💡 6. Sınıf Türkçe: 2. dönem 2. yazılı açık uçlu soru çalışma kağıdı Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki metni okuyunuz ve metnin ana fikrini yazınız.
Kitaplar, hiç gitmediğimiz diyarlara bizi götüren sihirli kanatlar gibidir. Bir kitabın kapağını açtığınızda sadece sayfaları değil, yeni dünyaların kapılarını da aralamış olursunuz. Okumak, insanın hayal gücünü beslerken ona farklı bakış açıları kazandırır. Bu yüzden kitap okumayı bir alışkanlık haline getirmek, kendimize yapabileceğimiz en büyük iyiliktir.
Çözüm ve Açıklama
✅ Metnin Ana Fikri: Kitap okumak, insanın hayal dünyasını geliştirir, ona yeni ufuklar açar ve kişisel gelişimine büyük katkı sağlar.
Metinde kitapların "sihirli kanatlar" olduğu benzetmesi yapılmıştır.
Yeni dünyalar keşfetmenin ve farklı bakış açıları kazanmanın yolu olarak kitap okuma vurgulanmıştır.
Son cümlede bu eylemin bir "alışkanlık" olması gerektiği belirtilerek ana mesaj verilmiştir.
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlelerde geçen deyimlerin anlamlarını karşılarına yazınız.
1. Son yaptığı hatadan sonra öğretmenin gözünden düştü.
2. Sınavdan yüksek not alınca etekleri zil çaldı.
Çözüm ve Açıklama
👉 Deyimlerin Anlamları:
Gözden düşmek: Değerini yitirmek, kendisine duyulan sevgi ve güveni kaybetmek.
Etekleri zil çalmak: Çok sevinmek, büyük bir mutluluk ve heyecan duymak.
💡 Not: Deyimler genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış, kalıplaşmış söz öbekleridir.
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlelerde yer alan isimlerin (adların) türlerini (Özel İsim, Cins İsim, Somut İsim, Soyut İsim) belirleyerek yazınız.
1. Ankara Türkiye'nin başkentidir.
2. İçimdeki mutluluk tarif edilemez.
3. Masanın üzerindeki kalem kırılmış.
Çözüm ve Açıklama
✅ İsim Türleri Analizi:
Ankara: Özel İsim (Tek bir varlığı karşıladığı için).
Mutluluk: Soyut İsim (Beş duyu organımızla algılayamadığımız bir kavram olduğu için).
Kalem: Cins İsim ve Somut İsim (Aynı türden varlıkları karşıladığı ve dokunup görebildiğimiz için).
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlelerde geçen zamirleri (adılları) bularak türlerini yazınız.
1. O, dün kütüphaneye gitmemiş.
2. Şunu bana uzatır mısın?
3. Bazıları geziye katılmak istemedi.
Çözüm ve Açıklama
👉 Zamir Türleri:
O: Şahıs (Kişi) Zamiri (Bir insanın yerini tuttuğu için).
Şunu: İşaret Zamiri (Bir varlığı işaret yoluyla belirttiği için).
Bazıları: Belgisiz Zamir (Hangi varlıkların yerini tuttuğu tam olarak belli olmadığı için).
5
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sıfatların (ön adların) türlerini (Niteleme veya Belirtme Sıfatı) yazınız.
1. Mavi deniz insana huzur veriyor.
2. Bu kitap çok sürükleyiciymiş.
3. Üç elma yedim.
Çözüm ve Açıklama
✅ Sıfat Türleri:
Mavi: Niteleme Sıfatı (İsme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verdiği için: Nasıl deniz? Mavi deniz).
Bu: İşaret Sıfatı / Belirtme Sıfatı (İsmi işaret yoluyla belirttiği için).
Üç: Sayı Sıfatı / Belirtme Sıfatı (İsmin miktarını sayı ile belirttiği için).
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir metin türü olan "Fabl"ın özelliklerini düşünerek, aşağıda verilen kısa metnin neden bir fabl olduğunu iki madde ile açıklayınız.
"Kurnaz Tilki, ağacın dalındaki kargaya seslendi: 'Sesin ne kadar da güzelmiş dostum, bir şarkı söyle de dinleyelim.' Karga, övgüye dayanamayıp ağzını açınca peyniri yere düşürdü."
