💡 6. Sınıf Matematik: Çokgenler Ve Özellikleri Karma Tekrar Testi Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Merhaba sevgili öğrenciler! 👋 Aşağıdaki ifadelerden hangileri bir çokgenin temel özelliklerindendir?
I. En az üç kenarı olmalıdır.
II. Tüm kenarları doğru parçalarından oluşmalıdır.
III. Kenarları açık bir şekil oluşturmalıdır.
IV. Kenarları sadece ikişer ikişer kesişmelidir.
Çözüm ve Açıklama
Haydi bu soruyu adım adım inceleyelim! 🧐
👉 Bir şeklin çokgen olabilmesi için en önemli şartlardan biri, kapalı bir şekil olmasıdır. Bu yüzden III. madde yanlıştır.
👉 Çokgenlerin en az üç kenarı olmalıdır. Üç kenarlı çokgene üçgen deriz. Bu yüzden I. madde doğrudur. ✅
👉 Çokgenleri oluşturan tüm kenarlar doğru parçaları olmalıdır. Eğri kenarlı şekiller çokgen değildir. Bu yüzden II. madde doğrudur. ✅
👉 Çokgenlerde kenarlar sadece köşelerde, yani ikişer ikişer kesişir. Kenarların başka bir noktada kesişmesi çokgen tanımına uymaz. Bu yüzden IV. madde doğrudur. ✅
Bu durumda, I, II ve IV maddeleri çokgenin temel özelliklerindendir. 💡
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir ABC üçgeninde, A açısının ölçüsü \( 55^\circ \), B açısının ölçüsü \( 70^\circ \) olarak verilmiştir. Buna göre, C açısının ölçüsü kaç derecedir? 🤔
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için üçgenlerin en temel özelliklerinden birini hatırlayalım! 📌
👉 Bir üçgenin iç açıları toplamı her zaman \( 180^\circ \)dir. Bu bilgi, 6. sınıf müfredatında öğrendiğimiz çok önemli bir kuraldır.
👉 Bize verilen açılar: A açısı \( = 55^\circ \) ve B açısı \( = 70^\circ \).
👉 İlk olarak, verilen iki açının toplamını bulalım: \( 55^\circ + 70^\circ = 125^\circ \).
👉 Üçüncü açıyı (C açısını) bulmak için, bu toplamı \( 180^\circ \)den çıkarırız: \( 180^\circ - 125^\circ = 55^\circ \).
Yani, C açısının ölçüsü \( 55^\circ \)dir. ✅
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir kenar uzunluğu 9 cm olan bir kare ile kenar uzunlukları 12 cm ve 6 cm olan bir dikdörtgen verilmiştir. Buna göre, karenin çevresi ile dikdörtgenin çevresi arasındaki fark kaç cm'dir? 📏
Çözüm ve Açıklama
Karenin ve dikdörtgenin çevrelerini ayrı ayrı hesaplayalım! ✨
👉 Dikdörtgenin çevresi = \( 2 \times (12 + 6) = 2 \times 18 = 36 \) cm.
Fark:
👉 Karenin çevresi \( = 36 \) cm.
👉 Dikdörtgenin çevresi \( = 36 \) cm.
👉 Aralarındaki fark = \( 36 - 36 = 0 \) cm.
Karenin çevresi ile dikdörtgenin çevresi arasındaki fark \( 0 \) cm'dir. Bu durumda çevreleri birbirine eşittir! 😮
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Elif, bir oyun parkında gördüğü bir bankı tarif ediyor: "Bankın oturma kısmı dikdörtgen şeklinde, ayakları ise eşkenar üçgen şeklinde. Dikdörtgenin uzun kenarı 100 cm, kısa kenarı 30 cm. Eşkenar üçgen ayakların her bir kenarı ise 30 cm uzunluğunda."
