💡 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Karar Almada Etkili Olan Faktörler (STK, Kamuoyu, Medya, Siyasi Partiler) Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir mahallede, çocuklar için yeterli oyun alanı olmadığını düşünen bir grup veli, belediyeye dilekçe yazarak park yapılmasını talep etti. Bu veliler, bir Sivil Toplum Kuruluşu (STK) çatısı altında birleşerek seslerini daha gür duyurdular. Sonuç olarak, belediye bu talebi değerlendirmeye aldı ve yeni bir park projesi başlattı.
👉 Bu örnekte karar alma sürecini etkileyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Sivil Toplum Kuruluşları (STK).
💡 Açıklama: Velilerin bir araya gelerek, ortak bir amaç doğrultusunda (çocuklar için park) belediyeye talepte bulunmaları ve bu talebi bir STK aracılığıyla güçlendirmeleri, karar alma sürecini doğrudan etkilemiştir. STK'lar, bireylerin seslerini birleştirerek kamuoyu oluşturmada ve yetkilileri harekete geçirmede önemli rol oynar.
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir ilkokulda, öğrencilerin öğle yemeği menüsünün daha sağlıklı ve çeşitli olması gerektiği yönünde velilerden yoğun şikayetler gelmeye başladı. Bu şikayetler sosyal medyada da paylaşıldı ve kısa sürede birçok kişi tarafından desteklendi. Okul yönetimi, bu yoğun talebi ve genel memnuniyetsizliği dikkate alarak menüyü değiştirmeye karar verdi.
👉 Okul yönetiminin kararını etkileyen faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Kamuoyu.
💡 Açıklama: Velilerin ve diğer kişilerin sosyal medya üzerinden veya doğrudan dile getirdiği ortak görüş ve beklentiler, bir kamuoyu oluşturmuştur. Okul yönetimi, bu genel düşünce ve taleplerin etkisiyle kararını değiştirmiştir. Kamuoyu, toplumsal kararların alınmasında etkili bir güçtür.
3
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Yerel bir televizyon kanalı, şehir merkezindeki tarihi bir binanın yıkılma tehlikesi altında olduğunu ve restorasyon için acil destek gerektiğini haber yaptı. Bu haberin yayınlanmasının ardından birçok kişi ve kurum, binanın kurtarılması için harekete geçti. Belediye de gelen tepkiler ve talepler üzerine binanın restore edilmesi için bütçe ayırma kararı aldı.
👉 Bu olayda belediyenin kararını etkileyen temel faktör nedir?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Medya.
💡 Açıklama: Televizyon kanalı (bir medya organı), tarihi binanın durumunu kamuoyuna duyurarak bir farkındalık yaratmıştır. Bu haber sayesinde insanlar konuya ilgi göstermiş ve tepki vermiştir. Medya, bu tür konularda kamuoyunu bilgilendirerek ve yönlendirerek karar alma süreçlerini etkileyebilir.
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Yaklaşan yerel seçimler öncesinde bir siyasi parti, mahalle sakinleriyle toplantılar düzenledi. Bu toplantılarda mahalledeki en büyük sorunlardan birinin ulaşım olduğu ve toplu taşıma seferlerinin yetersizliği dile getirildi. Siyasi parti, seçim manifestosunda bu sorunu çözeceklerini ve yeni otobüs hatları kuracaklarını vaat etti. Seçimleri kazanırlarsa bu vaadi yerine getirme kararı alacaklarını açıkladı.
👉 Siyasi partinin bu vaadi ve potansiyel kararı hangi faktörle doğrudan ilişkilidir?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Siyasi Partiler.
💡 Açıklama: Siyasi partiler, toplumun farklı kesimlerinin taleplerini dinler, bu talepleri programlarına yansıtır ve iktidara geldiklerinde bu doğrultuda kararlar almayı hedefler. Burada siyasi parti, vatandaşların ulaşım sorununu çözme vaadiyle, gelecekteki bir karar alma sürecini şekillendirmektedir.
