🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Sosyal Bilgiler
💡 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Ülkemizde ekonomik faaliyetler Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Ülkemizde ekonomik faaliyetler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Türkiye'nin coğrafi özellikleri göz önüne alındığında, Karadeniz Bölgesi'nde her mevsim yağışlı bir iklim görülmektedir. Bu durum, bölgede belirli tarım ürünlerinin yetişmesine imkan sağlar.
Buna göre, Karadeniz Bölgesi'nde en çok yetiştirilen ve bölge ekonomisine büyük katkı sağlayan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Pamuk
B) Çay
C) Buğday
D) Zeytin
Buna göre, Karadeniz Bölgesi'nde en çok yetiştirilen ve bölge ekonomisine büyük katkı sağlayan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Pamuk
B) Çay
C) Buğday
D) Zeytin
Çözüm:
Karadeniz Bölgesi'nin ekonomik faaliyetlerini incelediğimizde şu adımları takip ederiz:
- İklim Analizi: Karadeniz iklimi her mevsim yağışlı ve ılımandır.
- Ürün Uyumu: Pamuk yetişmek için yaz kuraklığı ister, Buğday ise olgunlaşma döneminde sıcaklık bekler. Zeytin ise Akdeniz iklimine özgüdür.
- Sonuç: Çay bitkisi bol yağış ve nemli iklimi sevdiği için sadece Doğu Karadeniz kıyılarında yetişir.
Örnek 2:
Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer şekillerinin dağlık ve engebeli olması, iklimin ise sert karasal olması tarım faaliyetlerini kısıtlamıştır. Ancak bölgedeki geniş meralar ve gür otlaklar başka bir ekonomik faaliyeti ön plana çıkarmıştır.
Bu bilgilere göre, Erzurum-Kars çevresinde en yaygın olarak yapılan hayvancılık türü hangisidir?
A) Kümes Hayvancılığı
B) İpek Böcekçiliği
C) Büyükbaş Hayvancılık
D) Arıcılık
Bu bilgilere göre, Erzurum-Kars çevresinde en yaygın olarak yapılan hayvancılık türü hangisidir?
A) Kümes Hayvancılığı
B) İpek Böcekçiliği
C) Büyükbaş Hayvancılık
D) Arıcılık
Çözüm:
Bölgenin coğrafi şartlarını değerlendirelim:
- Yaz Yağışları: Erzurum-Kars çevresinde yaz yağışları ile yeşeren gür otlaklar (meralar) bulunur.
- Hayvan Türü: Bu gür otlaklar, küçükbaş hayvanların beslenmesi için fazla büyüktür; bu nedenle Büyükbaş Hayvancılık (sığır, manda vb.) için çok uygundur.
- Ekonomik Etki: Bu faaliyet bölgede et ve süt ürünleri sanayisinin gelişmesini sağlamıştır.
Örnek 3:
Türkiye, maden çeşitliliği bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Özellikle bir maden türünde dünya rezervlerinin yaklaşık % \( 72 \) kadarına sahiptir. Bu maden; roket yakıtından cam sanayisine, temizlik ürünlerinden ilaç yapımına kadar pek çok alanda kullanılır.
Yukarıda özellikleri anlatılan stratejik madenimiz aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bor
B) Linyit
C) Bakır
D) Demir
Yukarıda özellikleri anlatılan stratejik madenimiz aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bor
B) Linyit
C) Bakır
D) Demir
Çözüm:
Madenlerimizi ve kullanım alanlarını hatırlayalım:
- Rezerv Durumu: Türkiye, dünyadaki Bor rezervlerinin % \( 72 \) gibi çok büyük bir kısmına sahiptir.
- Kullanım Alanları: Bor madeni "Geleceğin Madeni" olarak adlandırılır ve jet yakıtı, cam, seramik, deterjan gibi \( 250 \)'den fazla alanda kullanılır.
- Çıkarım Yerleri: Balıkesir, Kütahya, Eskişehir ve Bursa çevresinde yoğunlaşmıştır.
