günü sınavımız var.
Çözüm:
- Kural 1: Akrabalık bildiren kelimeler (teyze, hala, amca) özel isimle birlikte kullanıldığında küçük harfle başlar. (A doğru)
- Kural 2: Hayvanlara verilen özel isimler büyük harfle başlar. (B doğru)
- Kural 3: Milli ve dini bayramların her kelimesi büyük harfle başlar. (C doğru)
- Kural 4: Belirli bir tarih (gün ve sayı) bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. (D doğru)
- ⚠️ Eğer "15 Salı" deseydi büyük olurdu. Bu örnekte tüm seçenekler kurallara uygundur. Ancak soruda hata arandığı için MEB müfredatında sıkça sorulan "29 ekim cumhuriyet bayramı" gibi hatalı kullanımlara dikkat edilmelidir.
Örnek 8:
Bir kütüphane görevlisi, kitapları türlerine göre raflara dizmektedir. Görevli, "terim anlamlı" kelimelerin yoğun olduğu kitapları "Bilim ve Sanat" rafına koyacaktır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinin bulunduğu kitap "Bilim ve Sanat" rafına girmelidir?
A) Kalbim bu haberle çok kırıldı.
B) Oyunun ikinci perdesi birazdan başlayacak.
C) Tatlı diliyle herkesi kendine hayran bıraktı.
D) Ağır çantaları taşırken çok zorlandı.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinin bulunduğu kitap "Bilim ve Sanat" rafına girmelidir?
A) Kalbim bu haberle çok kırıldı.
B) Oyunun ikinci perdesi birazdan başlayacak.
C) Tatlı diliyle herkesi kendine hayran bıraktı.
D) Ağır çantaları taşırken çok zorlandı.
Çözüm:
- Terim Anlam: Bir kelimenin bilim, sanat, spor veya meslek dallarıyla ilgili kazandığı özel anlamdır.
- A seçeneğindeki "kalp kırılması" mecaz anlamdır.
- C seçeneğindeki "tatlı dil" mecaz anlamdır.
- D seçeneğindeki "ağır" gerçek anlamdır.
- B seçeneğindeki "perde" kelimesi tiyatro sanatına ait bir terimdir.
- ✅ Cevap: B
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-es-anlamli-zit-anlamli-sestes-gercek-mecaz-terim-oznel-nesnel-amac-neden-kosul-gecis-ve-baglanti-buyuk-harfler/sorular