✅ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Tarihe yolculuk Test Çöz

İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı, hükümdara danışmanlık yapan meclise ne ad verilirdi?

Uygurlar, Maniheizm dinini kabul ettikten sonra yerleşik hayata geçmişlerdir.

Bu durumun Uygurların yaşamında aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenemez?

Orta Asya'da kurulan ve İslamiyet'i resmi din olarak kabul eden ilk Müslüman Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Çin'den başlayıp Orta Asya'yı aşarak Akdeniz ve Avrupa'ya kadar uzanan, üzerinde ipek, porselen ve baharat gibi ürünlerin taşındığı tarihi ticaret yolu aşağıdakilerden hangisidir?

II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilen Orhun Abideleri, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleri olarak kabul edilir. Bu abidelerde Türk milletinin geçmişte yaptığı hatalar, devletin nasıl yönetilmesi gerektiği ve bağımsızlığın önemi Türkçe olarak anlatılmıştır.

Bu bilgilere göre, Göktürklerin Orhun Abideleri'ni dikmesi ve kendi alfabelerini kullanmaları öncelikle hangi özelliklerini gösterir?

İlk Türk devletlerinde hükümdara devleti yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. "Kut" adı verilen bu yetki, kan yoluyla hükümdarın erkek çocuklarına ve hanedan üyelerine de geçerdi.

Bu durumun ilk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan yol açtığı savunulabilir?

İslam tarihinde Hz. Muhammed'in vefatından sonra devlet başkanlığına sırasıyla Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali gelmiştir. Bu dönemde halifeler, Müslümanların ileri gelenlerinin ortak kararı ve seçimiyle belirlenmiştir.

Bu uygulama nedeniyle Dört Halife Dönemi aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilmiştir?

Gazneli Mahmut, Hindistan'a 17 sefer düzenleyerek İslamiyet'in bu bölgede yayılmasını sağlamıştır. Aynı zamanda sarayında ünlü bilim insanı Biruni'yi ağırlamış ve onun için "Sarayımın en değerli hazinesi" ifadesini kullanmıştır.

Buna göre Gazneli Mahmut ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

1071 yılında Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan Malazgirt Savaşı'nı Selçuklular kazanmıştır. Bu zaferden sonra Anadolu'da ilk Türk beylikleri kurulmuş ve Türkler Anadolu'yu hızla yurt edinmeye başlamıştır.

Bu bilgilere göre Malazgirt Savaşı'nın en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Türkçeyi resmi dil olarak kullanmaya devam etmişler, Uygur alfabesini kullanmışlar ve yönetimde Türk devlet geleneğini sürdürmüşlerdir.

Karahanlıların bu tutumu aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Uygurlar, Bögü Kağan döneminde Maniheizm dinini kabul etmişlerdir. Bu din, et yemeyi ve savaşmayı yasaklamaktaydı. Bu durum Uygurların yaşamında köklü değişikliklere yol açmıştır.

Buna göre, Maniheizm dininin Uygurlar üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İlk Türk devletlerinde görülen bozkır kültürünün ve göçebe yaşam tarzının toplumsal yapı üzerindeki etkileriyle ilgili araştırma yapan bir tarihçi şu tespitlerde bulunmuştur:

I. Taşınabilir malzemelerden yapılan çadırlar (yurt) barınak olarak kullanılmıştır.
II. Uzun süreli hapis cezaları verilememiş, cezalar kısa süreli tutulmuştur.
III. Sözlü hukuk kuralları olan "töre" toplumsal düzeni sağlamıştır.
IV. Sanat eserleri genellikle taşınabilir nitelikteki küçük el sanatları ve hayvan üslubu motiflerinden oluşmuştur.

Bu tespitlerden yola çıkılarak bozkır kültürünün Türklerin yaşamı üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

751 yılında Abbasiler ile Çinliler arasında yapılan Talas Savaşı'nda Türkler (Karluklar), Abbasilerin yanında yer alarak Çinlilerin yenilmesini sağlamışlardır. Bu savaşın sonuçları şunlardır:

- Türkler kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmeye başlamıştır.
- Çin'in Orta Asya üzerindeki baskısı kırılmış ve Türk boyları bağımsızlıklarını korumuştur.
- Kağıt, matbaa, barut ve pusula gibi teknik buluşlar Çin dışında da (önce İslam dünyasında, sonra Avrupa'da) yayılmaya başlamıştır.

Bu bilgilere göre Talas Savaşı ile ilgili;

I. Kültürel etkileşimin sınırları aşarak küresel bir boyut kazanmasına zemin hazırlamıştır.
II. Türk-Arap ilişkilerinde çatışma döneminden dostluk ve iş birliği dönemine geçilmiştir.
III. Siyasi sonuçları, dini ve kültürel değişimlerin önünü açmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

I. Göktürk Devleti döneminde İpek Yolu ticaretini kontrol altında tutmak amacıyla çok yönlü bir diplomasi izlenmiştir. Göktürkler, İpek Yolu üzerinde etkin olan Ak Hun Devleti'ni zayıflatmak için Sasanilerle ittifak kurmuş ve Ak Hun Devleti'nin yıkılmasını sağlamıştır. Ancak daha sonra Sasanilerin İpek Yolu ticaretini engellemesi üzerine bu kez Bizans İmparatorluğu ile ittifak kurarak Sasanileri baskı altına almışlardır.

Bu diplomatik hamleler dikkate alındığında ilk Türk devletlerinin dış politikası hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?