5
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir şehirde, büyük bir sanayi tesisi kurulması planlanmaktadır. Bu tesisin çevreye zarar vereceği endişesiyle bir çevre STK'sı, bir imza kampanyası başlattı. Kampanya, yerel gazetelerde ve sosyal medyada geniş yer buldu. Kısa sürede binlerce kişi kampanyaya destek verdi ve tesisin kurulmaması yönünde bir kamuoyu oluştu. Bu durum üzerine belediye, tesisin çevreye etkilerini daha detaylı incelemek üzere bir komisyon kurma kararı aldı.
👉 Bu senaryoda STK ve kamuoyunun karar alma sürecindeki etkileşimini en iyi açıklayan ifade hangisidir?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: STK, kamuoyunu harekete geçirerek karar alma sürecini etkilemiştir.
💡 Açıklama: Çevre STK'sı, başlattığı imza kampanyasıyla bireylerin endişelerini ortak bir platformda topladı. 📌 Bu sayede, tesisin kurulmasına karşı güçlü bir kamuoyu oluşturuldu. Belediye de bu yoğun kamuoyu baskısı ve STK'nın çabaları sonucunda, başlangıçtaki kararını gözden geçirme (komisyon kurma) kararı almıştır. Yani STK, kamuoyunun oluşmasına öncülük ederek bir karar değişikliğine yol açmıştır.
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Ayşe, internette dolaşırken, bazı markaların ürünlerini üretirken doğaya zarar verdiğini anlatan bir haberle karşılaştı. Bu haber, birçok sosyal medya kullanıcısı tarafından da paylaşılarak geniş kitlelere ulaştı. Ayşe ve arkadaşları, bu haberden etkilenerek o markaların ürünlerini almamaya karar verdiler ve başka arkadaşlarına da bu durumu anlattılar. Bir süre sonra o markaların satışlarında düşüş yaşandığı ve markaların "çevre dostu" üretim yöntemlerine geçme kararı aldığı duyuruldu.
👉 Bu olayda Ayşe'nin aldığı kararı ve markanın kararını etkileyen faktörler sırasıyla nelerdir?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Medya ve Kamuoyu.
💡 Açıklama:
👉 Medya: Ayşe'nin doğaya zarar veren markalar hakkındaki bilgiyi internet haberinden (bir medya aracı) öğrenmesi, kendi kararını etkilemiştir. Medya, bireylerin bilgi edinme ve karar verme süreçlerinde önemli rol oynar.
👉 Kamuoyu: Haberlerin sosyal medyada yayılması ve birçok insanın bu markaları boykot etme kararı alması, büyük bir kamuoyu baskısı oluşturmuştur. Markaların satışlarındaki düşüş, bu kamuoyunun bir sonucudur ve markanın "çevre dostu" üretime geçme kararı almasına neden olmuştur.
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir şehirde, gençlerin spor yapabileceği modern bir basketbol sahası yapılması gündeme geldi.
Bu konuda farklı görüşler ortaya çıktı:
Gençlik Derneği (STK): "Gençlerin spor yapma hakkı var, bu saha mutlaka yapılmalı!" diye kampanyalar düzenledi.
Yerel Gazete (Medya): "Gençlerin Yeni Spor Alanı Talebi Artıyor" başlığıyla haberler yaparak konuyu gündemde tuttu.
Vatandaşlar (Kamuoyu): Sosyal medyada ve mahalle toplantılarında sahanın yapılması yönünde yoğun destek belirtti.
Belediye Meclisi (Siyasi Partiler): Farklı partilerin temsilcileri, vatandaşların ve STK'ların taleplerini dikkate alarak sahanın yapılması için bütçe ayırma konusunda uzlaştı.
👉 Yukarıdaki senaryoda, basketbol sahasının yapılması kararının alınmasında etkili olan faktörlerin tamamı doğru sıralanmıştır. Bu faktörler arasındaki etkileşimin sonucunu nasıl özetlersiniz?
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Tüm faktörler bir araya gelerek ortak bir ihtiyacın karşılanması yönünde karar alınmasını sağlamıştır.
