💡 6. Sınıf Matematik: Ondalık sayılarla problemler Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
🛒 Market Alışverişi:
Ali, marketten fiyatı 7,50 TL olan bir ekmek ve fiyatı 12,25 TL olan bir süt almıştır. Ali, kasada toplam kaç TL ödeme yapmalıdır?
Çözüm ve Açıklama
Ondalık gösterimlerle toplama işlemi yaparken virgüllerin alt alta gelmesine dikkat ederiz:
Ekmek fiyatı: \( 7,50 \) TL
Süt fiyatı: \( 12,25 \) TL
Toplam: \( 7,50 + 12,25 \)
İşlemi yapalım:
\[ 7,50 + 12,25 = 19,75 \]
✅ Ali toplam 19,75 TL ödemelidir.
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
🍎 Manav Reyonu:
Ayşe Hanım, kilogramı 14,40 TL olan elmalardan 2,5 kg almıştır. Ayşe Hanım'ın manava kaç TL ödemesi gerektiğini bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bir ürünün toplam fiyatını bulmak için miktarı ile birim fiyatını çarparız:
Kilogram fiyatı: \( 14,40 \) TL
Alınan miktar: \( 2,5 \) kg
İşlem: \( 14,40 \times 2,5 \)
Çarpma işlemini yaparken virgül yokmuş gibi çarpıp, sonuçta virgülü toplam basamak sayısı kadar sola kaydırırız:
\[ 144 \times 25 = 3600 \]
Çarpanlarda virgülden sonra toplam 3 basamak (\( 14,40 \)'ta iki, \( 2,5 \)'te bir) olduğu için:
⚖️ Paylaştırma Problemi:
Bir çuvaldaki 15,6 kg un, her biri eşit miktarda un alacak şekilde 4 adet boş torbaya doldurulacaktır. Her bir torbada kaç kg un olur?
Çözüm ve Açıklama
Toplam miktarı torba sayısına bölmemiz gerekir:
Toplam un: \( 15,6 \) kg
Torba sayısı: \( 4 \)
İşlem: \( 15,6 \div 4 \)
Bölme işlemini yapalım:
15'in içinde 4, 3 kere vardır. (\( 3 \times 4 = 12 \))
Kalan 3'ün yanına virgülden sonraki 6'yı indirirken bölüme virgül atarız.
36'nın içinde 4, 9 kere vardır. (\( 9 \times 4 = 36 \))
\[ 15,6 \div 4 = 3,9 \]
✅ Her bir torbada 3,9 kg un bulunur.
4
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
⛽ Yakıt Hesabı:
Bir otomobilin yakıt deposu 40,5 litre yakıt almaktadır. Akaryakıt istasyonunda yakıtın litre fiyatı 38,2 TL olduğuna göre, bu otomobilin deposu tamamen boşken kaç TL'ye dolar?
Çözüm ve Açıklama
Deponun toplam kapasitesi ile litre fiyatını çarpmalıyız:
Depo kapasitesi: \( 40,5 \) litre
Litre fiyatı: \( 38,2 \) TL
İşlem: \( 40,5 \times 38,2 \)
Virgül yokmuş gibi çarpalım:
\[ 405 \times 382 = 154710 \]
Her iki sayıda da virgülden sonra birer basamak olduğu için toplamda 2 basamak sola kaydırırız:
💸 Para Üstü Problemi:
Kırtasiyeye giden Ömer, tanesi 15,75 TL olan kalemlerden 2 tane ve 22,40 TL olan bir defter almıştır. Kasaya 100 TL veren Ömer kaç TL para üstü alır?
Çözüm ve Açıklama
Önce harcanan toplam tutarı bulalım, sonra 100 TL'den çıkaralım:
⚖️ Ağırlık Ortalaması:
Üç arkadaşın ağırlıkları sırasıyla 42,5 kg, 45,2 kg ve 48,8 kg'dır. Bu üç arkadaşın ağırlıklarının ortalaması kaç kg'dır?
Çözüm ve Açıklama
Ortalamayı bulmak için tüm değerleri toplayıp veri sayısına böleriz:
Ağırlıklar toplamı: \( 42,5 + 45,2 + 48,8 \)
Kişi sayısı: \( 3 \)
Önce toplamı bulalım:
\[ 42,5 + 45,2 + 48,8 = 136,5 \]
Şimdi bu toplamı 3'e bölelim:
\[ 136,5 \div 3 = 45,5 \]
✅ Üç arkadaşın ağırlık ortalaması 45,5 kg'dır.
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
🏷️ Ekonomik Alışveriş:
A marketinde 3 kg pirinç 45,60 TL'ye, B marketinde ise aynı marka 5 kg pirinç 74,50 TL'ye satılmaktadır. Hangi marketten pirinç almak daha ekonomiktir?
Çözüm ve Açıklama
Hangi marketin daha ucuz olduğunu bulmak için 1 kg pirincin fiyatını (birim fiyat) hesaplamalıyız:
A Marketindeki Birim Fiyat:
\[ 45,60 \div 3 = 15,20 \] TL
B Marketindeki Birim Fiyat:
\[ 74,50 \div 5 = 14,90 \] TL
Karşılaştırma yapalım:
\[ 14,90 < 15,20 \]
✅ B marketindeki birim fiyat daha düşük olduğu için B marketinden alışveriş yapmak daha ekonomiktir.
