💡 6. Sınıf Matematik: Geometrik Şekil Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle doldurunuz. 💡
a) Ölçüsü \( 90^\circ \) olan açıya ___________ açı denir.
b) Ölçüsü \( 0^\circ \) ile \( 90^\circ \) arasında olan açıya ___________ açı denir.
c) Ölçüsü \( 90^\circ \) ile \( 180^\circ \) arasında olan açıya ___________ açı denir.
d) Başlangıç noktası ortak olan, zıt yönlü iki ışının oluşturduğu açıya ___________ açı denir. Bu açının ölçüsü \( \text{___________}^\circ \) dir.
Çözüm ve Açıklama
Bu temel açı tanımları, geometrinin en önemli başlangıç noktalarındandır. Hadi birlikte dolduralım! 👇
a) Ölçüsü \( 90^\circ \) olan açıya dik açı denir. ✅
b) Ölçüsü \( 0^\circ \) ile \( 90^\circ \) arasında olan açıya dar açı denir. ✅
c) Ölçüsü \( 90^\circ \) ile \( 180^\circ \) arasında olan açıya geniş açı denir. ✅
d) Başlangıç noktası ortak olan, zıt yönlü iki ışının oluşturduğu açıya doğru açı denir. Bu açının ölçüsü \( \text{180}^\circ \) dir. ✅
📌 Unutma: Bu açı çeşitleri, diğer tüm geometrik şekilleri anlamanın anahtarıdır!
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir dikdörtgenin kısa kenarı \( 7 \) cm, uzun kenarı ise kısa kenarının \( 2 \) katından \( 3 \) cm fazladır. Bu dikdörtgenin çevresini hesaplayınız. 📏
Çözüm ve Açıklama
Dikdörtgenin çevresini bulmak için tüm kenar uzunluklarını bilmeliyiz. Adım adım ilerleyelim: 👇
1. Uzun Kenarı Bulma:
Kısa kenar \( = 7 \) cm.
Uzun kenar \( = (2 \times 7) + 3 \)
Uzun kenar \( = 14 + 3 \)
Uzun kenar \( = 17 \) cm.
2. Çevre Formülü:
Dikdörtgenin çevresi \( = 2 \times (\text{kısa kenar} + \text{uzun kenar}) \) formülüyle bulunur.
3. Çevreyi Hesaplama:
Çevre \( = 2 \times (7 + 17) \)
Çevre \( = 2 \times 24 \)
Çevre \( = 48 \) cm.
👉 Bu dikdörtgenin çevresi \( 48 \) cm'dir. ✅
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir üçgenin taban uzunluğu \( 12 \) cm ve bu tabana ait yüksekliği \( 8 \) cm'dir. Bu üçgenin alanı kaç \( \text{cm}^2 \) dir? 🔺
Çözüm ve Açıklama
Üçgenin alanını hesaplamak için belirli bir formülümüz var. Hadi uygulayalım! 👇
1. Üçgenin Alan Formülü:
Üçgenin alanı \( = (\text{taban uzunluğu} \times \text{yükseklik}) \div 2 \) formülüyle bulunur.
2. Verilenleri Yerine Koyma:
Taban uzunluğu \( = 12 \) cm
Yükseklik \( = 8 \) cm
3. Alanı Hesaplama:
Alan \( = (12 \times 8) \div 2 \)
Alan \( = 96 \div 2 \)
Alan \( = 48 \) \( \text{cm}^2 \)
💡 Bu üçgenin alanı \( 48 \) \( \text{cm}^2 \)'dir. ✅
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir paralelkenarın bir kenar uzunluğu \( 10 \) cm ve bu kenara ait yüksekliği \( 6 \) cm'dir. Bu paralelkenarın alanı kaç \( \text{cm}^2 \) dir? 📝
Çözüm ve Açıklama
Paralelkenarın alanını bulmak için taban uzunluğu ve o tabana ait yüksekliği çarparız. İşte adımlar: 👇
1. Paralelkenarın Alan Formülü:
Paralelkenarın alanı \( = \text{taban uzunluğu} \times \text{yükseklik} \) formülüyle bulunur.