💡 Açıklama: Bu örnekte, STK (Gençlik Derneği) konuyu gündeme getirmiş ve destek toplamıştır. Medya (Yerel Gazete) konunun duyulmasını ve yayılmasını sağlamıştır. Bu durum, kamuoyunun (Vatandaşlar) oluşmasını ve güçlenmesini sağlamıştır. Son olarak, Siyasi Partiler (Belediye Meclisi'ndeki temsilciler), bu yoğun talebi ve oluşan kamuoyu baskısını dikkate alarak sahanın yapılması yönünde olumlu bir karar almıştır. Bu, farklı faktörlerin bir araya gelerek toplumsal bir ihtiyacın karşılanmasında nasıl etkili olabileceğini gösterir.
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Hakan Bey'in oturduğu ilçede, yaz aylarında yaşanan su kesintileri büyük bir sorun haline gelmişti. Hakan Bey ve komşuları, bu sorunu çözmek için defalarca belediyeye başvurdu ancak sonuç alamadı. Yaklaşan yerel seçimler öncesinde, belediye başkanı adayı olan bir siyasi partinin temsilcisi mahallelerini ziyaret etti. Hakan Bey ve diğer mahalle sakinleri, su kesintisi sorununu bu temsilciye anlattı. Temsilci, eğer seçilirlerse ilk işlerinin su altyapısını yenilemek olacağını ve bu konuda acil eylem planı hazırlayacaklarını vaat etti. Mahalle sakinleri bu vaatten memnun kaldı.
👉 Bu durumda, siyasi partinin vaadi ve potansiyel kararı ile mahalle sakinlerinin beklentileri arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: Siyasi parti, kamuoyunun (mahalle sakinlerinin) beklentilerini dinleyerek seçim vaadi oluşturmuş ve bu beklentiler doğrultusunda karar alma eğilimi göstermiştir.
💡 Açıklama: Mahalle sakinlerinin su kesintisi sorunu, bir kamuoyu beklentisi oluşturmuştur. Siyasi parti temsilcisi, bu beklentiyi doğrudan vatandaşlardan dinleyerek, kendi politikalarını ve gelecekteki karar alma süreçlerini bu beklentiye göre şekillendirmiştir. Seçim vaadi, siyasi partilerin halkın taleplerine nasıl yanıt verdiğinin ve bu taleplerin siyasi kararları nasıl etkilediğinin bir göstergesidir.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Karar Almada Etkili Olan Faktörler (STK, Kamuoyu, Medya, Siyasi Partiler) Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir mahallede, çocuklar için yeterli oyun alanı olmadığını düşünen bir grup veli, belediyeye dilekçe yazarak park yapılmasını talep etti. Bu veliler, bir Sivil Toplum Kuruluşu (STK) çatısı altında birleşerek seslerini daha gür duyurdular. Sonuç olarak, belediye bu talebi değerlendirmeye aldı ve yeni bir park projesi başlattı.
👉 Bu örnekte karar alma sürecini etkileyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Sivil Toplum Kuruluşları (STK).
💡 Açıklama: Velilerin bir araya gelerek, ortak bir amaç doğrultusunda (çocuklar için park) belediyeye talepte bulunmaları ve bu talebi bir STK aracılığıyla güçlendirmeleri, karar alma sürecini doğrudan etkilemiştir. STK'lar, bireylerin seslerini birleştirerek kamuoyu oluşturmada ve yetkilileri harekete geçirmede önemli rol oynar.
Örnek 2:
Bir ilkokulda, öğrencilerin öğle yemeği menüsünün daha sağlıklı ve çeşitli olması gerektiği yönünde velilerden yoğun şikayetler gelmeye başladı. Bu şikayetler sosyal medyada da paylaşıldı ve kısa sürede birçok kişi tarafından desteklendi. Okul yönetimi, bu yoğun talebi ve genel memnuniyetsizliği dikkate alarak menüyü değiştirmeye karar verdi.
👉 Okul yönetiminin kararını etkileyen faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Kamuoyu.
💡 Açıklama: Velilerin ve diğer kişilerin sosyal medya üzerinden veya doğrudan dile getirdiği ortak görüş ve beklentiler, bir kamuoyu oluşturmuştur. Okul yönetimi, bu genel düşünce ve taleplerin etkisiyle kararını değiştirmiştir. Kamuoyu, toplumsal kararların alınmasında etkili bir güçtür.