Eğer bankın oturma kısmı ile eşkenar üçgen ayaklar, oturma kısmının kısa kenarlarına tam olarak birer kenarları çakışacak şekilde birleşmişse (yani dikdörtgenin 30 cm'lik kenarları üçgenlerin birer kenarı olmuşsa), bankın dış çevresi kaç cm'dir? (Bankın yerden yüksekliğini göz ardı ediniz.) 🪑
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda Elif'in tarif ettiği bankın dış çevresini bulmak için parçaları birleştirelim! 🧩
Dikdörtgen Oturma Kısmı:
👉 Uzun kenarı \( = 100 \) cm.
👉 Kısa kenarı \( = 30 \) cm.
Eşkenar Üçgen Ayaklar:
👉 Her bir kenarı \( = 30 \) cm.
👉 Eşkenar üçgenin tüm kenarları eşittir.
Bankın Dış Çevresi Hesaplama:
👉 Dikdörtgenin iki uzun kenarı dış çevreyi oluşturur: \( 2 \times 100 \text{ cm} = 200 \text{ cm} \).
👉 Dikdörtgenin kısa kenarları (30 cm) eşkenar üçgenlerin birer kenarı ile çakıştığı için, bu kısa kenarlar dış çevreye dahil edilmez.
👉 Her bir eşkenar üçgen ayağın iki kenarı dış çevreyi oluşturur (çünkü bir kenarı dikdörtgenle çakışık).
👉 Bir üçgen ayaktan gelen çevre: \( 2 \times 30 \text{ cm} = 60 \text{ cm} \).
👉 İki üçgen ayaktan gelen çevre: \( 2 \times 60 \text{ cm} = 120 \text{ cm} \).
👉 Toplam dış çevre = (Dikdörtgenin uzun kenarları) + (İki üçgenin dış kenarları).
👉 Toplam dış çevre = \( 200 \text{ cm} + 120 \text{ cm} = 320 \text{ cm} \).
Elif'in tarif ettiği bankın dış çevresi \( 320 \) cm'dir. ✅
5
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki çokgenlerden hangisinin tüm iç açıları birbirine eşittir ve tüm kenar uzunlukları da birbirine eşittir? 🌟
A) Paralelkenar
B) Yamuk
C) Eşkenar Dörtgen
D) Kare
Çözüm ve Açıklama
Bu bir düzgün çokgen tanımı sorusudur! Hatırlayalım: 💡
👉 Düzgün çokgenler, tüm kenar uzunlukları ve tüm iç açı ölçüleri birbirine eşit olan çokgenlerdir.
A) Paralelkenar: Karşılıklı kenarları paralel ve eşit uzunluktadır, karşılıklı açıları eşittir ancak tüm kenar ve açıları eşit değildir.
B) Yamuk: Sadece bir çift kenarı paraleldir, kenar ve açılar genellikle farklıdır.
C) Eşkenar Dörtgen: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir ANCAK iç açıları birbirine eşit değildir (karşılıklı açılar eşittir, ardışık açılar toplamı \( 180^\circ \)dir).
D) Kare: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir VE tüm iç açıları \( 90^\circ \) olup birbirine eşittir. Bu tanıma uyan tek seçenektir.
Doğru cevap D) Kare'dir. ✅ Kare, aynı zamanda bir düzgün dörtgendir.
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir marangoz, bir masa tablası yapmak için dikdörtgen şeklinde bir suntayı kullanacaktır. Suntanın uzun kenarı 150 cm, kısa kenarı ise 80 cm'dir. Marangoz, suntanın etrafını bir şerit ile kaplamak istiyor. Bu şerit için en az kaç cm uzunluğunda malzemeye ihtiyacı vardır? 🛠️
Çözüm ve Açıklama
Marangozun ihtiyacı olan şerit uzunluğu, dikdörtgen şeklindeki suntanın çevresi kadar olacaktır. 🤔
👉 Suntanın şekli dikdörtgendir.
👉 Uzun kenar (a) \( = 150 \) cm.
