🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Sabit Süratlı ve Bileşke Kuvveti Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Sabit Süratlı ve Bileşke Kuvveti Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir otomobil, 2 saat boyunca sabit bir süratle 120 kilometre yol alıyor. Bu otomobilin sürati kaç km/sa'tir? 🚗💨
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için sürat formülünü kullanacağız. Sürat, alınan yolun geçen zamana bölünmesiyle bulunur.
- Adım 1: Verilenleri belirleyelim.
Yol = 120 kilometre
Zaman = 2 saat - Adım 2: Sürat formülünü yazalım.
Sürat = Yol / Zaman - Adım 3: Değerleri formülde yerine koyalım.
Sürat = 120 km / 2 saat - Adım 4: Hesaplamayı yapalım.
Sürat = 60 km/sa
Örnek 2:
Bir bisikletli, 30 dakikada 15 kilometre yol alıyor. Bisikletlinin sürati saniyede kaç metre olur? 🚲⏱️
Çözüm:
Bu soruda hem birim dönüşümü yapacağız hem de sürat hesaplayacağız.
- Adım 1: Verilenleri ve istenenleri belirleyelim.
Yol = 15 kilometre
Zaman = 30 dakika
İstenen: Sürat (metre/saniye) - Adım 2: Birimleri uygun hale getirelim.
Kilometreyi metreye çevirelim: 15 km = 15 * 1000 metre = 15000 metre
Dakikayı saniyeye çevirelim: 30 dakika = 30 * 60 saniye = 1800 saniye - Adım 3: Sürat formülünü kullanalım.
Sürat = Yol / Zaman - Adım 4: Değerleri yerine koyup hesaplayalım.
Sürat = 15000 metre / 1800 saniye - Adım 5: Sadeleştirerek sonucu bulalım.
Sürat = 150 / 18 m/s = 25 / 3 m/s
Örnek 3:
Ali, evinden okula 40 dakika yürüyor ve okuldan eve 20 dakika koşarak dönüyor. Ali'nin okula giderkenki sürati, dönerkenki süratinin yarısı olduğuna göre, ev ile okul arasındaki mesafeyi bulunuz. 🚶♂️🏃♂️
Çözüm:
Bu soruda, farklı zamanlarda alınan aynı mesafenin sürat ilişkisini kullanarak problemi çözeceğiz.
- Adım 1: Değişkenleri tanımlayalım.
Ev ile okul arasındaki mesafe = d (kilometre)
Okula giderkenki sürat = v1 (km/sa)
Okuldan dönerkenki sürat = v2 (km/sa)
Gidiş süresi = 40 dakika = 40/60 saat = 2/3 saat
Dönüş süresi = 20 dakika = 20/60 saat = 1/3 saat - Adım 2: Soruda verilen ilişkiyi yazalım.
v1 = v2 / 2 veya v2 = 2 * v1 - Adım 3: Sürat formülünü kullanarak denklemleri kuralım.
Gidiş için: d = v1 * (2/3) => v1 = 3d / 2
Dönüş için: d = v2 * (1/3) => v2 = 3d - Adım 4: v2 = 2 * v1 ilişkisini kullanarak denklemleri birleştirelim.
3d = 2 * (3d / 2) - Adım 5: Denklem kontrolü yapalım. Bu denklem her zaman doğrudur (3d = 3d). Bu durum, mesafenin süratle değil, zamanla ters orantılı olduğunu gösterir. Soruda verilen zamanlar arasındaki ilişki (dönüş süresi gidiş süresinin yarısı) sürat ilişkisini (dönüş sürati gidiş süratinin iki katı) zaten sağlamaktadır. Bu nedenle, mesafeyi bulmak için bu bilgiyi kullanmamız yeterlidir.
- Adım 6: Mesafeyi hesaplamak için herhangi bir denklemi kullanabiliriz. Dönüş denklemini kullanalım: d = v2 (1/3). Ancak v2'yi bilmiyoruz. Gidiş denklemini kullanalım: d = v1 (2/3). v1'i de bilmiyoruz. Bu sorunun çözümü için ek bilgi gereklidir veya sorunun kurgusunda bir eksiklik vardır. Ancak, eğer soru "Ali'nin okula giderkenki sürati, dönerkenki süratinin yarısıdır" yerine "Ali'nin okula giderkenki sürati 3 km/sa ise" gibi bir bilgi verseydi, mesafeyi bulabilirdik. Eğer soruyu şu şekilde revize edersek: "Ali, evinden okula 40 dakika yürüyor ve okuldan eve 20 dakika koşarak dönüyor. Ali'nin okula giderkenki sürati 3 km/sa olduğuna göre, ev ile okul arasındaki mesafeyi bulunuz." Bu durumda: v1 = 3 km/sa Gidiş süresi = 2/3 saat d = v1 (2/3) = 3 km/sa (2/3) saat = 2 kilometre.