Örnek 3:
Yerel bir televizyon kanalı, şehir merkezindeki tarihi bir binanın yıkılma tehlikesi altında olduğunu ve restorasyon için acil destek gerektiğini haber yaptı. Bu haberin yayınlanmasının ardından birçok kişi ve kurum, binanın kurtarılması için harekete geçti. Belediye de gelen tepkiler ve talepler üzerine binanın restore edilmesi için bütçe ayırma kararı aldı.
👉 Bu olayda belediyenin kararını etkileyen temel faktör nedir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Medya.
💡 Açıklama: Televizyon kanalı (bir medya organı), tarihi binanın durumunu kamuoyuna duyurarak bir farkındalık yaratmıştır. Bu haber sayesinde insanlar konuya ilgi göstermiş ve tepki vermiştir. Medya, bu tür konularda kamuoyunu bilgilendirerek ve yönlendirerek karar alma süreçlerini etkileyebilir.
Örnek 4:
Yaklaşan yerel seçimler öncesinde bir siyasi parti, mahalle sakinleriyle toplantılar düzenledi. Bu toplantılarda mahalledeki en büyük sorunlardan birinin ulaşım olduğu ve toplu taşıma seferlerinin yetersizliği dile getirildi. Siyasi parti, seçim manifestosunda bu sorunu çözeceklerini ve yeni otobüs hatları kuracaklarını vaat etti. Seçimleri kazanırlarsa bu vaadi yerine getirme kararı alacaklarını açıkladı.
👉 Siyasi partinin bu vaadi ve potansiyel kararı hangi faktörle doğrudan ilişkilidir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Siyasi Partiler.
💡 Açıklama: Siyasi partiler, toplumun farklı kesimlerinin taleplerini dinler, bu talepleri programlarına yansıtır ve iktidara geldiklerinde bu doğrultuda kararlar almayı hedefler. Burada siyasi parti, vatandaşların ulaşım sorununu çözme vaadiyle, gelecekteki bir karar alma sürecini şekillendirmektedir.
Örnek 5:
Bir şehirde, büyük bir sanayi tesisi kurulması planlanmaktadır. Bu tesisin çevreye zarar vereceği endişesiyle bir çevre STK'sı, bir imza kampanyası başlattı. Kampanya, yerel gazetelerde ve sosyal medyada geniş yer buldu. Kısa sürede binlerce kişi kampanyaya destek verdi ve tesisin kurulmaması yönünde bir kamuoyu oluştu. Bu durum üzerine belediye, tesisin çevreye etkilerini daha detaylı incelemek üzere bir komisyon kurma kararı aldı.
👉 Bu senaryoda STK ve kamuoyunun karar alma sürecindeki etkileşimini en iyi açıklayan ifade hangisidir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: STK, kamuoyunu harekete geçirerek karar alma sürecini etkilemiştir.
💡 Açıklama: Çevre STK'sı, başlattığı imza kampanyasıyla bireylerin endişelerini ortak bir platformda topladı. 📌 Bu sayede, tesisin kurulmasına karşı güçlü bir kamuoyu oluşturuldu. Belediye de bu yoğun kamuoyu baskısı ve STK'nın çabaları sonucunda, başlangıçtaki kararını gözden geçirme (komisyon kurma) kararı almıştır. Yani STK, kamuoyunun oluşmasına öncülük ederek bir karar değişikliğine yol açmıştır.
Örnek 6:
Ayşe, internette dolaşırken, bazı markaların ürünlerini üretirken doğaya zarar verdiğini anlatan bir haberle karşılaştı. Bu haber, birçok sosyal medya kullanıcısı tarafından da paylaşılarak geniş kitlelere ulaştı. Ayşe ve arkadaşları, bu haberden etkilenerek o markaların ürünlerini almamaya karar verdiler ve başka arkadaşlarına da bu durumu anlattılar. Bir süre sonra o markaların satışlarında düşüş yaşandığı ve markaların "çevre dostu" üretim yöntemlerine geçme kararı aldığı duyuruldu.
👉 Bu olayda Ayşe'nin aldığı kararı ve markanın kararını etkileyen faktörler sırasıyla nelerdir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Medya ve Kamuoyu.
💡 Açıklama:
👉 Medya: Ayşe'nin doğaya zarar veren markalar hakkındaki bilgiyi internet haberinden (bir medya aracı) öğrenmesi, kendi kararını etkilemiştir. Medya, bireylerin bilgi edinme ve karar verme süreçlerinde önemli rol oynar.