6. Sınıf Matematik: Ondalık sayılarla problemler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
🛒 Market Alışverişi:
Ali, marketten fiyatı 7,50 TL olan bir ekmek ve fiyatı 12,25 TL olan bir süt almıştır. Ali, kasada toplam kaç TL ödeme yapmalıdır?
Çözüm:
Ondalık gösterimlerle toplama işlemi yaparken virgüllerin alt alta gelmesine dikkat ederiz:
Ekmek fiyatı: \( 7,50 \) TL
Süt fiyatı: \( 12,25 \) TL
Toplam: \( 7,50 + 12,25 \)
İşlemi yapalım:
\[ 7,50 + 12,25 = 19,75 \]
✅ Ali toplam 19,75 TL ödemelidir.
Örnek 2:
🍎 Manav Reyonu:
Ayşe Hanım, kilogramı 14,40 TL olan elmalardan 2,5 kg almıştır. Ayşe Hanım'ın manava kaç TL ödemesi gerektiğini bulunuz.
Çözüm:
Bir ürünün toplam fiyatını bulmak için miktarı ile birim fiyatını çarparız:
Kilogram fiyatı: \( 14,40 \) TL
Alınan miktar: \( 2,5 \) kg
İşlem: \( 14,40 \times 2,5 \)
Çarpma işlemini yaparken virgül yokmuş gibi çarpıp, sonuçta virgülü toplam basamak sayısı kadar sola kaydırırız:
\[ 144 \times 25 = 3600 \]
Çarpanlarda virgülden sonra toplam 3 basamak (\( 14,40 \)'ta iki, \( 2,5 \)'te bir) olduğu için:
⚖️ Paylaştırma Problemi:
Bir çuvaldaki 15,6 kg un, her biri eşit miktarda un alacak şekilde 4 adet boş torbaya doldurulacaktır. Her bir torbada kaç kg un olur?
Çözüm:
Toplam miktarı torba sayısına bölmemiz gerekir:
Toplam un: \( 15,6 \) kg
Torba sayısı: \( 4 \)
İşlem: \( 15,6 \div 4 \)
Bölme işlemini yapalım:
15'in içinde 4, 3 kere vardır. (\( 3 \times 4 = 12 \))
Kalan 3'ün yanına virgülden sonraki 6'yı indirirken bölüme virgül atarız.
36'nın içinde 4, 9 kere vardır. (\( 9 \times 4 = 36 \))
\[ 15,6 \div 4 = 3,9 \]
✅ Her bir torbada 3,9 kg un bulunur.
Örnek 4:
⛽ Yakıt Hesabı:
Bir otomobilin yakıt deposu 40,5 litre yakıt almaktadır. Akaryakıt istasyonunda yakıtın litre fiyatı 38,2 TL olduğuna göre, bu otomobilin deposu tamamen boşken kaç TL'ye dolar?
Çözüm:
Deponun toplam kapasitesi ile litre fiyatını çarpmalıyız:
Depo kapasitesi: \( 40,5 \) litre
Litre fiyatı: \( 38,2 \) TL
İşlem: \( 40,5 \times 38,2 \)
Virgül yokmuş gibi çarpalım:
\[ 405 \times 382 = 154710 \]
Her iki sayıda da virgülden sonra birer basamak olduğu için toplamda 2 basamak sola kaydırırız:
💸 Para Üstü Problemi:
Kırtasiyeye giden Ömer, tanesi 15,75 TL olan kalemlerden 2 tane ve 22,40 TL olan bir defter almıştır. Kasaya 100 TL veren Ömer kaç TL para üstü alır?
Çözüm:
Önce harcanan toplam tutarı bulalım, sonra 100 TL'den çıkaralım:
⚖️ Ağırlık Ortalaması:
Üç arkadaşın ağırlıkları sırasıyla 42,5 kg, 45,2 kg ve 48,8 kg'dır. Bu üç arkadaşın ağırlıklarının ortalaması kaç kg'dır?
Çözüm:
Ortalamayı bulmak için tüm değerleri toplayıp veri sayısına böleriz:
Ağırlıklar toplamı: \( 42,5 + 45,2 + 48,8 \)
Kişi sayısı: \( 3 \)
Önce toplamı bulalım:
\[ 42,5 + 45,2 + 48,8 = 136,5 \]
Şimdi bu toplamı 3'e bölelim:
\[ 136,5 \div 3 = 45,5 \]
✅ Üç arkadaşın ağırlık ortalaması 45,5 kg'dır.
Örnek 8:
🏷️ Ekonomik Alışveriş:
A marketinde 3 kg pirinç 45,60 TL'ye, B marketinde ise aynı marka 5 kg pirinç 74,50 TL'ye satılmaktadır. Hangi marketten pirinç almak daha ekonomiktir?
Çözüm:
Hangi marketin daha ucuz olduğunu bulmak için 1 kg pirincin fiyatını (birim fiyat) hesaplamalıyız:
A Marketindeki Birim Fiyat:
\[ 45,60 \div 3 = 15,20 \] TL
B Marketindeki Birim Fiyat:
\[ 74,50 \div 5 = 14,90 \] TL
Karşılaştırma yapalım:
\[ 14,90 < 15,20 \]
✅ B marketindeki birim fiyat daha düşük olduğu için B marketinden alışveriş yapmak daha ekonomiktir.