👉 Kısa kenar (b) \( = 80 \) cm.
👉 Dikdörtgenin çevresi formülü: Çevre = \( 2 \times (\text{uzun kenar} + \text{kısa kenar}) \).
Marangozun en az \( 460 \) cm uzunluğunda şerit malzemeye ihtiyacı vardır. ✅
7
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir paralelkenarın ardışık iki iç açısının toplamı kaç derecedir? Ayrıca, paralelkenarın karşılıklı iç açıları hakkında ne söyleyebiliriz? 🧐
Çözüm ve Açıklama
Paralelkenarın açı özelliklerini hatırlayalım! 📚
👉 Paralelkenar, karşılıklı kenarları birbirine paralel ve eşit uzunlukta olan bir dörtgendir.
👉 Paralelkenarda ardışık iki iç açının toplamı her zaman \( 180^\circ \)dir. Örneğin, A ve B açıları ardışıksa, \( \text{A açısı} + \text{B açısı} = 180^\circ \). Bu kural, paralel doğrular arasındaki karşı durumlu açıların özelliğinden gelir.
👉 Paralelkenarda karşılıklı iç açılar birbirine eşittir. Örneğin, A açısı ile C açısı birbirine eşitken, B açısı ile D açısı da birbirine eşittir.
Sonuç olarak:
👉 Ardışık iki iç açısının toplamı \( 180^\circ \)dir. ✅
👉 Karşılıklı iç açıları birbirine eşittir. ✅
8
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir kenar uzunluğu 5 cm olan eşkenar üçgenlerden 4 tanesi, birer kenarları çakışacak şekilde yan yana dizilerek yeni bir şekil oluşturulmuştur. Bu yeni şeklin çevresi kaç cm'dir? (Oluşan şeklin tüm dış kenarlarının toplamı istenmektedir.) 📐
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda eşkenar üçgenleri yan yana dizerek oluşan şeklin çevresini bulacağız. 🧩
👉 Eşkenar üçgenin tüm kenarları birbirine eşittir. Bir kenar uzunluğu \( = 5 \) cm.
👉 4 tane eşkenar üçgeni yan yana dizdiğimizde, içte kalan kenarlar çevreye dahil olmaz.
👉 Şekli hayal edelim:
İlk üçgenin 3 dış kenarı var gibi düşünebiliriz.
İkinci üçgeni yanına koyduğumuzda, iki üçgenin birer kenarı ortak olur ve çevreye dahil olmaz. Bu durumda dışarıda kalan kenar sayısı azalır.
4 üçgeni yan yana dizdiğimizde, baştaki ve sondaki üçgenin 2'şer kenarı, ortadaki iki üçgenin ise 1'er kenarı dışarıda kalır.
👉 Daha basit bir yöntem:
Toplam 4 üçgen var. Her üçgenin 3 kenarı olduğuna göre, başlangıçta \( 4 \times 3 = 12 \) kenar vardır.
Ancak, üçgenler birleştiğinde ortak kenarlar oluşur. 4 üçgeni yan yana dizdiğimizde 3 tane ortak kenar oluşur (1. ile 2., 2. ile 3., 3. ile 4. üçgen arasında).
Her bir ortak kenar, iki üçgenin birer kenarı olduğu için, çevre hesaplamasında bu kenarları ikişer kez saymamamız gerekir. Daha doğrusu, bu kenarlar hiç sayılmaz.
Yani 3 ortak kenar \( \times \) 2 (çünkü iki taraftan da kayboldu) \( = 6 \) kenar çevreye dahil olmaz.
Toplam kenar sayısı \( 12 \) idi. Ortak olan \( 3 \) kenar, çevreye dahil olmadığı için \( 3 \times 2 = 6 \) kenarlık bir azalma olur.
Dışarıda kalan kenar sayısı \( 12 - (2 \times 3) = 12 - 6 = 6 \) kenar.