👉 Kamuoyu: Haberlerin sosyal medyada yayılması ve birçok insanın bu markaları boykot etme kararı alması, büyük bir kamuoyu baskısı oluşturmuştur. Markaların satışlarındaki düşüş, bu kamuoyunun bir sonucudur ve markanın "çevre dostu" üretime geçme kararı almasına neden olmuştur.
Örnek 7:
Bir şehirde, gençlerin spor yapabileceği modern bir basketbol sahası yapılması gündeme geldi.
Bu konuda farklı görüşler ortaya çıktı:
Gençlik Derneği (STK): "Gençlerin spor yapma hakkı var, bu saha mutlaka yapılmalı!" diye kampanyalar düzenledi.
Yerel Gazete (Medya): "Gençlerin Yeni Spor Alanı Talebi Artıyor" başlığıyla haberler yaparak konuyu gündemde tuttu.
Vatandaşlar (Kamuoyu): Sosyal medyada ve mahalle toplantılarında sahanın yapılması yönünde yoğun destek belirtti.
Belediye Meclisi (Siyasi Partiler): Farklı partilerin temsilcileri, vatandaşların ve STK'ların taleplerini dikkate alarak sahanın yapılması için bütçe ayırma konusunda uzlaştı.
👉 Yukarıdaki senaryoda, basketbol sahasının yapılması kararının alınmasında etkili olan faktörlerin tamamı doğru sıralanmıştır. Bu faktörler arasındaki etkileşimin sonucunu nasıl özetlersiniz?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Tüm faktörler bir araya gelerek ortak bir ihtiyacın karşılanması yönünde karar alınmasını sağlamıştır.
💡 Açıklama: Bu örnekte, STK (Gençlik Derneği) konuyu gündeme getirmiş ve destek toplamıştır. Medya (Yerel Gazete) konunun duyulmasını ve yayılmasını sağlamıştır. Bu durum, kamuoyunun (Vatandaşlar) oluşmasını ve güçlenmesini sağlamıştır. Son olarak, Siyasi Partiler (Belediye Meclisi'ndeki temsilciler), bu yoğun talebi ve oluşan kamuoyu baskısını dikkate alarak sahanın yapılması yönünde olumlu bir karar almıştır. Bu, farklı faktörlerin bir araya gelerek toplumsal bir ihtiyacın karşılanmasında nasıl etkili olabileceğini gösterir.
Örnek 8:
Hakan Bey'in oturduğu ilçede, yaz aylarında yaşanan su kesintileri büyük bir sorun haline gelmişti. Hakan Bey ve komşuları, bu sorunu çözmek için defalarca belediyeye başvurdu ancak sonuç alamadı. Yaklaşan yerel seçimler öncesinde, belediye başkanı adayı olan bir siyasi partinin temsilcisi mahallelerini ziyaret etti. Hakan Bey ve diğer mahalle sakinleri, su kesintisi sorununu bu temsilciye anlattı. Temsilci, eğer seçilirlerse ilk işlerinin su altyapısını yenilemek olacağını ve bu konuda acil eylem planı hazırlayacaklarını vaat etti. Mahalle sakinleri bu vaatten memnun kaldı.
👉 Bu durumda, siyasi partinin vaadi ve potansiyel kararı ile mahalle sakinlerinin beklentileri arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Siyasi parti, kamuoyunun (mahalle sakinlerinin) beklentilerini dinleyerek seçim vaadi oluşturmuş ve bu beklentiler doğrultusunda karar alma eğilimi göstermiştir.
💡 Açıklama: Mahalle sakinlerinin su kesintisi sorunu, bir kamuoyu beklentisi oluşturmuştur. Siyasi parti temsilcisi, bu beklentiyi doğrudan vatandaşlardan dinleyerek, kendi politikalarını ve gelecekteki karar alma süreçlerini bu beklentiye göre şekillendirmiştir. Seçim vaadi, siyasi partilerin halkın taleplerine nasıl yanıt verdiğinin ve bu taleplerin siyasi kararları nasıl etkilediğinin bir göstergesidir.