Örnek 4:
Bir market arabası itiliyor. Arabaya 5 N'luk bir kuvvet sağa doğru, 3 N'luk bir kuvvet ise sola doğru uygulanıyor. Market arabasına etki eden net kuvvetin yönü ve büyüklüğü nedir? 🛒
Çözüm:
Bu soruda, zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesini bulacağız.
- Adım 1: Kuvvetlerin yönlerini belirleyelim.
Sağa doğru uygulanan kuvvet = 5 N
Sola doğru uygulanan kuvvet = 3 N - Adım 2: Zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesini bulmak için çıkarma işlemi yaparız. Büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkarırız.
Net Kuvvet = Sağa Kuvvet - Sola Kuvvet - Adım 3: Değerleri yerine koyalım.
Net Kuvvet = 5 N - 3 N - Adım 4: Hesaplamayı yapalım.
Net Kuvvet = 2 N - Adım 5: Net kuvvetin yönünü belirleyelim. Hangi kuvvet daha büyükse, net kuvvet o kuvvetin yönünde olur. Burada sağa doğru olan kuvvet (5 N) daha büyüktür.
Örnek 5:
Bir oyuncak araba, düz bir zeminde 4 N'luk bir kuvvetle sağa doğru itiliyor. Başka bir kuvvet uygulanmadığına göre, oyuncak arabaya etki eden net kuvvet kaç N'dur? 🧸
Çözüm:
Bu soruda tek bir kuvvet uygulandığı için net kuvvetin kendisine eşit olduğunu göreceğiz.
- Adım 1: Uygulanan kuvveti belirleyelim.
Kuvvet = 4 N (sağa doğru) - Adım 2: Net kuvvet, cisme etki eden tüm kuvvetlerin vektörel toplamıdır. Bu durumda tek bir kuvvet var.
- Adım 3: Net kuvvet, uygulanan kuvvete eşittir.
Örnek 6:
İki çocuk bir oyuncak kutusunu çekiyor. Birinci çocuk kutuyu 6 N kuvvetle doğuya, ikinci çocuk ise 4 N kuvvetle doğuya çekiyor. Kutuya etki eden net kuvvetin büyüklüğü nedir? 📦
Çözüm:
Bu soruda, aynı yönde uygulanan kuvvetlerin bileşkesini bulacağız.
- Adım 1: Kuvvetlerin yönlerini belirleyelim.
Birinci çocuğun kuvveti = 6 N (doğu)
İkinci çocuğun kuvveti = 4 N (doğu) - Adım 2: Aynı yönde uygulanan kuvvetlerin bileşkesini bulmak için toplama işlemi yaparız.
- Adım 3: Kuvvetleri toplayalım.
Net Kuvvet = Birinci Kuvvet + İkinci Kuvvet - Adım 4: Değerleri yerine koyalım.
Net Kuvvet = 6 N + 4 N - Adım 5: Hesaplamayı yapalım.
Net Kuvvet = 10 N
Örnek 7:
Bir kitap, masa üzerinde durmaktadır. Kitabın ağırlığı 5 N'dur ve aşağı doğru etki etmektedir. Masa, kitaba 5 N'luk bir destek kuvveti (tepki kuvveti) ile yukarı doğru etki etmektedir. Kitaba etki eden net kuvvet kaç N'dur? 📚
Çözüm:
Bu soruda, yer çekimi kuvveti ile masanın destek kuvvetinin bileşkesini inceleyeceğiz.
- Adım 1: Kitaba etki eden kuvvetleri belirleyelim.
Ağırlık (aşağı doğru) = 5 N
Destek Kuvveti (yukarı doğru) = 5 N - Adım 2: Kuvvetlerin yönleri zıt olduğu için bileşkelerini bulmak için çıkarma işlemi yaparız.
- Adım 3: Net Kuvvet = Destek Kuvveti - Ağırlık
- Adım 4: Değerleri yerine koyalım.
Net Kuvvet = 5 N - 5 N - Adım 5: Hesaplamayı yapalım.
Net Kuvvet = 0 N
Örnek 8:
Bir gemi, motoruyla 100 kN'luk bir kuvvetle ileri doğru hareket ediyor. Ancak, suyun direnci gemiye 40 kN'luk bir kuvvetle ters yönde etki ediyor. Geminin hareketini sağlayan net kuvvet kaç kN'dur? 🚢
Çözüm:
Bu soruda, gemiye etki eden ileri ve geri kuvvetlerin bileşkesini bulacağız.
- Adım 1: Kuvvetlerin yönlerini ve büyüklüklerini belirleyelim.
Motor kuvveti (ileri) = 100 kN
Su direnci (geri) = 40 kN - Adım 2: Zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesini bulmak için çıkarma işlemi yaparız. İleri doğru olan kuvvet daha büyük olduğu için bu yönde bir net kuvvet oluşacaktır.
- Adım 3: Net Kuvvet = Motor Kuvveti - Su Direnci
- Adım 4: Değerleri yerine koyalım.
Net Kuvvet = 100 kN - 40 kN - Adım 5: Hesaplamayı yapalım.
Net Kuvvet = 60 kN
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-sabit-suratli-ve-bileske-kuvveti/sorular