6. Sınıf Matematik: Çokgenler Ve Özellikleri Karma Tekrar Testi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Merhaba sevgili öğrenciler! 👋 Aşağıdaki ifadelerden hangileri bir çokgenin temel özelliklerindendir?
I. En az üç kenarı olmalıdır.
II. Tüm kenarları doğru parçalarından oluşmalıdır.
III. Kenarları açık bir şekil oluşturmalıdır.
IV. Kenarları sadece ikişer ikişer kesişmelidir.
Çözüm:
Haydi bu soruyu adım adım inceleyelim! 🧐
👉 Bir şeklin çokgen olabilmesi için en önemli şartlardan biri, kapalı bir şekil olmasıdır. Bu yüzden III. madde yanlıştır.
👉 Çokgenlerin en az üç kenarı olmalıdır. Üç kenarlı çokgene üçgen deriz. Bu yüzden I. madde doğrudur. ✅
👉 Çokgenleri oluşturan tüm kenarlar doğru parçaları olmalıdır. Eğri kenarlı şekiller çokgen değildir. Bu yüzden II. madde doğrudur. ✅
👉 Çokgenlerde kenarlar sadece köşelerde, yani ikişer ikişer kesişir. Kenarların başka bir noktada kesişmesi çokgen tanımına uymaz. Bu yüzden IV. madde doğrudur. ✅
Bu durumda, I, II ve IV maddeleri çokgenin temel özelliklerindendir. 💡
Örnek 2:
Bir ABC üçgeninde, A açısının ölçüsü \( 55^\circ \), B açısının ölçüsü \( 70^\circ \) olarak verilmiştir. Buna göre, C açısının ölçüsü kaç derecedir? 🤔
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için üçgenlerin en temel özelliklerinden birini hatırlayalım! 📌
👉 Bir üçgenin iç açıları toplamı her zaman \( 180^\circ \)dir. Bu bilgi, 6. sınıf müfredatında öğrendiğimiz çok önemli bir kuraldır.
👉 Bize verilen açılar: A açısı \( = 55^\circ \) ve B açısı \( = 70^\circ \).
👉 İlk olarak, verilen iki açının toplamını bulalım: \( 55^\circ + 70^\circ = 125^\circ \).
👉 Üçüncü açıyı (C açısını) bulmak için, bu toplamı \( 180^\circ \)den çıkarırız: \( 180^\circ - 125^\circ = 55^\circ \).
Yani, C açısının ölçüsü \( 55^\circ \)dir. ✅
Örnek 3:
Bir kenar uzunluğu 9 cm olan bir kare ile kenar uzunlukları 12 cm ve 6 cm olan bir dikdörtgen verilmiştir. Buna göre, karenin çevresi ile dikdörtgenin çevresi arasındaki fark kaç cm'dir? 📏
Çözüm:
Karenin ve dikdörtgenin çevrelerini ayrı ayrı hesaplayalım! ✨
👉 Dikdörtgenin çevresi = \( 2 \times (12 + 6) = 2 \times 18 = 36 \) cm.
Fark:
👉 Karenin çevresi \( = 36 \) cm.
👉 Dikdörtgenin çevresi \( = 36 \) cm.
👉 Aralarındaki fark = \( 36 - 36 = 0 \) cm.
Karenin çevresi ile dikdörtgenin çevresi arasındaki fark \( 0 \) cm'dir. Bu durumda çevreleri birbirine eşittir! 😮
Örnek 4:
Elif, bir oyun parkında gördüğü bir bankı tarif ediyor: "Bankın oturma kısmı dikdörtgen şeklinde, ayakları ise eşkenar üçgen şeklinde. Dikdörtgenin uzun kenarı 100 cm, kısa kenarı 30 cm. Eşkenar üçgen ayakların her bir kenarı ise 30 cm uzunluğunda."