2. Verilenleri Yerine Koyma:
Taban uzunluğu \( = 10 \) cm
Yükseklik \( = 6 \) cm
3. Alanı Hesaplama:
Alan \( = 10 \times 6 \)
Alan \( = 60 \) \( \text{cm}^2 \)
👉 Bu paralelkenarın alanı \( 60 \) \( \text{cm}^2 \)'dir. ✅
5
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Elif, defterine bir kare, bir üçgen ve bir beşgen çiziyor. Daha sonra bu şekillerin toplam köşe sayısını ve toplam kenar sayısını bulmak istiyor. Elif'e yardım edebilir misiniz? 🤔
Çözüm ve Açıklama
Elif'in çizdiği her şeklin köşe ve kenar sayılarını hatırlayarak toplamları bulabiliriz. İşte çözüm: 👇
1. Şekillerin Köşe ve Kenar Sayıları:
Kare: \( 4 \) köşe, \( 4 \) kenar.
Üçgen: \( 3 \) köşe, \( 3 \) kenar.
Beşgen: \( 5 \) köşe, \( 5 \) kenar.
2. Toplam Köşe Sayısını Bulma:
Toplam Köşe Sayısı \( = 4 + 3 + 5 = 12 \)
3. Toplam Kenar Sayısını Bulma:
Toplam Kenar Sayısı \( = 4 + 3 + 5 = 12 \)
📌 Elif'in çizdiği şekillerin toplam köşe sayısı \( 12 \) ve toplam kenar sayısı \( 12 \)'dir. ✅ Bu tür problemler, çokgenlerin temel özelliklerini pekiştirir!
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir evin bahçesinde bulunan salıncağın iki demir direği arasına gerilmiş ip, direklerle \( 70^\circ \)lik bir açı yapmaktadır. Eğer ipin diğer tarafındaki açı, direklerle aynı doğrultuda olursa, bu iki açı tümler mi, bütünler mi olur? Ayrıca, ipin direkle yaptığı diğer açının ölçüsü kaç derecedir? 🌳
Çözüm ve Açıklama
Bu problemde, açıların özelliklerini günlük hayattan bir örnekle inceleyeceğiz. 👇
1. Açı İlişkisini Anlama:
Salıncak ipinin direklerle yaptığı açı ve ipin diğer tarafındaki açı, bir doğru üzerinde (yani direklerle aynı doğrultuda) olduğu için bütünler açılar oluşturur. Bütünler açılar, toplamları \( 180^\circ \) olan açılardır.
2. Diğer Açıyı Hesaplama:
Birinci açı \( = 70^\circ \)
Bütünler açıların toplamı \( = 180^\circ \)
Diğer açı \( = 180^\circ - 70^\circ \)
Diğer açı \( = 110^\circ \)
💡 Bu iki açı bütünler açılardır ve ipin direkle yaptığı diğer açının ölçüsü \( 110^\circ \)'dir. ✅
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Ayşe Hanım, mutfağının zeminini kare fayanslarla kaplamak istiyor. Mutfağın zemini dikdörtgen şeklinde olup, uzun kenarı \( 4 \) metre, kısa kenarı \( 3 \) metredir. Kullanacağı kare fayansların bir kenar uzunluğu \( 50 \) cm'dir. Ayşe Hanım'ın mutfağının zeminini kaplamak için kaç adet fayansa ihtiyacı vardır? 🏠
Çözüm ve Açıklama
Bu problemde, hem alan hesaplaması yapacağız hem de birimleri dönüştürmeyi unutmayacağız. 👇
1. Birimleri Eşitleme:
Tüm ölçüleri santimetreye çevirelim.
Mutfağın uzun kenarı \( = 4 \) metre \( = 4 \times 100 = 400 \) cm.
Mutfağın kısa kenarı \( = 3 \) metre \( = 3 \times 100 = 300 \) cm.
Fayansın bir kenarı \( = 50 \) cm.
