🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Yoğunluk, biyoçeşitlilik ve direnç Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Yoğunluk, biyoçeşitlilik ve direnç Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Kütlesi \( 150 \) g olan bir cismin hacmi dereceli silindir yardımıyla \( 30 \) \( cm^3 \) olarak ölçülmüştür. Bu cismin yoğunluğu kaç \( g/cm^3 \) olur?
Çözüm:
Yoğunluk, bir maddenin birim hacmindeki kütlesidir ve \( d = \frac{m}{V} \) formülü ile hesaplanır.
- Maddenin kütlesi (m) = \( 150 \) g
- Maddenin hacmi (V) = \( 30 \) \( cm^3 \)
- Yoğunluk (d) = \( \frac{150}{30} \)
- Yoğunluk (d) = \( 5 \) \( g/cm^3 \)
Örnek 2:
Yoğunluğu \( 1 \) \( g/cm^3 \) olan suyun içerisine aşağıdaki cisimler bırakılıyor:
- K cismi: \( 0,6 \) \( g/cm^3 \)
- L cismi: \( 1,5 \) \( g/cm^3 \)
- M cismi: \( 1 \) \( g/cm^3 \)
Bu cisimlerin su içindeki konumları (yüzme, batma, askıda kalma) nasıl olur?
- K cismi: \( 0,6 \) \( g/cm^3 \)
- L cismi: \( 1,5 \) \( g/cm^3 \)
- M cismi: \( 1 \) \( g/cm^3 \)
Bu cisimlerin su içindeki konumları (yüzme, batma, askıda kalma) nasıl olur?
Çözüm:
Bir cismin sıvı içindeki konumu, cismin yoğunluğu ile sıvının yoğunluğu arasındaki ilişkiye bağlıdır.
- K cismi: Yoğunluğu (\( 0,6 \)), suyun yoğunluğundan (\( 1 \)) küçük olduğu için su yüzeyinde yüzer.
- L cismi: Yoğunluğu (\( 1,5 \)), suyun yoğunluğundan (\( 1 \)) büyük olduğu için kabın dibine batar.
- M cismi: Yoğunluğu (\( 1 \)), suyun yoğunluğuna eşit olduğu için suyun içinde herhangi bir derinlikte askıda kalır.
Örnek 3:
Kışın göllerin ve akarsuların yüzeyi buz tuttuğu halde, suyun alt kısımlarında yaşam devam eder. Buzun yoğunluğunun suyun yoğunluğundan küçük olmasının bu durumdaki önemi nedir?
Çözüm:
Normalde maddelerin katı hali sıvı halinden daha yoğundur, ancak su bu kurala uymaz.
- Su donup buz haline geçtiğinde hacmi artar ve yoğunluğu azalır.
- Yoğunluğu azalan buz, suyun dibine batmak yerine yüzeyde kalır.
- Yüzeyde biriken buz tabakası, dışarıdaki soğuk hava ile su arasında bir yalıtım tabakası oluşturur.
- Bu sayede alt kısımdaki suyun sıcaklığı canlıların yaşayabileceği seviyede kalır ve biyoçeşitlilik korunmuş olur.
Örnek 4:
Bir bölgedeki bitki ve hayvan türlerinin çeşitliliğine ve sayıca zenginliğine biyoçeşitlilik denir. Aşağıdakilerden hangisi biyoçeşitliliğin azalmasına neden olan insan faaliyetlerinden biri değildir?
A) Ormanlık alanların tarıma açılması
B) Milli parkların oluşturulması
C) Fabrika atıklarının sulara karışması
D) Kaçak ve aşırı avlanma yapılması
A) Ormanlık alanların tarıma açılması
B) Milli parkların oluşturulması
C) Fabrika atıklarının sulara karışması
D) Kaçak ve aşırı avlanma yapılması
Çözüm:
Biyoçeşitliliği korumak ve artırmak için yapılan faaliyetler olumlu, zarar verenler ise olumsuzdur.
- A, C ve D şıkları: Doğal yaşam alanlarına zarar vererek türlerin yok olmasına neden olur.