Eğer bankın oturma kısmı ile eşkenar üçgen ayaklar, oturma kısmının kısa kenarlarına tam olarak birer kenarları çakışacak şekilde birleşmişse (yani dikdörtgenin 30 cm'lik kenarları üçgenlerin birer kenarı olmuşsa), bankın dış çevresi kaç cm'dir? (Bankın yerden yüksekliğini göz ardı ediniz.) 🪑
Çözüm:
Bu soruda Elif'in tarif ettiği bankın dış çevresini bulmak için parçaları birleştirelim! 🧩
Dikdörtgen Oturma Kısmı:
👉 Uzun kenarı \( = 100 \) cm.
👉 Kısa kenarı \( = 30 \) cm.
Eşkenar Üçgen Ayaklar:
👉 Her bir kenarı \( = 30 \) cm.
👉 Eşkenar üçgenin tüm kenarları eşittir.
Bankın Dış Çevresi Hesaplama:
👉 Dikdörtgenin iki uzun kenarı dış çevreyi oluşturur: \( 2 \times 100 \text{ cm} = 200 \text{ cm} \).
👉 Dikdörtgenin kısa kenarları (30 cm) eşkenar üçgenlerin birer kenarı ile çakıştığı için, bu kısa kenarlar dış çevreye dahil edilmez.
👉 Her bir eşkenar üçgen ayağın iki kenarı dış çevreyi oluşturur (çünkü bir kenarı dikdörtgenle çakışık).
👉 Bir üçgen ayaktan gelen çevre: \( 2 \times 30 \text{ cm} = 60 \text{ cm} \).
👉 İki üçgen ayaktan gelen çevre: \( 2 \times 60 \text{ cm} = 120 \text{ cm} \).
👉 Toplam dış çevre = (Dikdörtgenin uzun kenarları) + (İki üçgenin dış kenarları).
👉 Toplam dış çevre = \( 200 \text{ cm} + 120 \text{ cm} = 320 \text{ cm} \).
Elif'in tarif ettiği bankın dış çevresi \( 320 \) cm'dir. ✅
Örnek 5:
Aşağıdaki çokgenlerden hangisinin tüm iç açıları birbirine eşittir ve tüm kenar uzunlukları da birbirine eşittir? 🌟
A) Paralelkenar
B) Yamuk
C) Eşkenar Dörtgen
D) Kare
Çözüm:
Bu bir düzgün çokgen tanımı sorusudur! Hatırlayalım: 💡
👉 Düzgün çokgenler, tüm kenar uzunlukları ve tüm iç açı ölçüleri birbirine eşit olan çokgenlerdir.
A) Paralelkenar: Karşılıklı kenarları paralel ve eşit uzunluktadır, karşılıklı açıları eşittir ancak tüm kenar ve açıları eşit değildir.
B) Yamuk: Sadece bir çift kenarı paraleldir, kenar ve açılar genellikle farklıdır.
C) Eşkenar Dörtgen: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir ANCAK iç açıları birbirine eşit değildir (karşılıklı açılar eşittir, ardışık açılar toplamı \( 180^\circ \)dir).
D) Kare: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir VE tüm iç açıları \( 90^\circ \) olup birbirine eşittir. Bu tanıma uyan tek seçenektir.
Doğru cevap D) Kare'dir. ✅ Kare, aynı zamanda bir düzgün dörtgendir.
Örnek 6:
Bir marangoz, bir masa tablası yapmak için dikdörtgen şeklinde bir suntayı kullanacaktır. Suntanın uzun kenarı 150 cm, kısa kenarı ise 80 cm'dir. Marangoz, suntanın etrafını bir şerit ile kaplamak istiyor. Bu şerit için en az kaç cm uzunluğunda malzemeye ihtiyacı vardır? 🛠️
Çözüm:
Marangozun ihtiyacı olan şerit uzunluğu, dikdörtgen şeklindeki suntanın çevresi kadar olacaktır. 🤔
👉 Suntanın şekli dikdörtgendir.
👉 Uzun kenar (a) \( = 150 \) cm.