3. Bir Fayansın Alanını Hesaplama:
Fayansın alanı \( = \text{kenar} \times \text{kenar} \)
Fayansın alanı \( = 50 \times 50 = 2500 \) \( \text{cm}^2 \)
4. Gerekli Fayans Sayısını Bulma:
Fayans sayısı \( = \text{Mutfağın alanı} \div \text{Bir fayansın alanı} \)
Fayans sayısı \( = 120000 \div 2500 \)
Fayans sayısı \( = 48 \)
👉 Ayşe Hanım'ın mutfağının zeminini kaplamak için \( 48 \) adet fayansa ihtiyacı vardır. ✅
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Kerem, bir kartondan küp şeklinde bir kutu yapmak istiyor. Bunun için küpün açılımını çizmesi gerekiyor. Eğer küpün bir ayrıtı \( 6 \) cm ise, Kerem'in çizdiği açılımda toplam kaç tane kare olmalıdır ve bu karelerin her birinin çevresi kaç cm olur? 📦
Çözüm ve Açıklama
Küpün açılımı ve özellikleri hakkında bilgi içeren bu problem, günlük hayatta karşımıza çıkabilecek bir durumu ele alıyor. 👇
1. Küpün Açılımındaki Kare Sayısı:
Bir küpün \( 6 \) yüzü vardır. Bu nedenle, küpün açılımında \( 6 \) tane kare olmalıdır.
2. Her Bir Karenin Kenar Uzunluğu:
Küpün bir ayrıtı \( 6 \) cm olduğu için, açılımdaki her bir karenin kenar uzunluğu da \( 6 \) cm'dir.
3. Her Bir Karenin Çevresini Hesaplama:
Karenin çevresi \( = 4 \times \text{bir kenar uzunluğu} \)
Karenin çevresi \( = 4 \times 6 \)
Karenin çevresi \( = 24 \) cm.
💡 Kerem'in çizdiği açılımda \( 6 \) tane kare olmalı ve bu karelerin her birinin çevresi \( 24 \) cm olmalıdır. ✅
6. Sınıf Matematik: Geometrik Şekil Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle doldurunuz. 💡
a) Ölçüsü \( 90^\circ \) olan açıya ___________ açı denir.
b) Ölçüsü \( 0^\circ \) ile \( 90^\circ \) arasında olan açıya ___________ açı denir.
c) Ölçüsü \( 90^\circ \) ile \( 180^\circ \) arasında olan açıya ___________ açı denir.
d) Başlangıç noktası ortak olan, zıt yönlü iki ışının oluşturduğu açıya ___________ açı denir. Bu açının ölçüsü \( \text{___________}^\circ \) dir.
Çözüm:
Bu temel açı tanımları, geometrinin en önemli başlangıç noktalarındandır. Hadi birlikte dolduralım! 👇
a) Ölçüsü \( 90^\circ \) olan açıya dik açı denir. ✅
b) Ölçüsü \( 0^\circ \) ile \( 90^\circ \) arasında olan açıya dar açı denir. ✅
c) Ölçüsü \( 90^\circ \) ile \( 180^\circ \) arasında olan açıya geniş açı denir. ✅
d) Başlangıç noktası ortak olan, zıt yönlü iki ışının oluşturduğu açıya doğru açı denir. Bu açının ölçüsü \( \text{180}^\circ \) dir. ✅
📌 Unutma: Bu açı çeşitleri, diğer tüm geometrik şekilleri anlamanın anahtarıdır!
Örnek 2:
Bir dikdörtgenin kısa kenarı \( 7 \) cm, uzun kenarı ise kısa kenarının \( 2 \) katından \( 3 \) cm fazladır. Bu dikdörtgenin çevresini hesaplayınız. 📏
Çözüm:
Dikdörtgenin çevresini bulmak için tüm kenar uzunluklarını bilmeliyiz. Adım adım ilerleyelim: 👇
1. Uzun Kenarı Bulma:
Kısa kenar \( = 7 \) cm.
Uzun kenar \( = (2 \times 7) + 3 \)
Uzun kenar \( = 14 + 3 \)
Uzun kenar \( = 17 \) cm.