Örnek 4:
Bir girişimci olan Ahmet Bey, ülkemizde bir Şeker Fabrikası kurmak istemektedir. Şeker pancarı tarladan toplandıktan sonra kısa sürede işlenmesi gereken, çabuk bozulan bir üründür.
Bu bilgilere göre Ahmet Bey'in fabrikasını kurarken dikkat etmesi gereken en temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fabrikayı liman şehirlerine yakın kurmak.
B) Fabrikayı hammadde kaynağına (tarlalara) yakın kurmak.
C) Fabrikayı sadece büyük şehirlere kurmak.
D) Fabrikayı kış turizminin geliştiği yerlere kurmak.
Bu bilgilere göre Ahmet Bey'in fabrikasını kurarken dikkat etmesi gereken en temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fabrikayı liman şehirlerine yakın kurmak.
B) Fabrikayı hammadde kaynağına (tarlalara) yakın kurmak.
C) Fabrikayı sadece büyük şehirlere kurmak.
D) Fabrikayı kış turizminin geliştiği yerlere kurmak.
Çözüm:
Sanayi tesislerinin yer seçiminde dikkat edilen faktörleri analiz edelim:
- Hammaddeye Yakınlık: Şeker pancarı gibi çabuk bozulan ürünlerde, taşıma maliyetini düşürmek ve ürünün kalitesini korumak için fabrika tarlanın hemen yanına kurulur.
- Lojistik: Eğer ürün bozulmayan bir yapıdaysa (örneğin pamuklu dokuma) ulaşım öncelikli olabilir.
- Karar: Ahmet Bey, ürünün çabuk bozulma özelliğinden dolayı fabrikasını hammaddeye yakın bir yere kurmalıdır.
Örnek 5:
Antalya ve çevresinde yaz mevsiminin uzun sürmesi, güneşli gün sayısının fazla olması ve deniz suyunun erken ısınması bölgede Yaz Turizmi faaliyetlerini canlandırmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi turizmin bölge ekonomisine sağladığı doğrudan katkılardan biri değildir?
A) Yeni iş imkanlarının (istihdam) oluşması.
B) Otel ve konaklama tesislerinin sayısının artması.
C) Yerel esnafın satışlarının artması.
D) Bölgedeki maden ocaklarının sayısının artması.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi turizmin bölge ekonomisine sağladığı doğrudan katkılardan biri değildir?
A) Yeni iş imkanlarının (istihdam) oluşması.
B) Otel ve konaklama tesislerinin sayısının artması.
C) Yerel esnafın satışlarının artması.
D) Bölgedeki maden ocaklarının sayısının artması.
Çözüm:
Turizmin ekonomik etkilerini inceleyelim:
- İstihdam: Turizm sayesinde garsonluk, rehberlik, otel işletmeciliği gibi birçok iş alanı açılır. ✅
- Hizmet Sektörü: Turistlerin gelmesiyle lokantalar, hediyelik eşya dükkanları ve ulaşım sektörü canlanır. ✅
- Madenler: Maden ocaklarının açılması yer altı kaynaklarıyla ilgilidir, turizmle doğrudan bir bağlantısı yoktur. ❌
Örnek 6:
Karadeniz Bölgesi, Türkiye'nin orman varlığı bakımından en zengin bölgesidir. Bu durum bölgedeki ekonomik faaliyetleri ve insanların yaşam biçimini doğrudan etkilemiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?
A) Kağıt fabrikalarının bu bölgede yoğunlaşması.
B) Kırsal kesimde evlerin yapı malzemesi olarak ahşap kullanılması.
C) Yayla turizminin gelişmiş olması.
D) Mobilya sanayisinin gelişmesi.
Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?
A) Kağıt fabrikalarının bu bölgede yoğunlaşması.
B) Kırsal kesimde evlerin yapı malzemesi olarak ahşap kullanılması.
C) Yayla turizminin gelişmiş olması.
D) Mobilya sanayisinin gelişmesi.