Çözüm ve Açıklama
💡 Metnin Fabl Olma Nedenleri:
Teşhis ve İntak (Kişileştirme ve Konuşturma): İnsan dışı varlıklar olan tilki ve kargaya insan özelliği verilmiş ve onlar konuşturulmuştur.
Ders Verme Amacı: Metin, kurnazlık ve boş övgüye kanmama konusunda bir ibret/ders verme amacı taşımaktadır.
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Aşağıdaki günlük hayat senaryosuna uygun olarak yazım yanlışlarını düzeltiniz.
Arkadaşınız Ahmet'e bir mesaj yazıyorsunuz: "Selam Ahmet, yarın ki maça sende gelecek misin? Ankarada buluşalım."
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Yazım Şekli:
"Selam Ahmet, yarınki maça sen de gelecek misin? Ankara'da buluşalım."
Düzeltmelerin Nedenleri:
Yarınki: Buradaki "-ki" sıfat yapan ektir ve bitişik yazılır.
Sen de: Buradaki "de" bağlaçtır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, bu yüzden ayrı yazılır.
Ankara'da: Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işareti (\( ' \)) ile ayrılır.
misin: Soru eki olan "mı/mi/mu/mü" her zaman ayrı yazılır.
8
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Aşağıdaki cümlede geçen edat ve bağlaçları bularak işlevlerini açıklayınız.
"Ali ile Ayşe sinemaya gittiler ama bilet bulamadıkları için geri döndüler."
Çözüm ve Açıklama
👉 Edat ve Bağlaç Analizi:
ile: Bağlaç görevindedir. "Ali ve Ayşe" anlamında kullanılarak iki ismi birbirine bağlamıştır.
ama: Bağlaçtır. İki cümleyi (sinemaya gitmeleri ve bilet bulamamaları) birbirine bağlamış, karşıtlık anlamı katmıştır.
için: Edattır. Cümleye "neden-sonuç" anlamı katmıştır (Geri dönmelerinin nedeni bilet bulamamalarıdır).
6. Sınıf Türkçe: 2. dönem 2. yazılı açık uçlu soru çalışma kağıdı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki metni okuyunuz ve metnin ana fikrini yazınız.
Kitaplar, hiç gitmediğimiz diyarlara bizi götüren sihirli kanatlar gibidir. Bir kitabın kapağını açtığınızda sadece sayfaları değil, yeni dünyaların kapılarını da aralamış olursunuz. Okumak, insanın hayal gücünü beslerken ona farklı bakış açıları kazandırır. Bu yüzden kitap okumayı bir alışkanlık haline getirmek, kendimize yapabileceğimiz en büyük iyiliktir.
Çözüm:
✅ Metnin Ana Fikri: Kitap okumak, insanın hayal dünyasını geliştirir, ona yeni ufuklar açar ve kişisel gelişimine büyük katkı sağlar.
Metinde kitapların "sihirli kanatlar" olduğu benzetmesi yapılmıştır.
Yeni dünyalar keşfetmenin ve farklı bakış açıları kazanmanın yolu olarak kitap okuma vurgulanmıştır.
Son cümlede bu eylemin bir "alışkanlık" olması gerektiği belirtilerek ana mesaj verilmiştir.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerde geçen deyimlerin anlamlarını karşılarına yazınız.
1. Son yaptığı hatadan sonra öğretmenin gözünden düştü.
2. Sınavdan yüksek not alınca etekleri zil çaldı.
Çözüm:
👉 Deyimlerin Anlamları:
Gözden düşmek: Değerini yitirmek, kendisine duyulan sevgi ve güveni kaybetmek.
Etekleri zil çalmak: Çok sevinmek, büyük bir mutluluk ve heyecan duymak.
💡 Not: Deyimler genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış, kalıplaşmış söz öbekleridir.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerde yer alan isimlerin (adların) türlerini (Özel İsim, Cins İsim, Somut İsim, Soyut İsim) belirleyerek yazınız.
1. Ankara Türkiye'nin başkentidir.
2. İçimdeki mutluluk tarif edilemez.