2. Çevre Formülü:
Dikdörtgenin çevresi \( = 2 \times (\text{kısa kenar} + \text{uzun kenar}) \) formülüyle bulunur.
3. Çevreyi Hesaplama:
Çevre \( = 2 \times (7 + 17) \)
Çevre \( = 2 \times 24 \)
Çevre \( = 48 \) cm.
👉 Bu dikdörtgenin çevresi \( 48 \) cm'dir. ✅
Örnek 3:
Bir üçgenin taban uzunluğu \( 12 \) cm ve bu tabana ait yüksekliği \( 8 \) cm'dir. Bu üçgenin alanı kaç \( \text{cm}^2 \) dir? 🔺
Çözüm:
Üçgenin alanını hesaplamak için belirli bir formülümüz var. Hadi uygulayalım! 👇
1. Üçgenin Alan Formülü:
Üçgenin alanı \( = (\text{taban uzunluğu} \times \text{yükseklik}) \div 2 \) formülüyle bulunur.
2. Verilenleri Yerine Koyma:
Taban uzunluğu \( = 12 \) cm
Yükseklik \( = 8 \) cm
3. Alanı Hesaplama:
Alan \( = (12 \times 8) \div 2 \)
Alan \( = 96 \div 2 \)
Alan \( = 48 \) \( \text{cm}^2 \)
💡 Bu üçgenin alanı \( 48 \) \( \text{cm}^2 \)'dir. ✅
Örnek 4:
Bir paralelkenarın bir kenar uzunluğu \( 10 \) cm ve bu kenara ait yüksekliği \( 6 \) cm'dir. Bu paralelkenarın alanı kaç \( \text{cm}^2 \) dir? 📝
Çözüm:
Paralelkenarın alanını bulmak için taban uzunluğu ve o tabana ait yüksekliği çarparız. İşte adımlar: 👇
1. Paralelkenarın Alan Formülü:
Paralelkenarın alanı \( = \text{taban uzunluğu} \times \text{yükseklik} \) formülüyle bulunur.
2. Verilenleri Yerine Koyma:
Taban uzunluğu \( = 10 \) cm
Yükseklik \( = 6 \) cm
3. Alanı Hesaplama:
Alan \( = 10 \times 6 \)
Alan \( = 60 \) \( \text{cm}^2 \)
👉 Bu paralelkenarın alanı \( 60 \) \( \text{cm}^2 \)'dir. ✅
Örnek 5:
Elif, defterine bir kare, bir üçgen ve bir beşgen çiziyor. Daha sonra bu şekillerin toplam köşe sayısını ve toplam kenar sayısını bulmak istiyor. Elif'e yardım edebilir misiniz? 🤔
Çözüm:
Elif'in çizdiği her şeklin köşe ve kenar sayılarını hatırlayarak toplamları bulabiliriz. İşte çözüm: 👇
1. Şekillerin Köşe ve Kenar Sayıları:
Kare: \( 4 \) köşe, \( 4 \) kenar.
Üçgen: \( 3 \) köşe, \( 3 \) kenar.
Beşgen: \( 5 \) köşe, \( 5 \) kenar.
2. Toplam Köşe Sayısını Bulma:
Toplam Köşe Sayısı \( = 4 + 3 + 5 = 12 \)
3. Toplam Kenar Sayısını Bulma:
Toplam Kenar Sayısı \( = 4 + 3 + 5 = 12 \)
📌 Elif'in çizdiği şekillerin toplam köşe sayısı \( 12 \) ve toplam kenar sayısı \( 12 \)'dir. ✅ Bu tür problemler, çokgenlerin temel özelliklerini pekiştirir!
