💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Tohumun çimlenmesinde etkili olan faktörler Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Tohumun çimlenmesinde etkili olan faktörler Çözümlü Örnekler
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tohumun çimlenmesi için mutlaka gerekli olan faktörlerden biri değildir?
A) Uygun sıcaklıkB) Su (Nem)
C) Oksijen (Hava)
D) Işık
- S: Sıcaklık (Uygun değerlerde olmalı, genellikle \( 18-25 \) derece arası).
- O: Oksijen (Tohumun solunum yapabilmesi için hava gereklidir).
- S: Su (Tohumun kabuğunun çatlaması ve enzimlerin çalışması için nem gereklidir).
💡 Önemli Not: Tohum toprak altında çimlenirken henüz yaprakları oluşmadığı için fotosentez yapamaz. Bu yüzden çimlenme aşamasında ışığa ihtiyaç duymaz. Işık, çimlenme sonrası büyüme ve fotosentez aşamasında gereklidir.
✅ Doğru Cevap: D
1. Düzenek: Nemli toprak, \( 25^\circ C \) sıcaklık, karanlık dolap içi.
2. Düzenek: Nemli toprak, \( 25^\circ C \) sıcaklık, aydınlık pencere önü.
Bu deneyin sonucuna göre Ayşe hangi bilimsel çıkarımı yapabilir?
- Kontrollü Değişkenler: Nem (su), sıcaklık (\( 25^\circ C \)), toprak türü.
- Bağımsız Değişken: Işık (Biri karanlık, diğeri aydınlık).
- Gözlem: Her iki durumda da çimlenme gerçekleşmiş.
👉 Çıkarım: Tohumlar hem karanlıkta hem de aydınlıkta çimlenebildiğine göre; tohumun çimlenmesi için ışık gerekli değildir.
✅ Sonuç: Işık çimlenmeye etki eden zorunlu bir faktör değildir.Araştırmacı, bir kavanozun içine nemli pamuk ve tohumlar koyuyor. Kavanozun ağzını ise hava sızdırmayacak şekilde vakumlayarak kapatıyor.
Aynı şartlarda (uygun sıcaklık ve nem) hazırlanan ikinci bir kavanozun ağzı ise açık bırakılıyor.
Hangi kavanozdaki tohumlar çimlenir? Nedenini açıklayınız.
- Vakumlu Kavanoz: İçerideki hava (oksijen) boşaltıldığı için tohumlar solunum yapamaz ve çimlenme gerçekleşmez. ❌
- Açık Kavanoz: Tohumlar havadan gerekli oksijeni alabildikleri için çimlenme gerçekleşir. ✅
📌 Sonuç: Tohumun çimlenmesi için ortamda mutlaka hava (oksijen) bulunmalıdır.
Eğer bu besinleri nemli ve çok sıcak bir ortamda bıraksaydık ne gibi bir durumla karşılaşırdık?
- Su (Nem) Eksikliği: Baklagiller kuru ortamda saklanarak içlerindeki su oranı düşük tutulur. Su olmayınca çimlenme başlamaz.
- Sıcaklık Kontrolü: Serin ortam, tohumun metabolizmasını yavaşlatır.
⚠️ Risk: Eğer bu tohumlar nemli ve sıcak bir ortamda kalsaydı, "SOS" şartları (Su ve Sıcaklık) sağlanmış olacağı için tohumlar çimlenmeye başlardı. Çimlenen tohumun içindeki besin deposu (çenek) harcanacağı için besin değeri kaybolur ve tohum bozulurdu.
✅ Özet: Uygun şartlar oluşmadığı sürece tohum uyku halindedir.
1. Kap: Su var, Hava var, Sıcaklık \( 0^\circ C \) -> Çimlenme Yok
2. Kap: Su var, Hava var, Sıcaklık \( 25^\circ C \) -> Çimlenme Var
3. Kap: Su yok, Hava var, Sıcaklık \( 25^\circ C \) -> Çimlenme Yok
- Sıcaklık çimlenmeyi etkiler mi?
- Su çimlenme için şart mıdır?
- 1. ve 2. Kap Karşılaştırması: Su ve hava aynı, sadece sıcaklık farklı (\( 0^\circ C \) ve \( 25^\circ C \)). \( 0^\circ C \)'de çimlenme olmamış, \( 25^\circ C \)'de olmuş. Demek ki sıcaklık çimlenmeyi etkiler. (Cevap: Evet)
- 2. ve 3. Kap Karşılaştırması: Hava ve sıcaklık aynı, sadece su durumu farklı. Su olmayan kapta çimlenme olmamış. Demek ki su çimlenme için şarttır. (Cevap: Evet)
✅ Cevap: Her iki sorunun cevabı da "Evet" olmalıdır.
A) Tohum su alarak şişer ve kabuğu çatlar.
B) Tohumdaki besin deposu (çenek) küçülmeye başlar.
C) Bitki kendi besinini üretmeye (fotosentez) başlar.
D) İlk olarak kök, ardından gövde oluşur.
- 1. Tohum su alarak şişer ve dış kabuk çatlar. (A doğru) ✅
- 2. Tohum içindeki besini kullanarak büyür, bu yüzden çeneklerdeki besin azalır. (B doğru) ✅
- 3. Önce kök çıkarak toprağa tutunur, sonra gövde çıkar. (D doğru) ✅
❌ Yanlış olan C şıkkıdır: Bitki ancak ilk yaprakları çıktıktan sonra güneş ışığını kullanarak fotosentez yapmaya başlar. Çimlenme sırasında henüz yaprak yoktur, bu yüzden kendi besinini üretemez; tohumun içindeki hazır besini tüketir.
✅ Doğru Cevap: CÇiftçinin toprağı havalandırması, tohumun çimlenmesi için gerekli olan hangi faktörü sağlamaya yöneliktir?
- Tohumlar toprak altında canlıdır ve yaşamlarını sürdürmek için oksijene ihtiyaç duyarlar.
- Sıkışmış ve havasız kalmış bir toprakta tohumlar yeterli oksijen bulamazsa çürüyebilir.
💡 Sonuç: Toprağı havalandırmak, tohumun oksijen (hava) ihtiyacını karşılamak için yapılır.
✅ Anahtar Kavram: Oksijen / Hava.Öğrenci, bir kaba nemli toprak, diğer kaba ise nemli pamuk koyarak her ikisine de özdeş fasulye tohumları bırakıyor. Her iki kabı da aynı sıcaklıktaki odaya koyuyor.
Bir süre sonra her iki kaptaki tohumların da çimlendiğini görüyor. Bu deneyden çıkarılacak en kapsamlı sonuç nedir?
- Farklı olan durum (Bağımsız Değişken): Ortam (Toprak vs Pamuk).
- Aynı olan durumlar (Kontrollü Değişkenler): Su, Sıcaklık, Hava, Tohum türü.
- Sonuç: Her iki ortamda da çimlenme gerçekleşti.
🌟 Kapsamlı Sonuç: Tohumun çimlenmesi için toprak zorunlu değildir. Tohum; uygun sıcaklık, su ve oksijen bulduğu her ortamda (pamuk, peçete, talaş vb.) çimlenebilir. Toprak, çimlenmeden sonra bitkinin büyümesi ve mineralleri alması için gereklidir.
✅ Cevap: Çimlenme için toprak şart değildir.Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-tohumun-cimlenmesinde-etkili-olan-faktorler/sorular