Geçmiş Zaman Ders Notu

Geçmiş Zaman (Simple Past Tense), İngilizcede bitmiş, tamamlanmış olayları ve durumları anlatmak için kullandığımız bir zaman yapısıdır. Bu zamanı kullanarak dün, geçen hafta veya uzun zaman önce gerçekleşmiş olaylardan bahsedebiliriz. Türkçedeki "-di'li geçmiş zaman" veya "-miş'li geçmiş zaman" yapısına benzerdir.

Dün Ne Yaptın? Geçmiş Zaman (Simple Past Tense) Nedir? 🤔

Geçmiş Zaman, geçmişte belirli bir zamanda başlayıp biten eylemleri anlatır. Örneğin, "Dün okula gittim." veya "Geçen yaz tatile gittik." gibi cümleler bu zamanla kurulur.

• Bir olayın ne zaman olduğunu belirtmek önemlidir (dün, geçen hafta, 3 yıl önce vb.).
• Eylemin artık devam etmediğini, bittiğini gösterir.

Fiillerin Geçmiş Zaman Hali: Düzenli ve Düzensiz Fiiller ✍️

İngilizcede fiillerin geçmiş zamanda iki farklı hali vardır:

1. Düzenli Fiiller (Regular Verbs) ve -ed Takısı ➕

Düzenli fiillerin sonuna genellikle -ed takısı eklenerek geçmiş zaman halleri oluşturulur. Ancak bazı kurallar vardır:

• Çoğu fiil: Fiilin sonuna sadece -ed eklenir.
  • Örnek: play (oynamak) ➡️ played
  • Örnek: watch (izlemek) ➡️ watched
• Sonu -e ile biten fiiller: Sadece -d eklenir.
  • Örnek: live (yaşamak) ➡️ lived
  • Örnek: love (sevmek) ➡️ loved
• Sonu sessiz harf + y ile biten fiiller: -y düşer, yerine -ied eklenir.
  • Örnek: study (çalışmak) ➡️ studied
  • Örnek: try (denemek) ➡️ tried
• Sonu tek heceli, sessiz + sesli + sessiz harfle biten fiiller (vurguluysa): Sondaki sessiz harf tekrarlanır ve -ed eklenir.
  • Örnek: stop (durmak) ➡️ stopped
  • Örnek: plan (planlamak) ➡️ planned

2. Düzensiz Fiiller (Irregular Verbs) ve Değişen Haller 📚

Düzensiz fiillerin geçmiş zaman halleri belirli bir kurala uymaz. Bu fiillerin ikinci hallerini (past simple form) ezberlememiz gerekir. 6. sınıf seviyesinde sıkça karşılaşılan bazı düzensiz fiiller şunlardır:

💡 Unutma: Düzensiz fiillerin geçmiş zaman halleri farklı şekillerde yazılır ve okunur. Bunları bol bol tekrar ederek öğrenebilirsin.

Fiilin Hali (V1)	Anlamı	Geçmiş Hali (V2)
go	gitmek	went
see	görmek	saw
eat	yemek yemek	ate
drink	içmek	drank
have	sahip olmak/yemek	had
do	yapmak	did
make	yapmak/oluşturmak	made
come	gelmek	came
read	okumak	read (okunuşu farklı)
write	yazmak	wrote
sleep	uyumak	slept

Olumlu Cümleler (Affirmative Sentences) ✅

Olumlu cümleler kurarken, özneye göre fiilin geçmiş zaman halini (V2) kullanırız. Yardımcı fiil kullanmayız.

Yapı: Özne + Fiilin 2. Hali (V2) + Cümlenin Geri Kalanı

• I played football yesterday. (Dün futbol oynadım.)
• She watched a movie last night. (O dün gece bir film izledi.)
• We went to the park two days ago. (İki gün önce parka gittik.)
• They ate pizza for dinner. (Akşam yemeğinde pizza yediler.)

Olumsuz Cümleler (Negative Sentences) ❌

Olumsuz cümlelerde did not (kısaca didn't) yardımcı fiilini kullanırız. Did not kullanıldığında, ana fiil tekrar yalın haline (V1) döner.

Yapı: Özne + did not (didn't) + Fiilin 1. Hali (V1) + Cümlenin Geri Kalanı

• I didn't play football yesterday. (Dün futbol oynamadım.)
• She didn't watch a movie last night. (O dün gece bir film izlemedi.)
• We didn't go to the park two days ago. (İki gün önce parka gitmedik.)
• They didn't eat pizza for dinner. (Akşam yemeğinde pizza yemediler.)

Soru Cümleleri (Interrogative Sentences) ❓

Soru cümlelerinde Did yardımcı fiilini cümlenin başına getiririz. Tıpkı olumsuz cümlelerde olduğu gibi, ana fiil yine yalın haline (V1) döner.

Yapı: Did + Özne + Fiilin 1. Hali (V1) + Cümlenin Geri Kalanı?

• Did you play football yesterday? (Dün futbol oynadın mı?)
  • Yes, I did. (Evet, oynadım.)
  • No, I didn't. (Hayır, oynamadım.)
• Did she watch a movie last night? (O dün gece bir film izledi mi?)
  • Yes, she did. (Evet, izledi.)
  • No, she didn't. (Hayır, izlemedi.)
• Did they go to the park? (Onlar parka gittiler mi?)
  • Yes, they did. (Evet, gittiler.)
  • No, they didn't. (Hayır, gitmediler.)

Yardımcı Fiil 'Be' (Was/Were) Kullanımı 🌟

'Be' (olmak) fiili, geçmiş zamanda diğer fiillerden farklı bir şekilde kullanılır. Did yardımcı fiilini kullanmayız.

• I, He, She, It özneleri için was kullanılır.
• You, We, They özneleri için were kullanılır.

Olumlu Cümleler (Was/Were)

• I was happy yesterday. (Dün mutluydum.)
• She was at school. (O okuldaydı.)
• They were friends. (Onlar arkadaştı.)

Olumsuz Cümleler (Was/Were)

Olumsuz yapmak için not ekleriz: wasn't (was not) veya weren't (were not).

• I wasn't sad. (Üzgün değildim.)
• He wasn't home. (O evde değildi.)
• We weren't tired. (Yorgun değildik.)

Soru Cümleleri (Was/Were)

Soru yapmak için was veya were cümlenin başına gelir.

• Was he busy? (Meşgul müydü?)
  • Yes, he was. (Evet, meşguldü.)
  • No, he wasn't. (Hayır, meşgul değildi.)
• Were you there? (Orada mıydın?)
  • Yes, I was. (Evet, oradaydım.)
  • No, I wasn't. (Hayır, orada değildim.)

Geçmiş Zaman İfadeleri (Time Expressions) ⏰

Geçmiş zamanı kullanırken sıklıkla kullandığımız bazı zaman ifadeleri şunlardır:

• yesterday: dün
• last night / last week / last month / last year: dün gece / geçen hafta / geçen ay / geçen yıl
• ... ago: ... önce (Örn: two days ago - iki gün önce, three years ago - üç yıl önce)

• I visited my grandparents last weekend. (Geçen hafta sonu büyükanne ve büyükbabamı ziyaret ettim.)
• She finished her homework an hour ago. (Bir saat önce ödevini bitirdi.)
• We watched a great movie yesterday evening. (Dün akşam harika bir film izledik.)