👉 Kısa kenar (b) \( = 80 \) cm.
👉 Dikdörtgenin çevresi formülü: Çevre = \( 2 \times (\text{uzun kenar} + \text{kısa kenar}) \).
Marangozun en az \( 460 \) cm uzunluğunda şerit malzemeye ihtiyacı vardır. ✅
Örnek 7:
Bir paralelkenarın ardışık iki iç açısının toplamı kaç derecedir? Ayrıca, paralelkenarın karşılıklı iç açıları hakkında ne söyleyebiliriz? 🧐
Çözüm:
Paralelkenarın açı özelliklerini hatırlayalım! 📚
👉 Paralelkenar, karşılıklı kenarları birbirine paralel ve eşit uzunlukta olan bir dörtgendir.
👉 Paralelkenarda ardışık iki iç açının toplamı her zaman \( 180^\circ \)dir. Örneğin, A ve B açıları ardışıksa, \( \text{A açısı} + \text{B açısı} = 180^\circ \). Bu kural, paralel doğrular arasındaki karşı durumlu açıların özelliğinden gelir.
👉 Paralelkenarda karşılıklı iç açılar birbirine eşittir. Örneğin, A açısı ile C açısı birbirine eşitken, B açısı ile D açısı da birbirine eşittir.
Sonuç olarak:
👉 Ardışık iki iç açısının toplamı \( 180^\circ \)dir. ✅
👉 Karşılıklı iç açıları birbirine eşittir. ✅
Örnek 8:
Bir kenar uzunluğu 5 cm olan eşkenar üçgenlerden 4 tanesi, birer kenarları çakışacak şekilde yan yana dizilerek yeni bir şekil oluşturulmuştur. Bu yeni şeklin çevresi kaç cm'dir? (Oluşan şeklin tüm dış kenarlarının toplamı istenmektedir.) 📐
Çözüm:
Bu soruda eşkenar üçgenleri yan yana dizerek oluşan şeklin çevresini bulacağız. 🧩
👉 Eşkenar üçgenin tüm kenarları birbirine eşittir. Bir kenar uzunluğu \( = 5 \) cm.
👉 4 tane eşkenar üçgeni yan yana dizdiğimizde, içte kalan kenarlar çevreye dahil olmaz.
👉 Şekli hayal edelim:
İlk üçgenin 3 dış kenarı var gibi düşünebiliriz.
İkinci üçgeni yanına koyduğumuzda, iki üçgenin birer kenarı ortak olur ve çevreye dahil olmaz. Bu durumda dışarıda kalan kenar sayısı azalır.
4 üçgeni yan yana dizdiğimizde, baştaki ve sondaki üçgenin 2'şer kenarı, ortadaki iki üçgenin ise 1'er kenarı dışarıda kalır.
👉 Daha basit bir yöntem:
Toplam 4 üçgen var. Her üçgenin 3 kenarı olduğuna göre, başlangıçta \( 4 \times 3 = 12 \) kenar vardır.
Ancak, üçgenler birleştiğinde ortak kenarlar oluşur. 4 üçgeni yan yana dizdiğimizde 3 tane ortak kenar oluşur (1. ile 2., 2. ile 3., 3. ile 4. üçgen arasında).
Her bir ortak kenar, iki üçgenin birer kenarı olduğu için, çevre hesaplamasında bu kenarları ikişer kez saymamamız gerekir. Daha doğrusu, bu kenarlar hiç sayılmaz.
Yani 3 ortak kenar \( \times \) 2 (çünkü iki taraftan da kayboldu) \( = 6 \) kenar çevreye dahil olmaz.
Toplam kenar sayısı \( 12 \) idi. Ortak olan \( 3 \) kenar, çevreye dahil olmadığı için \( 3 \times 2 = 6 \) kenarlık bir azalma olur.
Dışarıda kalan kenar sayısı \( 12 - (2 \times 3) = 12 - 6 = 6 \) kenar.