🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Cümlede anlam ve sözcükte anlam Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Cümlede anlam ve sözcükte anlam Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangi anlamda kullanıldığını belirtiniz.
1. "Bu siyah kalemi kullanabilir miyim?"
2. "Konuyu siyah beyaz bir film gibi düşündü."
1. "Bu siyah kalemi kullanabilir miyim?"
2. "Konuyu siyah beyaz bir film gibi düşündü."
Çözüm:
- Sözcükte Anlam: Gerçek Anlam
- 1. cümlede "siyah" sözcüğü, rengi ifade eden gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bir nesnenin rengini belirtir. 💡
- Sözcükte Anlam: Mecaz Anlam
- 2. cümlede "siyah" sözcüğü, mecaz anlamda kullanılmıştır. Burada "siyah beyaz" ifadesi, eski, renksiz, canlılığını yitirmiş anlamlarını taşır. 📌
Örnek 2:
"Çocuklar parkta koşuşturuyordu." cümlesindeki altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlamı açıklayınız.
Çözüm:
- Sözcükte Anlam: Deyim
- "Koşuşturmak" sözcüğü, bu cümlede anlam genişlemesi yoluyla kullanılmıştır. Tek başına koşmak eyleminden ziyade, telaşlı, hareketli, bir o yana bir bu yana gidip gelme durumunu ifade eder. Parkta çocukların enerjik ve hareketli hallerini anlatır. ✅
Örnek 3:
"Bu işi kısa sürede bitirmeliyiz." cümlesindeki altı çizili ifade, hangi anlam ilişkisini göstermektedir?
Çözüm:
- Cümlede Anlam: Zıt Anlamlılık
- "Kısa sürede" ifadesi, zamanın azlığını belirtir. Cümlede bu ifade, zıt anlamlılık ilkesiyle de ilişkilendirilebilir. "Uzun sürede" ifadesinin karşıtıdır. Burada zamanın verimli kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. ⏱️
Örnek 4:
"Öğretmen, öğrencilere anlamlı bir ders verdi." cümlesinde "anlamlı" sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
Çözüm:
- Sözcükte Anlam: Mecaz Anlam
- "Anlamlı" sözcüğü burada mecaz anlamda kullanılmıştır. Dersin sadece bilgi vermediği, aynı zamanda dinleyenler için bir değer taşıdığı, üzerinde düşünülecek yönleri olduğu, dersin bir amacı olduğu anlamlarını ifade eder. 🤔
Örnek 5:
Ayşe, matematik dersinde zorlandığı bir konuyu arkadaşı Mehmet'e anlatırken şöyle demiştir: "Bu konuyu bir türlü kafa mı oturtamadım."
Ayşe'nin bu cümlesinde altı çizili deyim, hangi durumu ifade etmektedir?
Ayşe'nin bu cümlesinde altı çizili deyim, hangi durumu ifade etmektedir?
Çözüm:
- Cümlede Anlam: Deyim
- Ayşe'nin kullandığı "kafasına oturtmak" deyimi, bir konuyu tam olarak anlamak, kavramak, zihnine yerleştirmek anlamına gelir. Ayşe, matematik konusunu tam olarak anlayamadığını, kavrayamadığını ifade etmektedir. 🧠
Örnek 6:
Manavdan aldığınız domateslerin tadı çok ekşiydi. "Bu domatesler pek taze değil." dediniz.
Burada "taze değil" ifadesiyle ne anlatmak istediniz?
Burada "taze değil" ifadesiyle ne anlatmak istediniz?
Çözüm:
- Sözcükte Anlam: Karşıt Anlam
- Manavdan aldığınız domateslerin tadının ekşi olması, onların taze olmadığını gösterir. "Taze" kelimesinin zıttı olan "bayat" veya "bozuk" anlamlarına yakın bir durumu ifade etmiş olursunuz. Burada domateslerin tazeliğini yitirdiğini, artık tüketim için uygun olmadığını belirtmiş olursunuz. 🍅
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde "açık" sözcüğü, diğerlerinden farklı bir anlamda kullanılmıştır?
A) Kapı açık kalmış.
B) Hava bugün çok açık.
C) Bu konuyu daha açık anlatmalısın.
D) Açık bir yara vardı.
A) Kapı açık kalmış.
B) Hava bugün çok açık.
C) Bu konuyu daha açık anlatmalısın.
D) Açık bir yara vardı.
Çözüm:
- Sözcükte Anlam: Çok Anlamlılık
- Bu soruda "açık" kelimesinin farklı anlamlarda kullanılmasına bakacağız. 🧐
- A) Kapı açık kalmış: Kapının kapanmadığı, geçişe elverişli olduğu anlamında kullanılmıştır. (Gerçek Anlam)
- B) Hava bugün çok açık: Gökyüzünün bulutsuz, güneşli olduğu anlamında kullanılmıştır. (Gerçek Anlam)
- C) Bu konuyu daha açık anlatmalısın: Konunun anlaşılır, net, anlaşılır bir dille anlatılması gerektiğini ifade eder. (Mecaz Anlam)
- D) Açık bir yara vardı: Yarının kapanmadığı, dış etkenlere maruz kaldığı anlamında kullanılmıştır. (Gerçek Anlam)
- Cevap: C şıkkında "açık" sözcüğü, "anlaşılır, net" anlamında mecaz olarak kullanılmıştır. Diğer şıklarda ise gerçek anlamıyla kullanılmıştır. ✅
Örnek 8:
Bir arkadaşınızla buluşacaksınız. Arkadaşınız size mesaj atıyor: "Benim için biraz acele et."
Burada "biraz" kelimesiyle ne kastediliyor?
Burada "biraz" kelimesiyle ne kastediliyor?
Çözüm:
- Cümlede Anlam: Nicel ve Nitel Anlam
- "Biraz acele et" cümlesinde "biraz" kelimesi, nicel bir anlam taşır. Yani, tam olarak belirli bir miktar olmasa da, normalden daha hızlı hareket etme, bekleme süresini kısaltma anlamını ifade eder. Acele etme eyleminin miktarını belirtir. 🏃💨
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-cumlede-anlam-ve-sozcukte-anlam/sorular