- B şıkkı: Milli parklar, canlıların doğal ortamlarında güvenle yaşaması ve üremesi için oluşturulan koruma alanlarıdır.
Örnek 5:
Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle biyoçeşitlilik açısından çok zengindir. Aşağıda verilen canlılardan hangileri ülkemizde nesli tükenme tehlikesi altında olduğu için koruma altına alınmıştır?
I. Akdeniz Foku
II. Kelaynak Kuşu
III. Dinozor
IV. Karetta Karetta (Deniz Kaplumbağası)
I. Akdeniz Foku
II. Kelaynak Kuşu
III. Dinozor
IV. Karetta Karetta (Deniz Kaplumbağası)
Çözüm:
Canlıların nesillerinin tükenmesi yerel veya küresel ölçekte olabilir.
- Dinozor: Milyonlarca yıl önce nesli tüm dünyada tükenmiş bir canlıdır.
- Akdeniz Foku, Kelaynak ve Karetta Karetta: Günümüzde ülkemizde yaşayan ancak sayıları azaldığı için özel koruma programları ile nesilleri devam ettirilmeye çalışılan türlerdir.
Örnek 6:
Bir elektrik devresinde kullanılan iletken telin elektrik enerjisinin geçişine karşı gösterdiği zorluğa ne ad verilir? Bu zorluğu etkileyen değişkenlerden birini yazınız.
Çözüm:
Elektrik devrelerinde akışa karşı gösterilen direnç kavramını inceleyelim:
- Maddelerin elektrik iletimine karşı gösterdiği zorluğa elektriksel direnç denir.
- Direnci etkileyen faktörler:
- İletkenin boyu (Uzunluk arttıkça direnç artar).
- İletkenin dik kesit alanı (Kalınlık arttıkça direnç azalır).
- İletkenin cinsi (Bakır, demir, gümüş vb. olması).
Örnek 7:
Özdeş piller ve ampuller kullanılarak hazırlanan iki devrede sadece iletken tellerin boyları farklıdır.
1. Devre: \( 10 \) cm boyunda bakır tel.
2. Devre: \( 30 \) cm boyunda bakır tel.
Hangi devredeki ampul daha parlak yanar? Nedenini açıklayınız.
1. Devre: \( 10 \) cm boyunda bakır tel.
2. Devre: \( 30 \) cm boyunda bakır tel.
Hangi devredeki ampul daha parlak yanar? Nedenini açıklayınız.
Çözüm:
Ampul parlaklığı, devredeki direnç miktarı ile ters orantılıdır.
- İletkenin boyu arttıkça elektronların ilerlemesi zorlaşır, yani direnç artar.
- 1. devredeki tel daha kısa olduğu için direnci daha küçüktür.
- Direnç ne kadar küçükse, elektrik o kadar rahat geçer ve ampul o kadar parlak yanar.
Örnek 8:
Bir araştırmacı, ampul parlaklığını artırmak için iletken tel üzerinde değişiklikler yapmak istiyor. Araştırmacının aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması amacına uygun olmaz?
A) Telin boyunu kısaltmak.
B) Telin kalınlığını (kesit alanını) artırmak.
C) Devreye aynı özelliklerde bir pil daha eklemek.
D) Mevcut teli daha ince bir tel ile değiştirmek.
A) Telin boyunu kısaltmak.
B) Telin kalınlığını (kesit alanını) artırmak.
C) Devreye aynı özelliklerde bir pil daha eklemek.
D) Mevcut teli daha ince bir tel ile değiştirmek.
Çözüm:
Ampulün daha parlak yanması için devredeki toplam direncin azalması gerekir.
- A seçeneği: Boy kısalırsa direnç azalır, parlaklık artar. (Uygun)
- B seçeneği: Tel kalınlaşırsa (yol genişlerse) direnç azalır, parlaklık artar. (Uygun)
- C seçeneği: Pil sayısı artarsa enerji artar, parlaklık artar. (Uygun)
- D seçeneği: Tel incelirse elektronların geçişi zorlaşır, direnç artar. Direnç artarsa ampul daha sönük yanar.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-yogunluk-biyocesitlilik-ve-direnc/sorular