Çözüm:
Orman varlığının sonuçlarını değerlendirelim:
- Sanayi: Ormanların bol olması kağıt ve mobilya fabrikaları için hammadde sağlar. (A ve D doğru)
- Mimari: Çevrede bol bulunan malzeme ev yapımında kullanılır, bu yüzden Karadeniz'de ahşap evler yaygındır. (B doğru)
- Turizm: Yayla turizmi ormanlardan ziyade yüksek rakımlı düzlükler ve serin hava ile ilgilidir. Orman varlığıyla doğrudan bir sanayi/ekonomi ilişkisi bu şıkta kurulmamıştır.
Örnek 7:
Bir ülkenin başka bir ülkeden mal satın almasına İthalat (Dış Alım), başka bir ülkeye mal satmasına ise İhracat (Dış Satım) denir.
Türkiye'nin dış ticaretini düşündüğümüzde, aşağıdakilerden hangisi ihraç ettiğimiz (sattığımız) ürünlerden biri değildir?
A) Fındık
B) Petrol
C) Tekstil ürünleri
D) Bor madeni
Türkiye'nin dış ticaretini düşündüğümüzde, aşağıdakilerden hangisi ihraç ettiğimiz (sattığımız) ürünlerden biri değildir?
A) Fındık
B) Petrol
C) Tekstil ürünleri
D) Bor madeni
Çözüm:
Dış ticaret kavramlarını uygulayalım:
- İhracat (Sattıklarımız): Türkiye dünyada fındık üretiminde \( 1 \). sıradadır, bu yüzden ihraç ederiz. Tekstil ve Bor madeni de önemli ihraç ürünlerimizdir.
- İthalat (Aldıklarımız): Türkiye, enerji ihtiyacını karşılamak için Petrol ve doğal gazı büyük oranda dışarıdan satın alır.
Örnek 8:
Ekonomik faaliyetler üzerinde coğrafi faktörlerin (iklim, yer şekilleri, su kaynakları) etkisi büyüktür.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde coğrafi faktör ile ekonomik faaliyet arasındaki ilişki yanlış verilmiştir?
A) Engebeli yer şekilleri \( \rightarrow \) Ulaşımın zorlaşması ve ticaretin yavaşlaması.
B) Verimli alüvyal ovalar \( \rightarrow \) Modern tarım yöntemlerinin gelişmesi.
C) Bozkır bitki örtüsü \( \rightarrow \) Büyükbaş hayvancılığın yaygınlaşması.
D) Akarsuların akış hızının yüksek olması \( \rightarrow \) Hidroelektrik enerji üretimi.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde coğrafi faktör ile ekonomik faaliyet arasındaki ilişki yanlış verilmiştir?
A) Engebeli yer şekilleri \( \rightarrow \) Ulaşımın zorlaşması ve ticaretin yavaşlaması.
B) Verimli alüvyal ovalar \( \rightarrow \) Modern tarım yöntemlerinin gelişmesi.
C) Bozkır bitki örtüsü \( \rightarrow \) Büyükbaş hayvancılığın yaygınlaşması.
D) Akarsuların akış hızının yüksek olması \( \rightarrow \) Hidroelektrik enerji üretimi.
Çözüm:
Coğrafi faktörlerin etkilerini tek tek inceleyelim:
- A Şıkkı: Dağlık yerlerde yol yapmak zordur, bu da ticareti olumsuz etkiler. (Doğru)
- B Şıkkı: Çukurova gibi verimli ovalarda tarım çok gelişmiştir. (Doğru)
- C Şıkkı: Bozkır (kısa boylu otlar) Küçükbaş Hayvancılık (koyun, keçi) için uygundur. Büyükbaş hayvancılık için gür meralar gerekir. (Yanlış)
- D Şıkkı: Dağlık ülkemizde akarsular hızlı akar, bu da barajlardan elektrik üretmemizi sağlar. (Doğru)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-sosyal-bilgiler-ulkemizde-ekonomik-faaliyetler/sorular