Örnek 6:
Bir evin bahçesinde bulunan salıncağın iki demir direği arasına gerilmiş ip, direklerle \( 70^\circ \)lik bir açı yapmaktadır. Eğer ipin diğer tarafındaki açı, direklerle aynı doğrultuda olursa, bu iki açı tümler mi, bütünler mi olur? Ayrıca, ipin direkle yaptığı diğer açının ölçüsü kaç derecedir? 🌳
Çözüm:
Bu problemde, açıların özelliklerini günlük hayattan bir örnekle inceleyeceğiz. 👇
1. Açı İlişkisini Anlama:
Salıncak ipinin direklerle yaptığı açı ve ipin diğer tarafındaki açı, bir doğru üzerinde (yani direklerle aynı doğrultuda) olduğu için bütünler açılar oluşturur. Bütünler açılar, toplamları \( 180^\circ \) olan açılardır.
2. Diğer Açıyı Hesaplama:
Birinci açı \( = 70^\circ \)
Bütünler açıların toplamı \( = 180^\circ \)
Diğer açı \( = 180^\circ - 70^\circ \)
Diğer açı \( = 110^\circ \)
💡 Bu iki açı bütünler açılardır ve ipin direkle yaptığı diğer açının ölçüsü \( 110^\circ \)'dir. ✅
Örnek 7:
Ayşe Hanım, mutfağının zeminini kare fayanslarla kaplamak istiyor. Mutfağın zemini dikdörtgen şeklinde olup, uzun kenarı \( 4 \) metre, kısa kenarı \( 3 \) metredir. Kullanacağı kare fayansların bir kenar uzunluğu \( 50 \) cm'dir. Ayşe Hanım'ın mutfağının zeminini kaplamak için kaç adet fayansa ihtiyacı vardır? 🏠
Çözüm:
Bu problemde, hem alan hesaplaması yapacağız hem de birimleri dönüştürmeyi unutmayacağız. 👇
1. Birimleri Eşitleme:
Tüm ölçüleri santimetreye çevirelim.
Mutfağın uzun kenarı \( = 4 \) metre \( = 4 \times 100 = 400 \) cm.
Mutfağın kısa kenarı \( = 3 \) metre \( = 3 \times 100 = 300 \) cm.
Fayansın bir kenarı \( = 50 \) cm.
3. Bir Fayansın Alanını Hesaplama:
Fayansın alanı \( = \text{kenar} \times \text{kenar} \)
Fayansın alanı \( = 50 \times 50 = 2500 \) \( \text{cm}^2 \)
4. Gerekli Fayans Sayısını Bulma:
Fayans sayısı \( = \text{Mutfağın alanı} \div \text{Bir fayansın alanı} \)
Fayans sayısı \( = 120000 \div 2500 \)
Fayans sayısı \( = 48 \)
👉 Ayşe Hanım'ın mutfağının zeminini kaplamak için \( 48 \) adet fayansa ihtiyacı vardır. ✅
Örnek 8:
Kerem, bir kartondan küp şeklinde bir kutu yapmak istiyor. Bunun için küpün açılımını çizmesi gerekiyor. Eğer küpün bir ayrıtı \( 6 \) cm ise, Kerem'in çizdiği açılımda toplam kaç tane kare olmalıdır ve bu karelerin her birinin çevresi kaç cm olur? 📦
Çözüm:
Küpün açılımı ve özellikleri hakkında bilgi içeren bu problem, günlük hayatta karşımıza çıkabilecek bir durumu ele alıyor. 👇
1. Küpün Açılımındaki Kare Sayısı:
Bir küpün \( 6 \) yüzü vardır. Bu nedenle, küpün açılımında \( 6 \) tane kare olmalıdır.
2. Her Bir Karenin Kenar Uzunluğu:
Küpün bir ayrıtı \( 6 \) cm olduğu için, açılımdaki her bir karenin kenar uzunluğu da \( 6 \) cm'dir.
3. Her Bir Karenin Çevresini Hesaplama:
Karenin çevresi \( = 4 \times \text{bir kenar uzunluğu} \)
Karenin çevresi \( = 4 \times 6 \)
Karenin çevresi \( = 24 \) cm.
💡 Kerem'in çizdiği açılımda \( 6 \) tane kare olmalı ve bu karelerin her birinin çevresi \( 24 \) cm olmalıdır. ✅