3. Masanın üzerindeki kalem kırılmış.
Çözüm:
✅ İsim Türleri Analizi:
Ankara: Özel İsim (Tek bir varlığı karşıladığı için).
Mutluluk: Soyut İsim (Beş duyu organımızla algılayamadığımız bir kavram olduğu için).
Kalem: Cins İsim ve Somut İsim (Aynı türden varlıkları karşıladığı ve dokunup görebildiğimiz için).
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlelerde geçen zamirleri (adılları) bularak türlerini yazınız.
1. O, dün kütüphaneye gitmemiş.
2. Şunu bana uzatır mısın?
3. Bazıları geziye katılmak istemedi.
Çözüm:
👉 Zamir Türleri:
O: Şahıs (Kişi) Zamiri (Bir insanın yerini tuttuğu için).
Şunu: İşaret Zamiri (Bir varlığı işaret yoluyla belirttiği için).
Bazıları: Belgisiz Zamir (Hangi varlıkların yerini tuttuğu tam olarak belli olmadığı için).
Örnek 5:
Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sıfatların (ön adların) türlerini (Niteleme veya Belirtme Sıfatı) yazınız.
1. Mavi deniz insana huzur veriyor.
2. Bu kitap çok sürükleyiciymiş.
3. Üç elma yedim.
Çözüm:
✅ Sıfat Türleri:
Mavi: Niteleme Sıfatı (İsme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verdiği için: Nasıl deniz? Mavi deniz).
Bu: İşaret Sıfatı / Belirtme Sıfatı (İsmi işaret yoluyla belirttiği için).
Üç: Sayı Sıfatı / Belirtme Sıfatı (İsmin miktarını sayı ile belirttiği için).
Örnek 6:
Bir metin türü olan "Fabl"ın özelliklerini düşünerek, aşağıda verilen kısa metnin neden bir fabl olduğunu iki madde ile açıklayınız.
"Kurnaz Tilki, ağacın dalındaki kargaya seslendi: 'Sesin ne kadar da güzelmiş dostum, bir şarkı söyle de dinleyelim.' Karga, övgüye dayanamayıp ağzını açınca peyniri yere düşürdü."
Çözüm:
💡 Metnin Fabl Olma Nedenleri:
Teşhis ve İntak (Kişileştirme ve Konuşturma): İnsan dışı varlıklar olan tilki ve kargaya insan özelliği verilmiş ve onlar konuşturulmuştur.
Ders Verme Amacı: Metin, kurnazlık ve boş övgüye kanmama konusunda bir ibret/ders verme amacı taşımaktadır.
Örnek 7:
Aşağıdaki günlük hayat senaryosuna uygun olarak yazım yanlışlarını düzeltiniz.
Arkadaşınız Ahmet'e bir mesaj yazıyorsunuz: "Selam Ahmet, yarın ki maça sende gelecek misin? Ankarada buluşalım."
Çözüm:
✅ Doğru Yazım Şekli:
"Selam Ahmet, yarınki maça sen de gelecek misin? Ankara'da buluşalım."
Düzeltmelerin Nedenleri:
Yarınki: Buradaki "-ki" sıfat yapan ektir ve bitişik yazılır.
Sen de: Buradaki "de" bağlaçtır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, bu yüzden ayrı yazılır.
Ankara'da: Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işareti (\( ' \)) ile ayrılır.
misin: Soru eki olan "mı/mi/mu/mü" her zaman ayrı yazılır.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlede geçen edat ve bağlaçları bularak işlevlerini açıklayınız.
"Ali ile Ayşe sinemaya gittiler ama bilet bulamadıkları için geri döndüler."
Çözüm:
👉 Edat ve Bağlaç Analizi:
ile: Bağlaç görevindedir. "Ali ve Ayşe" anlamında kullanılarak iki ismi birbirine bağlamıştır.
ama: Bağlaçtır. İki cümleyi (sinemaya gitmeleri ve bilet bulamamaları) birbirine bağlamış, karşıtlık anlamı katmıştır.
için: Edattır. Cümleye "neden-sonuç" anlamı katmıştır (Geri dönmelerinin nedeni bilet bulamamalarıdır).